Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Po 377/26

Postanowienie WSA w Poznaniu z 28 października 2026 r., III SAB/Po 377/26

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
28 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. R. reprezentowanej przez opiekuna prawnego na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. odmówić przyznania prawa pomocy.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

S. R., reprezentowana przez opiekuna prawnego A. R., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 11 grudnia 2025 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Wraz ze skargą strona wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych w całości, lub ewentualne przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Przedmiotowy zakres skargi na bezczynność organu administracji publicznej określony jest przez brzmienie art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a P.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r. II OSK 2173/22, z 11 listopada 2021 III OSK 4188/21, z 12 listopada 2019 r. I OSK 2617/19, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia normuje ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 884). W myśl art. 6 ww. ustawy powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Zgodnie z art. 6b3 ust. 1 tej ustawy decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2. Na mocy art. 6b5 ust. 5 powołanej ustawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Co istotne, zgodnie z art. 6c ust. 8 ww. ustawy, od orzeczenia i decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Stosownie do art. 4778 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U z 2026 r., poz. 468 ze zm., dalej: k.p.c.) do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Natomiast w myśl art. 4779 § 4 k.p.c. jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji przez ten zespół, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa (art. 47714 § 3 k.p.c.). Jak wynika z powyższych przepisów, postępowanie sądowe z zakresu ustalenia poziomu wsparcia należy do kognicji sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie są władne orzekać w przedmiocie decyzji podejmowanych przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, co w konsekwencji wyklucza również dopuszczalność wnoszenia skarg na bezczynność organów w tej materii. W tej sytuacji, właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (odwołania w związku z niewydaniem przez tenże organ decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia) będzie sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania strony skarżącej. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jako niepodlegająca kognicji sądu administracyjnego. O odmowie przyznania prawa pomocy orzeczono w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 247 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011). Potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. M. Niezgódka-Medek, (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). W sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. To z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2012 r. II GZ 101/12). W zaistniałych okolicznościach sprawy nie było zatem podstaw do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 października 2026
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny