III SAB/Po 5/18

Dnia 6 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi D.M. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-N. M. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia 2010 roku do grudnia 2010 roku oraz za okres od stycznia do marca 2011 roku postanawia I. odrzucić skargę II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

III SAB/Po 5/18 Uzasadnienie Pismem z 27 grudnia 2017 r. D. M. zaskarżył bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego P. N. – M. (błędnie wskazując we wniosku, iż bezczynność dotyczy Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., jednakże z uzasadnienia skargi wynika jednoznacznie, że organem, któremu skarżący zarzuca bezczynność jest Naczelnik Urzędu Celnego w P.). Zdaniem skarżącego bezczynność dotyczy postępowania podatkowego w zakresie doręczenia wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. decyzji z [...]. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie organu do doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji, - umorzenie postępowania podatkowego w sprawie, - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości prowadzonego postępowania, - stwierdzenie że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny i - zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pomimo wydania przez organ decyzji z [...]., nie została ona skutecznie doręczona stronie, co oznacza, że nie weszła do obrotu prawnego. Skarżący wskazał, że dnia [...]. wpłynęło do organu pełnomocnictwo udzielone - doradcy podatkowemu – R. M. Odpis decyzji został natomiast doręczony bezpośrednio stronie, a nie jej pełnomocnikowi. Doręczenie bezpośrednie skarżącemu nastąpiło dnia [...] r. W ślad za skargą, skarżący uiścił kwotę [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - N.M. wniósł o oddalenie skargi stojąc na stanowisku, że postępowanie podatkowe zostało zakończone poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio skarżącemu w dniu [...]. Ponadto organ ustosunkował się kwestii zmian ustrojowych w zakresie działania organów administracji publicznej i opisał właściwość tych organów na podstawie "starego", jak i "nowego" prawa, regulującego tę problematykę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Mając na uwadze treść powołanych powyżej przepisów, wskazać należy, że w sprawie niniejszej przedmiotem skargi jest bezczynność organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie doręczenia stronie wydanej przez niego decyzji. W ocenie Sądu, czynność doręczenia decyzji, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy. Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza oraz nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Dlatego też przedmiotowa skarga nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. W myśl bowiem powołanych przepisów skarga na bezczynność przysługuje w sytuacji, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał w ogóle decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie wiadomym zaś jest, że decyzja została wydana, ale sporna pozostaje ocena jej doręczenia stronie. Prawidłowość doręczenia może być jednak oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ponieważ niedopuszczalna jest skarga na samą czynność doręczenia w postępowaniu, to tym samym nie można zaskarżyć bezczynności czy przewlekłości w tym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 1194/12, 30 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 1979/14, 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 438/08, 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1788/12, 18 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1360/06, 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 397/15 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 4/14, z 23 lipca 2015 r. sygn. akt III SAB/Łd 24/15, w Opolu z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Op 218/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w pełni podziela ww. poglądy w tej materii. Reasumując przedmiotowa skarga na bezczynność w przedmiocie - zdaniem skarżącego - braku prawidłowego doręczenia stronie skarżącej decyzji organu nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt. I sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi (pkt II) orzeczono natomiast w trybie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.