III SAB/Po 7/22

Dnia 8 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2022 roku sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w P. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie nieprzekazania skargi postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W dniu [...] maja 2021 roku Prezydent Miasta zawiadomił R. Sp. z o.o. w P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustawienia rusztowania w pasie drogowym ulicy [...] w G., bez wymaganego zezwolenia. W dniu [...] czerwca 2021 roku Prezes Zarządu A. K. zwrócił się do organu z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, bowiem nie uzyskanie zezwolenia było podyktowane koniecznością pilnego zabezpieczenia budynku i chronieniem mieszkańców i przechodniów. Wkrótce po ustawieniu rusztowania skarżący zachorował na COVID i nie miał możliwości zgłoszenia się w urzędzie. Firma znajduje się w trudnej sytuacji i nie jest w stanie zapłacić kary. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 roku zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania i możliwości zaznajomienia z materiałami. Osobnym pismem z dnia [...] czerwca 2021 roku poinformowano, że umorzenie postępowania może nastąpić w przypadkach uzasadnionych sytuacją materialną lub społeczną, co strona może udokumentować dopiero po uzyskaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W dniu [...] lipca 2021 roku spółka skierowała ponowne pismo do organu, akcentując w nim trudną sytuację finansową i zdrowotną oraz załączając stosowne dokumenty na poparcie stanowiska. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 roku, o nr [...] Prezydent Miasta nałożył na R. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości [...] zł za ustawienie rusztowania bez zgody zarządcy drogi w pasie drogowym ul. [...] w okresie od [...] kwietnia 2021 do [...] maja 2021 w G.. Przesyłka zawierająca decyzję została awizowana i odebrana przez stronę [...] sierpnia 2021 roku. W dniu [...] sierpnia 2021 roku strona ponownie zwróciła się z wnioskiem o umorzenie postępowania, uzasadniając go trudną sytuacją finansową i zdrowotną. W dniu [...] listopada 2021 roku pełnomocnik skarżącego złożył do WSA w P. za pośrednictwem Prezydenta Miasta skargę na bezczynność organu polegającą na nie przekazaniu odwołania strony do organu wyższej instancji. Wskazano naruszenia art.133, 64 § 1,6 i 8 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że organ otrzymawszy pismo z dnia [...] sierpnia 2021 roku, które stanowiło odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2021 roku winien je przesłać organowi II instancji bądź uwzględnić w trybie autokontroli. Treść pisma strony z dnia [...] sierpnia 2021 roku, zgodnie z art.128 Kpa jest odwołaniem, bowiem nie musiało mieć rozbudowanej, profesjonalnej formy. Wynikać ma z niego jedynie, że strona jest niezadowolona z decyzji, a ponadto zostało złożone w terminie dla złożenia odwołania. Na powyższe pełnomocnik przytoczył wyroki NSA oraz orzecznictwo. Jeśli organ miał wątpliwości co do treści pism czy intencji strony, winien ją wezwać do wyjaśnienia tych kwestii, a przede wszystkim do poinformowania o aspektach proceduralnych. Po upływie 7 dni od wniesienia odwołania organ nie miał innej możliwości, niż przekazanie odwołania organowi wyższego stopnia. W dniu [...] listopada 2021 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wydało postanowienie o nr [...], w którym uznało ponaglenie strony za nieuzasadnione ze względu na nie wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odniesiono się wyłącznie do kwestii oceny charakteru pisma strony z dnia [...] sierpnia 2021 roku. Pouczono też stronę o niezaskarżalności postanowienia. W dniu [...] stycznia 2022 roku wpłynęło do organu tj. do Prezydenta Miasta pismo skarżącej wzywające do zaprzestania dopuszczania się bezczynności w zakresie przekazania skargi z dnia [...] listopada 2021 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z dnia [...] listopada 2021 roku podnosząc argumenty jak w postanowieniu dnia [...] listopada 2021 roku, a dodatkowo wnosząc o umorzenie postępowania. Strona w piśmie z dnia [...] czerwca 2022 roku podtrzymała dotychczasową argumentację oraz żądanie przekazania akt sprawy i odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W toku postępowania uzyskano informacje z dnia [...] czerwca 2022 roku od Prezydenta Miasta, że w toku postępowania administracyjnego nie wpłynęło ponaglenie Spółki R. . Powyższe potwierdzone zostało informacją uzyskaną także w dniu [...] czerwca 2022 roku z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, iż po wniesieniu skargi, Sąd z urzędu bada jej dopuszczalność. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., nr 2325 ze zm. dalej: P.p.s.a) Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei w ramach badania przesłanki z pkt 6 powyższego przepisu sprawdzenia wymaga wyczerpanie przez stronę skarżącą dopuszczalnych środków zaskarżenia. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do treści art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei, art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, od dnia 1 czerwca 2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje więc poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W niniejszym postępowaniu strona reprezentowana przez pełnomocnika skargę na bezczynność Prezydenta Miasta strona złożyła za jego pośrednictwem w dniu [...] listopada 2021 roku kierując ją do tut. sądu, a nie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Prezydent Miasta niezasadnie uznał skargę za ponaglenie, przekazując pismo do organu wyższego stopnia, o czym świadczy rozstrzygnięcie i uzasadnienie postanowienia z dnia [...] listopada 2021 roku o uznaniu ponaglenia za nieuzasadnione. O tym, że intencją strony było złożenie skargi, a nie ponaglenia świadczy pismo strony z dnia [...] stycznia 2022 roku wzywając organ do przekazania skargi z dnia [...] listopada 2021 r. wraz z aktami do WSA w Poznaniu. W toku postępowania przed sądem, jeszcze przed wydaniem niniejszego postanowienia, ustalono, że strona nie złożyła przed wniesieniem skargi ponaglenia w zakresie kwestionowanej bezczynności organu (k.72 i 83 akt sądowych). Należało więc uznać że wymóg wyczerpania środków zaskarżenia nie został w niniejszej sprawie spełniony. Skoro więc jednym z warunków formalnych, który musi zostać spełniony przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. wniesienie ponaglenia do właściwego organu to należy przyjąć, że dopiero ich wyczerpanie otwiera skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego. Co więcej, to skarżący powinien wykazać, że wyczerpał tryb przewidziany dla skargi na bezczynność, tj. że wystąpił do organu z ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a, czego w niniejszym postępowaniu nie uczynił, a wręcz potwierdził pismem dnia [...] stycznia 2022 roku, że niezasadnym było przekazanie jego skargi z [...] listopada 2021 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z uwagi na powyższe, sąd na podst.art.58 §1 pkt 6 P.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia, a o zwrocie wpisu na podst. art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a