III SAB/Po 25/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M., R. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dot. zezwolenia na umieszczenie projektowanej szafy telekomunikacyjnej w ciągu dróg powiatowych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z urzędu skarżącym [...] ([...]) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

W dniu [...] lipca 2021 r. (data nadania pocztowego) B. M. i R. M. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie o odmowę uchylenia decyzji dot. zezwolenia na umieszczenie projektowanej szafy telekomunikacyjnej w ciągu dróg powiatowych. Skarga ta została skierowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem organu II instancji. Strona w piśmie datowanym [...] sierpnia 2021 roku wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie wniesienie ponaglenia nie było konieczne i uzasadnione. Skarżący podnieśli, że organ pozostawił odwołanie bez rozpoznania z uwagi na uznanie, że skarżący nie uzupełnili braków formalnych pisma, "co dopiero finalnie spowodowało, że sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie i de facto nieprawidłowo zakończona". Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie, ponosząc, że strona nie wyczerpała toku instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę na bezczynność należy odrzucić. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Co do zasady, w przypadku zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.), który aktualnie w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W odniesieniu do samorządowych kolegiów odwoławczych ustawa nie przewiduje organów wyższego stopnia, zatem ponaglenie należy wnieść do właśnie do organu prowadzącego postępowanie odwoławcze. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, por. również postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość organu odwoławczego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 298/21, dostępne jw.). Analiza samej skargi, a także akt administracyjnych jednoznacznie prowadzi do wniosku, że skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi nie wyczerpali służących im środków zaskarżenia, gdyż nie wnieśli ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. W piśmie datowanym [...] sierpnia 2021 roku wprost przyznali, że pominęli ten środek. W związku z powyższym Sąd uznał, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, a skarga z tej przyczyny podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzekł, jak w sentencji.