Sygnatura
III SAB/Po 164/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 19 sierpnia 2026 r., III SAB/Po 164/26
Wynik
Zobowiązano do podjęcia czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 19 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi J. O. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły do załatwienia sprawy z wniosku J. O. z dnia 29 marca 2026 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Szkoły na rzecz J. O. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
J. O. (dalej również jako skarżący lub wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Szkoły (dalej również Dyrektor Szkoły, organ) dotyczące wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 marca 2026 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia pełnej, merytorycznej i zgodnej ze stanem faktycznym odpowiedzi na wszystkie 11 punktów wniosku w terminie 7 dni; stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny ze względu na uporczywe lekceważenie obowiązków ustawowych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący w dniu 29 marca 2026 r. złożył do Dyrektora Szkoły wniosek o udostępnienie kluczowych informacji dotyczących finansowania kształcenia specjalnego niepełnosprawnego syna (waga P6). Z treści wniosku wynika, że skarżący, powołując na się wcześniej udzielone odpowiedzi w piśmie z 26 marca 2026 r. (znak: [...]) oraz we wcześniejszej korespondencji z 23 lutego 2026 r. i piśmie Burmistrza Gminy [...] z 5 lutego 2026 r. (sygn. [...]), wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Ujęcia kosztów nauczyciela współorganizującego w budżecie: W przesłanej "Kalkulacji kosztów na 2026 rok" (str. 2 załącznika) ujęto jedynie koszty zajęć rewalidacyjnych (2h) oraz zajęć w grupie do 5 osób (3h). Skarżący wniósł o wskazanie dokumentu finansowego lub konkretnej pozycji w planie finansowym szkoły, w której ujęty jest koszt nauczyciela współorganizującego (6h/tydz.), o którym mowa w pkt 2 pisma, skoro nie figuruje on w przesłanych tabelach finansowych. 2. Okresu planowania budżetowego: Przesłana tabela kosztów obejmuje jedynie 22 tygodnie (do 19 czerwca 2026 r.). Skarżący wniósł o udostępnienie pełnej kalkulacji kosztów wsparcia ucznia K. O. na cały rok budżetowy 2026 (do 31 grudnia), uwzględniając, że subwencja oświatowa (waga P6) jest przyznawana na rok kalendarzowy, a środki na ucznia zostały zabezpieczone przez Gminę już w grudniu 2025 r. 3. Weryfikację stawki godzinowej: W pkt 2 pisma z 26.03.2026 r. wskazano, że koszt 6h nauczyciela wspomagającego to [...] zł miesięcznie (ok. [...] zł/h). Jednocześnie w analizie Głównej Księgowej szkoły z 3.12.2025 r. koszt 20h wyliczono na [...] zł rocznie (ok. [...] zł/h). Skarżący wniósł o udostępnienie dokumentacji wyjaśniającej ten blisko 45-procentowy wzrost kosztu jednej godziny pracy nauczyciela w oficjalnym piśmie do rodzica. 4. Zagospodarowanie nadwyżki godzinowej (4h): Burmistrz Gminy [...] potwierdził przyznanie 10 godzin (1/2 etatu) wsparcia. Organ deklaruje realizację jedynie 6 godzin. Skarżący wniósł o udostępnienie dokumentu (decyzji lub aneksu do arkusza), który wskazuje, na jaki cel zostały przekierowane środki finansowe odpowiadające różnicy między 10 godzinami przyznanymi przez organ prowadzący a 6 godzinami deklarowanymi przez Szkołę, 5. Rozliczenie kwoty [...]zł (Waga P-6): Burmistrz wskazał kwotę [...]zł jako miesięczną subwencję (wagę P-6) na ucznia. Skarżący wniósł o informację, czy kwota ta ma pokrywać wszystkie 15 godzin wsparcia (10h wspomagającego + 3h grupowe + 2h rewalidacji). Jeśli tak, skarżący wnosi o przedstawienie wyliczenia, jak kwota [...]zł ma wystarczyć na 15h tygodniowo, skoro same zajęcia grupowe i rewalidacja kosztują według tabeli ok. [...] zł miesięcznie. 6. Źródła finansowania dodatkowego: Jeśli kwota [...]zł nie pokrywa całości wsparcia, skarżący wniósł o wskazanie, z jakich innych paragrafów (np. subwencja podstawowa, środki własne gminy) finansowana jest pozostała część z 15 godzin przyznanych przez organ prowadzący. 7. Zapewnienie bezpieczeństwa podczas lekcji: Skarżący wniósł o informację, w jaki sposób Szkoła zabezpiecza opiekę nauczyciela wspomagającego podczas zajęć edukacyjnych (lekcji), skoro w przesłanej kalkulacji finansowej wykazano jedynie środki na terapię (rewalidację) i zajęcia dodatkowe, całkowicie pomijając koszt obecności nauczyciela w klasie. 8. Realizacja naboru na pełen etat: Czy ogłoszony przez Szkołę w dniu 07.01.2026 r. nabór na pełen etat (20h) nauczyciela wspomagającego został rozstrzygnięty? Jeśli tak - w jakim wymiarze godzin pracuje wyłoniony pracownik? Jeśli nie - co stało się z kwotą [...]zł, którą księgowość szkoły zaplanowała na ten cel w grudniu 2025 r.? 9. Wyjaśnienie sprzeczności między ogłoszeniem o pracę a brakiem środków: W piśmie z dnia 23.02.2026 r. organ stwierdził, że w budżecie szkoły "nie zwiększono środków finansowych", ponieważ dane w SIO pochodzą z czerwca 2025 r. Jednocześnie w tym samym piśmie załączono ofertę pracy (ID: [...]) opublikowaną 7.01.2026 r. na stanowisko nauczyciela współorganizującego w wymiarze pełnego etatu (20h). • Skarżący wnoszę o informację na jakiej podstawie prawnej i finansowej Dyrektor placówki ogłasza nabór na pełen etat (20h), nie mając - według organu - zabezpieczonych środków finansowych w budżecie szkoły na ten cel. • Skarżący wniósł o udostępnienie dokumentu (np. zgody Burmistrza lub planu finansowego), który był podstawą do opublikowania tego ogłoszenia w styczniu 2026 r. 10. Podstawa ujęcia godzin w aneksie bez zabezpieczenia finansowego: W piśmie z dnia 23.02.2026 r. organ wskazał, że godziny dla ucznia K. O. zostały ujęte w aneksie do arkusza organizacji pracy szkoły, mimo braku zwiększenia środków w budżecie. . Skarżący wniósł o wyjaśnienie zgodnie z jakimi przepisami o finansach publicznych w arkuszu organizacji szkoły (dokumencie planistycznym) ujmuje się godziny pracy nauczycieli, które nie mają pokrycia w zatwierdzonym planie finansowym (budżecie) szkoły. . Skarżący wniósł o udostępnienie kopii korespondencji między Szkołą a Referatem Oświaty, w której zgłaszany jest brak środków na realizację godzin ujętych w aneksie dla K. O.. 11. Wyjaśnienie sprzeczności w pkt 5 pisma z dnia 26.03.2026 r. W punkcie 5 odpowiedzi stwierdzono, że nie można wskazać różnicy między otrzymaną subwencją a realnym kosztem wsparcia, ponieważ "nie ma naliczonych środków". Jednocześnie jako załącznik do tego samego pisma przesłano dokument pt. "Analiza maksymalnych prognozowanych kosztów" z dnia 3.12.2025 r., w którym Główna Księgowa precyzyjnie naliczyła i wyliczyła koszt wsparcia dla ucznia K. O. na kwotę [...]zł. . Skarżący wniósł o wyjaśnienie na jakiej podstawie organ twierdzi o "braku naliczonych środków", skoro dysponuje dokumentem finansowym z grudnia 2025 r., który te środki nalicza co do grosza pod nazwisko jego syna? . Czy powyższe stwierdzenie w oficjalnym piśmie do rodzica nie stanowi próby zatajenia informacji o nadwyżce środków z wagi P6, które wpłynęły do budżetu szkoły, a nie są wydatkowane na wsparcie jego dziecka? W skardze podniesiono, że organ dopiero po wysłaniu ponaglenia (wezwania do usunięcia stanu bezczynności) w dniu 14.04.2026 r. przesłał dokument, który w swojej treści stanowi przykład odpowiedzi pozornej (iluzorycznej). W treści skargi skarżący przedstawił również dowody na rażące naruszenie prawa i złą wolę organu: . fikcyjność odpowiedzi: W punktach 2 i 4 "odpowiedzi", organ odsyła do pism z lutego i marca 2026 r. Jest to działanie bezprawne. Skarżący wskazał, że wniosek o informację publiczną został złożony z powodu braku konkretów w tamtej korespondencji. Odsyłanie do dokumentów, które nie zawierają żądanych danych merytorycznych, jest formą lekceważenia obywatela i próbą obejścia ustawy, . bezprawne zatajanie danych finansowych: organ w pkt 5 odmawia podania salda subwencji (ile wpłynęło vs ile wydano), odsyłając do Burmistrza. Jako kierownik jednostki budżetowej dysponujący środkami, Dyrektor ma obowiązek wiedzieć, ile środków z wagi P6 faktycznie wydatkowano. Działanie organu w ocenie skarżącego ma na celu ukrycie różnicy między otrzymaną subwencją a drastycznie ograniczonym wsparciem dla dziecka (6h zamiast 10h), . poświadczenie nieprawdy w planowaniu: w pkt 7 organ twierdzi, że środki na wsparcie są "ujęte w planach", co przy jednoczesnym oficjalnym potwierdzeniu braku ich realizacji, dowodzi fikcyjności tworzonych arkuszy organizacyjnych i planów finansowych, . całkowite zignorowanie części wniosku: Punkty 8, 9, 10 i 11 wniosku zostały przez organ całkowicie pominięte. Brak jakiejkolwiek wzmianki o tych punktach w "odpowiedzi" jest dowodem na kompletną bezczynność, . kontekst zaleceń Kuratorium: organ wydał dokumentację IPET dopiero pod wpływem wniosku o informację publiczną, ignorując wcześniej marcowe zalecenia [...] Kuratora Oświaty. W podsumowaniu skarżący stwierdził, że postępowanie Dyrektora Szkoły cechuje się uporczywością, brakiem transparentności w wydatkowaniu środków celowych na dziecko niepełnosprawne oraz świadomym wprowadzaniem skarżącego w błąd poprzez udzielanie odpowiedzi wymijających. Takie działanie niszczy zaufanie do organów władzy publicznej i wymaga interwencji Sądu oraz nałożenia kary finansowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej; stwierdzenie że Organ nie pozostawał w bezczynności; ewentualnie - w razie uznania przez Sąd, że doszło do formalnego uchybienia - stwierdzenie, że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny na oraz wniosku o obciążenie organu kosztami postępowania. Przedstawiając stan faktyczny organ wskazał, że skarżący jest rodzicem ucznia Zespołu Szkół w [...] posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Organ wyjaśnił, że od 13 stycznia 2026 r. skarżący prowadzi intensywną korespondencję dotyczącą organizacji wsparcia dla syna, finansowania w ramach subwencji oświatowej (waga P6) oraz zatrudnienia nauczyciela współorganizującego kształcenie. W toku tej korespondencji organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na kolejne wnioski o udostępnienie informacji publicznej pismami z dnia: 9 lutego 2026 r., 23 lutego 2026 r. oraz 26 marca 2026 r., przekazując m.in. "Analizę maksymalnych prognozowanych kosztów" z dnia 3 grudnia 2025 r. sporządzoną przez Główną Księgową, ogłoszenie o naborze na stanowisko nauczyciela współorganizującego, kalkulację miesięcznego kosztu wynagrodzenia oraz wyjaśnienia dotyczące mechanizmu naliczania subwencji oświatowej i sprawozdawczości w SIO. W dniu 29 marca 2026 r. skarżący skierował do organu kolejny, jedenastopunktowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowiący w istocie polemikę z dotychczasowymi odpowiedziami i powtarzający, w zmodyfikowanej formie, pytania zawarte w piśmie z 28 marca 2026 r. Pismem z dnia 13 kwietnia 2026 r. organ udzielił skarżącemu pisemnej, merytorycznej odpowiedzi obejmującej wszystkie 11 punktów wniosku, odsyłając w niezbędnym zakresie do treści pism z 23 lutego i 26 marca 2026.r., w których wyczerpująco udzielono odpowiedzi na zadane zapytania. Tym samym zarzut bezczynności w ocenie organu jest oczywiście chybiony. Organ podniósł, że zarzuty skarżącego sprowadzają się wyłącznie do oceny, że odpowiedź jest w jego subiektywnym przekonaniu "pozorna", "fikcyjna" lub "wymijająca", ponieważ nie pokrywa się z jego oczekiwaniami co do zakresu, szczegółowości i konkluzji. Skarżący utożsamia zarzut niepełności lub niesatysfakcjonującej w jego ocenie treści odpowiedzi z bezczynnością organu, co nie jest tożsame. W ocenie organu spór o jakość odpowiedzi nie jest sporem o bezczynność. Jak wskazał organ nawet przy założeniu, że nie wszystkie oczekiwania skarżącego zostały zrealizowane w formule przez niego oczekiwanej, okoliczność ta nie dowodzi kwalifikowanej bezczynności organu, lecz co najwyżej spór co do zakresu i sposobu realizacji obowiązku informacyjnego, który nie uzasadnia stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i orzeczenia grzywny. W ocenie organu znaczna część wniosku skarżącego nie mieści się w pojęciu informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej - u.d.i.p.) - a zatem nie miał obowiązku jej udostępniać w tym trybie. W tym zakresie organ wskazał, że: . punkty 1 (zd. drugie), 9, 10 i 11 wniosku w istocie zmierzają do uzyskania od organu wyjaśnień, ocen, polemik z twierdzeniami skarżącego, interpretacji oraz wskazania "podstawy prawnej" podejmowanych przez organ czynności organizacyjnych. . punkty 9 i 11 wniosku, w zakresie w jakim domagają się od organu wykazania "sprzeczności" pomiędzy różnymi dokumentami szkoły i ich "wyjaśnienia", mają charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - wymagają bowiem dokonania analiz, zestawień i ocen porównawczych. Skarżący w żadnym miejscu wniosku nie wykazał istnienia po jego stronie szczególnie istotnego interesu publicznego, który zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunkuje udostępnienie informacji przetworzonej. . punkt 5 wniosku (rozliczenie kwoty [...]zł stanowiącej miesięczną wartość wagi P6) oraz - częściowo - punkt 4 (zagospodarowanie nadwyżki godzinowej) dotyczą informacji znajdujących się w posiadaniu organu prowadzącego (Burmistrza Gminy), a nie organu. Subwencja oświatowa wpływa do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a nie bezpośrednio do dysponenta środków na poziomie szkoły. . część informacji żądanych przez skarżącego dotyczy bezpośrednio sfery prywatnej jego małoletniego dziecka (treść orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, wymiar i formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej) i stanowi dane szczególnej kategorii w rozumieniu art. 9 RODO, podlegające szczególnej ochronie. Ich udostępnianie w trybie u.d.i.p. (a nie w przewidzianym ustawą Prawo oświatowe trybie wglądu rodzica do dokumentacji oświatowej dziecka) jest niedopuszczalne. Organ wyjaśnił, że, wbrew sugestii skarżącego, sprawa będąca przedmiotem wniosku nie miała charakteru prostego, wymagającego jedynie "przesłania jednej kartki". Materia objęta wnioskiem dotyka sposobu naliczania subwencji oświatowej i jej dystrybucji przez organ prowadzący, planu finansowego szkoły jako jednostki budżetowej, arkusza organizacji pracy szkoły i jego aneksów, sprawozdawczości w Systemie Informacji Oświatowej (SIO), procesów kadrowych prowadzonych w okresie roku szkolnego. Część informacji znajduje się w gestii organu prowadzącego (Burmistrza), a organ - jako kierownik jednostki budżetowej - udostępnił skarżącemu wszystkie posiadane dokumenty i wyjaśnienia w zakresie swojej kompetencji. Konieczność konsultacji i wyjaśnień wewnątrz administracji oświatowej nie świadczy o bezczynności, lecz o starannym podejściu do sprawy. Organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, odpowiedź z 13 kwietnia 2026 r. odnosi się indywidualnie do każdego z 11 punktów wniosku. Subiektywne przekonanie skarżącego, że tak udzielone odpowiedzi nie wyczerpują jego potrzeb informacyjnych, nie czyni ich "pozornymi" ani nie skutkuje stanem bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem natomiast skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej w trybie u.d.i.p.. W związku z powyższym należało sprawę rozpoznać na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wyjaśnić w tym miejscu należy również, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 249/10; wyrok WSA w Poznaniu z 27 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/11 – CBOSA). Przechodząc do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wymagało ustalenia, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz czy dane, o które wnioskował skarżący, miały charakter informacji publicznej. Przede wszystkim należy wskazać, że Zespół Szkół w [...] jest szkołą publiczną. Okoliczność ta przemawia za uznaniem dyrektora takiej szkoły, do którego skarżący zwrócił się o udzielenie informacji publicznej, za organ władzy publicznej. Dyrektor szkoły publicznej jest bowiem kierownikiem jednostki organizacyjnej, należącej do systemu oświaty, wykonującym funkcje organizacyjno-zarządcze oraz zadania oświatowe i wychowawcze w ramach tej jednostki. Jako organ władzy publicznej, w związku z uprawnieniem do wydawania decyzji wobec uczniów oraz podmiot reprezentujący państwową jednostkę organizacyjną, stanowi podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 248/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA"). W ocenie Sądu, w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., została zatem spełniona przesłanka podmiotowa udostępnienia informacji publicznej, Dyrektor Szkoły jest bowiem podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W dalszej kolejności należało ustalić przesłankę przedmiotową udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja w sprawach publicznych. Jest to informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2018 r. I OSK 218/18, wyrok NSA z 30 września 2015 r. I OSK 2093/14, orzeczenia dostępne w CBOSA). Udostępnieniu podlegają m.in. informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania finansami, a takimi są niewątpliwie informacje dotyczące funkcjonowania szkół publicznych, w tym uzyskiwanych dotacji z subwencji państwowych. W niniejszej sprawie skoro skarżący wystąpił o udostępnienie dokumentacji w zakresie odnoszącym się do przyznawania i wydatkowania środków publicznych – dotacji oświatowych, to informacja ta stanowi niewątpliwie informację publiczną. Żądana bowiem przez wnioskodawcę informacja nie odnosiła się do sfery prywatności, lecz do trybu działania organu władzy publicznej oraz dysponowania przez niego majątkiem publicznym – art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. Tego typu aktywność organu stanowi informację publiczną, nawet jeżeli środki publiczne mają trafić do podmiotów prywatnych (por. wyrok NSA z 10 września 2024 r. III OSK 3210/23, CBOSA). Wobec spełnienia ww. przesłanek udostępnienia informacji publicznej: podmiotowej i przedmiotowej, Sąd stwierdził, że Dyrektor Szkoły był zobowiązany do podjęcia działań zgodnie z u.d.i.p. w celu załatwienia wniosku. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. jeżeli adresat wniosku dysponuje żądaną informacją, to powinien ją udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła zostać udostępniona w ww. terminie, to podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, powinien powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W tym miejscu wskazać należy iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 września 2025 r. sygn. akt III OSK 59/25 (CBOSA) wskazał, że "...to adresat wniosku dostępowego powinien ocenić, czy wnioskowana informacja faktycznie taki przymiot posiada i w zależności od kierunku tej weryfikacji udzielić odpowiedzi na wniosek w odpowiedniej formie. Jeżeli wnioskowana informacja stanowi informację publiczną adresat wniosku udostępnia ją w formie czynności materialnotechnicznej, albo wydaje decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia. Jeżeli natomiast adresat wniosku stwierdza, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej informuje pisemnie o swoim stanowisku wnioskodawcę. Sądowoadministracyjna weryfikacja stanowiska adresata wniosku dostępowego o braku podstaw do przypisania wnioskowanym informacjom przymiotu informacji publicznej następuje w ramach rozpoznania skargi na bezczynność. W ramach tego postępowania sąd administracyjny realizuje swoją ustrojową funkcję, którą jest kontrola zgodność z prawem działalności administracji publicznej." Podkreślić należy również, że skoro ustawodawca określił szczegółowo tryb, formę oraz zasady udostępniania informacji publicznej, to tylko w tych ramach może nastąpić skuteczna realizacja tego obowiązku przez zobowiązany podmiot. Trzeba pamiętać, że wskazana regulacja zawarta w u.d.i.p. ma zagwarantować realną i powszechną możliwość kontroli działalności publicznej w zakresie nie tylko wykonywanych przez dane podmioty zadań publicznych ale także dysponowania mieniem publicznym. Zgodnie zatem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje (z wyczerpującym wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy), czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że "w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego żądane dane zawierają w istocie wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej, powinien on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeżeli wnioskodawca tego nie uczyni, wówczas wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej winien zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia «szczególnego interesu publicznego», jak również, kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazać. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jeżeli uzna, że takie przesłanki wystąpią, wówczas powinien udzielić informacji. Natomiast w sytuacji, jeśli ocena przeprowadzona przez podmiot zobowiązany będzie negatywna - powinien na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji" (zob. wyroki NSA: z 28.09.2022 r., III OSK 1410/21; z 07.07.2021 r., III OSK 3142/21; CBOSA). W niniejszej sprawie organ pismem nadanym w dniu 14 kwietnia 2026 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielił skarżącemu odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek z 29 marca 2026 r. (wpływ do organu w dniu 30 marca 2026 r.). Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie było zatem to, czy organ prawidłowo rozpoznał wniosek skarżącego, czy też pozostaje w bezczynności ze względu na niepełne rozpoznanie wniosku. Ze stanem bezczynności mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy pomimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 u.d.p., bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.p. (por. wyrok NSA z 7 lipca 2016 r. I OSK 39/15, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się również, że z bezczynnością w udostępnieniu informacji publicznej mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku w ogóle nie zareagował na wniosek, ale także wówczas, gdy udziela informacji niebędącej przedmiotem wniosku lub informacji niepełnej, niejasnej, niewiarygodnej (por. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2321/14 oraz wyrok NSA z 14 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 811/15, orzeczenia dostępne w CBOSA). Przedstawienie bowiem informacji innej niż ta, na którą wnioskodawca oczekuje i której udostępnienia zażądał lub też informacji wymijającej, bądź niepełnej może budzić jego uzasadnione wątpliwości co do tego, czy podmiot zobowiązany rozpoznał wniosek, co w takiej sytuacji należy traktować jako nieudzielenie żądanej informacji. Gdy pismo stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest fragmentarycznym, niepełnym odniesieniem się do żądanych przez wnioskodawcę informacji, a zatem gdy nie wyczerpuje zakresu żądań wniosku, to należy przyjąć, że mamy do czynienia z bezczynnością adresata wniosku w części, w jakiej zakres udzielonej informacji publicznej nie pokrywa się z zakresem żądanej informacji. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2020 r. II SAB/Po 100/20, CBOSA). Odnosząc się do poszczególnych pytań objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, że skarżący w pkt 1 wniosku, nawiązując się do danych udostępnionych wcześniej przez organ, wniósł o wskazanie dokumentu finansowego lub konkretnej pozycji w planie finansowym szkoły, w której ujęty jest koszt nauczyciela współorganizującego (6h/tydz.), o którym mowa w pkt 2 pisma, skoro nie figuruje on w przesłanych tabelach finansowych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w załączeniu do pisma z 26 marca 2026 r. przesłano skarżącemu analizę maksymalnych prognozowanych kosztów związanych z realizacją 2 dodatkowych godzin zajęć rewalidacyjnych, realizacją 3 godzin zajęć w grupie do 5 osób oraz zatrudnieniem nauczyciela współorganizującego w okresie 8 grudnia 2025 r. do 26 czerwca 2026 r. dla ucznia K. O.. W pkt 2 pisma z 26 marca 2026 r. wskazano zaś, że koszt 6h nauczyciela wspomagającego to [...] zł miesięcznie (ok. [...] zł/h). Jak zauważył skarżący w analizie Głównej Księgowej szkoły z 3 grudnia 2025 r. koszt 20h wyliczono na [...] zł rocznie (ok. [...] zł/h). Skarżący w pkt 3 wniosku wniósł zatem o udostępnienie dokumentacji wyjaśniającej ten blisko 45-procentowy wzrost kosztu jednej godziny pracy nauczyciela w oficjalnym piśmie do rodzica. Za odpowiedź na pkt 1 i 3 wniosku nie mogą być zatem uznane ogólne wyjaśnienia zawarte w piśmie organu z 13 kwietnia 2026 r. odsyłające w pkt 1 do strony 2 załącznika do pisma z 26 marca 2026r. oraz w pkt 3 odwołujące się do aktualnych stawek wynagrodzenia nauczycieli. W pkt 2 wniosku skarżący, uwzględniając, że subwencja oświatowa (waga P6) jest przyznawana na rok kalendarzowy, a środki na ucznia zostały zabezpieczone przez Gminę już w grudniu 2025 r., wniósł o udostępnienie pełnej kalkulacji kosztów wsparcia syna na cały rok budżetowy 2026 (do 31 grudnia). W tym zakresie skarżący również nie uzyskał odpowiedzi, gdyż udostępniona skarżącemu analiza maksymalnych prognozowanych kosztów związanych z realizacją 2 dodatkowych godzin zajęć rewalidacyjnych, realizacją 3 godzin zajęć w grupie do 5 osób oraz zatrudnieniem nauczyciela współorganizującego dla ucznia K. O. obejmuje okres od 8 grudnia 2025 r. do 26 czerwca 2026 r. W pkt 4 wniosku skarżący wniósł o udostępnienie dokumentu (decyzji lub aneksu do arkusza), który wskazuje, na jaki cel zostały przekierowane środki finansowe odpowiadające różnicy między 10 godzinami przyznanymi przez organ prowadzący a 6 godzinami deklarowanymi przez Szkołę. W odpowiedzi na powyższe organ w pkt 4 pisma z 13 kwietnia 2026r. odesłał do odpowiedzi ujętych w pismach z 23 lutego 2026 r. i 26 marca 2026 r. Powyższe w ocenie Sądu uznać należy za odpowiedź niwystarczającą, gdyż w przesłanych do skarżącego pismach brak jest jednoznacznej odpowiedzi na wniosek skarżącego dotyczący udostepnienia dokumentu (decyzji lub aneksu do arkusza) rozpisującego środki odpowiadające przyznanego przez Burmistrza Gminy [...] 10 godzin (1/2 etatu) wsparcia. W wyjaśnieniach przesłanych do skarżącego rozpisano wyłącznie miesięczny koszt wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela współorganizującego proces kształcenia realizującego wsparcie dla syna w wymiarze 6h tygodniowo. Za niewystarczające uznać należy również udzielone skarżącemu wyjaśnienie w odpowiedzi na pkt 5 wniosku, że pytanie w tym zakresie kierować należy do organu prowadzącego. W pkt 5 wniosku skarżący wniósł o szczegółową informację, czy kwota miesięcznej subwencji (waga P6) na ucznia w kwocie [...]zł. ma pokrywać wszystkie 15 godzin wsparcia (10h wspomagającego + 3h grupowe + 2h rewalidacji). Jeśli tak, skarżący wniósł o przedstawienie wyliczenia, jak kwota [...]zł ma wystarczyć na 15h tygodniowo, skoro same zajęcia grupowe i rewalidacja kosztują według tabeli ok. [...] zł miesięcznie. Odesłanie do organu prowadzącego jest niezrozumiałe, gdyż to Dyrektor Szkoły bezpośrednio korzysta ze środków publicznych przyznanych w określonej kwocie i powinien rozliczyć całą przyznać subwencję. Z powyższym powiązany jest pkt 6 wniosku w którym skarżący wniósł o wyjaśnienie sytuacji, gdy kwota [...]zł nie pokrywa całości wsparcia z jakich innych paragrafów (np. subwencja podstawowa, środki własne gminy) finansowana jest pozostała część z 15 godzin przyznanych przez organ prowadzący. Takich wyjaśnień brak w piśmie z 13 kwietnia 2026 r. odsyłającym w sposób ogólny do załącznika do pisma z 26 marca 2026 r. Sąd stwierdza brak właściwej odpowiedzi na wnioski skarżącego zawarte w pkt 7 i 8. W pkt 7 wniosku skarżący wniósł o informację, w jaki sposób Szkoła zabezpiecza opiekę nauczyciela wspomagającego podczas zajęć edukacyjnych (lekcji), skoro w przesłanej kalkulacji finansowej wykazano jedynie środki na terapię (rewalidację) i zajęcia dodatkowe, całkowicie pomijając koszt obecności nauczyciela w klasie. Za odpowiedź na pytanie dotyczące sposobu zabezpieczenia opieki nauczyciela wspomagającego podczas zajęć edukacyjnych (lekcji), nie może być uznane odesłanie wyłącznie do kosztu wynagrodzenia dla nauczyciela współorganizującego. W udzielonej skarżącemu odpowiedzi brak jest również wyjaśnień dotyczących rozstrzygnięcia ogłoszonego w dniu 7 stycznia 2026 r. naboru na pełen etat (20h) nauczyciela wspomagającego oraz rozliczenia środków na ten etat. W powiązaniu z tym pozostaje pozostawiony bez wyjaśnień pkt 9 wniosku odnoszący się wprost do podstawy prawnej i finansowej ogłoszenia przez Dyrektora placówki naboru na pełen etat (20h) oraz udostępnienia dokumentu (np. zgody Burmistrza lub planu finansowego), który był podstawą do opublikowania tego ogłoszenia w styczniu 2026 r. Za nieprecyzyjne i nie odnoszące się wprost do wniosku skarżącego zawartego w pkt 10 i 11, w których skarżący zwrócił się udostępnienie m.in. kopii korespondencji między Szkołą a Referatem Oświaty, w której zgłaszano brak środków na realizację godzin ujętych w aneksie dla K. O. i wyjaśnienia dostrzeżonych przez skarżącego sprzeczności w rozliczeniu wsparcia na syna skarżącego na łączną kwotę [...]zł. uznać należy ogólne odesłanie do odpowiedzi zawartych w piśmie 23 lutego 2026r. oraz 26 marca 2026 r. oraz wyjaśnienie, iż możliwość opublikowania naboru nie wymaga zgody organu prowadzącego. Sąd podziela stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że tryb uzyskiwania informacji publicznych nie może służyć polemikom oraz żądaniu przedstawienia uzasadnień i motywów działania organów. Należy jednak pokreślić, że rzeczą organu jest udzielanie odpowiedzi, które bezwzględnie pozostają w płaszczyźnie wniosków, są jednoznaczne, zrozumiałe i wyczerpujące. Przykładowo: reakcją na wniosek o udzielenie kopii korespondencji (pkt 10 wniosku skarżącego) nie może być odesłanie do uprzednich pism organu (pkt 10 odpowiedzi), zaś reakcją na wniosek o udostępnienie dokumentu (pkt 9 wniosku) nie może być stwierdzenie (omyłkowo zapewne zawarte w pkt 11 odpowiedzi), że zgoda organu prowadzącego nie jest wymagana. Uznając bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, Sąd zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. O. z 29 marca 2026 .r i zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) (pkt 1 i 2 sentencji wyroku). Z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia zwłaszcza, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Taka sytuacja występuje, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W niniejszej sprawie natomiast Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, gdyż organ zareagował na wniosek skarżącego udzielając odpowiedzi. Odpowiedź ta nie może być wprawdzie uznana za załatwienie wniosku, jednak w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, by organ ignorował swe obowiązki, nie dążył do załatwienia sprawy albo by udzielenie odpowiedzi w sposób niejasny i niepełny nastąpiło z powodu złej woli organu. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd natomiast oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. co do wniosku o wymierzenie grzywny ora co do przewlekłości postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, m.in. stwierdzenia bezczynności organu, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Powyższe uprawnienie sądu ma charakter fakultatywny. Mając na względzie powyższe Sąd uznał za niecelowe zastosowanie wobec organu wnioskowanego środka represyjnego. Organ bowiem zareagował na złożony wniosek. Niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za wymierzeniem organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził także zaistnienia przewlekłości postępowania. Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Argumentem wskazującym na ewentualne przewlekłe prowadzenie postępowania nie może być, w ocenie Sądu, jednodniowe opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi, zaś wadliwość owej odpowiedzi spowodowała stan bezczynności organu. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Skarżony organ
- Dyrektor Szkoły
- Sędziowie
- Józef Maleszewski /sprawozdawca/ Maciej Busz Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Go 119/26 · 19 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 19 sierpnia 2026 r., II SAB/Go 119/26
Sygnatura: IV SAB/Wr 703/26 · 19 sierpnia 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 19 sierpnia 2026 r., IV SAB/Wr 703/26
Sygnatura: III SAB/Gl 131/26 · 19 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 19 sierpnia 2026 r., III SAB/Gl 131/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny