III SAB/Po 145/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta do załatwienia wniosku S. S. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 lutego 2026 r. w zakresie ograniczonym i podtrzymanym przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 7 maja 2026 r. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem; 2. umarza postępowanie sądowe co do zobowiązania Burmistrza Miasta do załatwienia ww. wniosku w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu ww. wniosku; 4. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5. w pozostałej części skargę oddala; 6. zasądza od Miasta [...] na rzecz S. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem datowanym na 24 marca 2026 r. (podpisanym elektronicznie i wniesionym bezpośrednio do Sądu w dniu 25 marca 2026 r.) S. S. (dalej: Wnioskodawca lub Skarżący) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta (zwanego dalej: Burmistrzem lub Organem) "w udostępnieniu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 5 lutego 2026 r. (po doprecyzowaniu z 18 lutego 2026 r.), w szczególności procedur operacyjnych Urzędu Miejskiego w [...] dot. prowadzenia archiwum zakładowego, ewidencji zasobu, metryk udostępnień i wniosków o udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...], sygn. [...])" – wnosząc zarazem o: 1) uznanie Burmistrza za bezczynnego i zobowiązanie go do natychmiastowego udostępnienia żądanej informacji publicznej w pełnym zakresie określonym w skardze; 2) zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; 3) ewentualnie: nałożenie na Organ obowiązku zapłaty kary pieniężnej za każdy dzień zwłoki po uprawomocnieniu się wyroku (art. 149 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że: - w dniu 5 lutego 2026 r. skierował do Urzędu Miejskiego w [...] (w skrócie: UM) wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej prowadzenia archiwum zakładowego, w szczególności ewidencji zasobu, spisów zdawczo-odbiorczych, spisu zawartości teczki aktowej sygn. [...], metryki udostępnień oraz wniosków o udostępnienie tej dokumentacji; - pismem z 17 lutego 2026 r. ([...]) Organ wezwał Wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku, wyznaczając termin [rozpatrzenia wniosku] do 19 marca 2026 r.; - pismem z 18 lutego 2026 r. Skarżący "dokonał pełnego doprecyzowania" wniosku, wskazując m.in. sygnaturę [...] oraz swoje umocowanie jako współwłaściciela nieruchomości i pełnomocnika G. S.; - pismem z 18 marca 2026 r. ([...]) Organ udzielił "częściowej, niekompletnej odpowiedzi, podając jedynie sygnaturę spisu (1/1999, poz. 34-35), bez żądanych szczegółów"; - pismem z 19 marca 2026 r. Skarżący wezwał Organ do natychmiastowego uzupełnienia odpowiedzi, "jednak do chwili obecnej brak jakiejkolwiek reakcji". Autor skargi podkreślił, że odpowiedź Organu z 18.3.2026 r. "jest kuriozalnie niepełna i stanowi bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a." Organ pominął udostępnienie: szczegółowego spisu zawartości teczki, metryki udostępnień (§ 34 Instrukcji archiwalnej), kopii wniosków o udostępnienie (§ 31), pełnych danych ewidencyjnych (kategoria archiwalna, lata skrajne, liczba stron) oraz procedur operacyjnych archiwum. Brak reakcji na wezwanie z 19.3.2026 r. potwierdza trwającą bezczynność. Termin 19 marca upłynął bez przedłużenia i bez decyzji odmownej. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że jego wcześniejsza skarga do WSA, o sygn. III SAB/Po 81/26 (sprawa finalnie została umorzona z powodu cofnięcia skargi po uzyskaniu informacji), ujawniła wstępne materiały dot. archiwum UM, umożliwiając sformułowanie precyzyjnego wniosku z 5.2.2026 r. Materiały te potwierdziły istnienie dokumentacji, lecz nie wyjaśniły jej pełnego obiegu. Niniejsza skarga dotyczy odrębnego, kontynuacyjnego wniosku – nie jest powiązana z tamtym postępowaniem. Autor skargi podkreślił, że jako współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...]) jest żywo zainteresowany ujawnieniem materiałów archiwalnych UM i sposobem ich pozyskania/udostępniania. Dokumenty te próbowano wykorzystać celem wszczęcia postępowania kontrolnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie: PINB), w celu podważenia legalności istniejącej zabudowy (np. sygn. [...] z 1980 r.), blokując Skarżącego plany inwestycyjne i inicjując postępowania administracyjne. Bez pełnej wiedzy o tym: (i) jakie dokumenty UM zgromadził i z jakich źródeł, (ii) komu i kiedy je udostępniał (w tym PINB), (iii) o procedurach archiwalnych – Skarżący, jak stwierdził, nie jest w stanie skutecznie bronić praw własnościowych ani kwestionować rzetelności działań Organu. Żądana informacja ma charakter publiczny i służy ochronie interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę, datowanej na 13 kwietnia 2026 r., Organ wyjaśnił, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy z archiwistą zakładowym, w dniu 13.4.2026 r. udzielono Skarżącemu dalszych informacji wraz z zastrzeżeniem, że innych informacji we wnioskowanym zakresie UM nie posiada. Z uwagi na powyższe Organ wniósł o: 1) umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Organu do udostępnienia informacji publicznej – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – z uwagi na fakt, że informacja została Skarżącemu udostępniona w dniach 18.3.2026 r. i 13.4.2026 r., co czyni postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym; 2) stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do kwestii zaistnienia faktu bezczynności, autor odpowiedzi na skargę podniósł, że Organ nie unika przesłania odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a problem z jej udostępnieniem wynika z trudności w sprecyzowaniu, o jaką konkretną informację wnioskuje Skarżący. Podjęto starania o jak najpełniejsze przedstawienie informacji, co wyklucza uznanie naruszenia za "rażące". W piśmie procesowym z 24 kwietnia 2026 r. Skarżący wskazał, że 13.4.2026 r. otrzymał "częściową odpowiedź dotyczącą skargi (tj. spis, wykaz, oraz 3 karty zleceń podobnym długopisem 2x z 2022 oraz 1x z 2025". Poinformował, że 14.4.2026 r. wniósł do UM kolejną prośbę – w której zadeklarował, iż nie wycofuje skargi oraz podtrzymuje wniosek o udostępnienie dokumentacji, a także poprosił o: ponowne wyznaczenie terminu wglądu do przedmiotowej teczki w obecności archiwisty, wskazanie celu udostępnienia w odniesieniu do dat i wpisów wskazanych w kartach udostępnienia, podanie numeru postępowania oraz numeru sprawy, udostępnienie kopii wniosku o udostępnienie dokumentacji, udostępnienie pozostałych dokumentów związanych z wypożyczeniem lub udostępnieniem akt, jeżeli takie zostały sporządzone – a ponadto, że 17.4.2026 r. wysłał do UM mejla monitującego o umożliwienie ww. wglądu do teczki. W piśmie procesowym z 07 maja 2026 r. Skarżący potwierdził, że wreszcie umożliwiono mu wgląd do teczki archiwalnej. Ponadto oświadczył, że podtrzymuje "stanowisko przedstawione w skardze w zakresie zobowiązania Urzędu Miejskiego do udostępnienia informacji co do celu oraz uzasadnienia wypożyczania teczki w dniach 10.01.2022 r. oraz 21.11.2022 r." Dodał, że: "Cel i podkładka do kart w załączniku: W takim wniosku (karcie) pracownik zazwyczaj musi wskazać cel pobrania akt, czyli podać sprawę, nad którą pracuje. Jest to konieczne dla zachowania bezpieczeństwa dokumentacji oraz możliwości rozliczenia pracownika z powierzonych mu materiałów." W piśmie procesowym z 17 sierpnia 2026 r. Skarżący uzupełnił swe stanowisko oraz przedłożył "nowe dokumenty i okoliczności", które, jego zdaniem, mają znaczenie dla oceny sposobu działania Burmistrza oraz kompletności udzielanych Skarżącemu informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.; w skrócie: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.1.2020 r., I OSK 2433/18). Tym samym, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie było wymagane wniesienie ponaglenia do Organu przed wywiedzeniem skargi na bezczynność. Wypada jeszcze zaznaczyć, że do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.5.2011 r., I OSK 716/11; z 26.5.2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.4.2011 r., I FSK 249/10; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" - które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19). W konsekwencji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nawiązującym do uchwały 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79), zgodnie z tezą której: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a." – został wyrażony pogląd, w myśl którego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten przed wniesieniem skargi na bezczynność udostępni informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Sytuacja taka stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 13.10.2021 r., III OSK 3789/21, ONSAiWSA 2022, nr 2, poz. 30; por tez wyroki NSA: z 7.12.2021 r., III OSK 7055/21; z 29.11.2022 r., III OSK 2507/22). Jednakże w myśl stanowiska przeciwnego, pogląd zaprezentowany w cytowanej uchwale NSA o sygn. akt II OPS 5/19 dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, a nie dokonaniem czynności materialno-technicznej. W odniesieniu do tej ostatniej kategorii spraw, stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, z uwagi na uprzednie wystosowanie przez podmiot zobowiązany odpowiedzi na wniosek o udostępnieniu informacji publicznej, godziłoby w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji RP), jak też dostępności informacji publicznej – art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z 5.10.2021 r., III OSK 6030/21). Wskazana rozbieżność orzecznictwa nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż analiza akt sprawy oraz stanowisk procesowych stron pokazuje, że do dnia wniesienia skargi wnioskowane informacje nie zostały Skarżącej udostępnione w pełni ani, co bezsporne, nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia tych informacji. Co więcej, w odpowiedzi na skargę Organ wyraźnie przyznał, że dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, z tym że ustała ona po wniesieniu skargi oraz nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Burmistrza Miasta w załatwieniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 5.2.2026 r., następnie doprecyzowanego, a ostatecznie podtrzymanego w niezałatwionym – zdaniem Skarżącego – zakresie, określonym w jego piśmie procesowym z 7.5.2026 r. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było więc rozważenie trzech następujących kwestii: (i) czy burmistrz jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej; (ii) czy informacje żądane przez Skarżącego stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.; (iii) czy Organ prawidłowo załatwił sprawę ww. wniosku. Ad (i) Jest poza sporem, że w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej adresatami obowiązku udostępnienia takiej informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 tej ustawy. W szczególności są nimi "organy władzy publicznej" (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego (w skrócie: j.s.t.), w tym ich organy wykonawcze, jakimi w szczególności są wójtowe / burmistrzowie / prezydenci miast (por. wyroki WSA: z 15.1.2013 r., II SAB/Ol 165/12; z 2.6.2015 r., IV SAB/Po 47/15; z 14.6.2016 r., IV SAB/Wr 75/16; z 27.7.2016 r., II SAB/Gd 91/16; z 21.7.2017 r., II SAB/Bd 65/17; z 31.7.2017 r., II SA/Kr 672/17; z 27.4.2018 r., II SAB/Wa 665/17; z 28.12.2018 r., II SAB/Po 108/18; z 21.11.2019 r., IV SAB/Wr 99/19; z 25.9.2020 r., IV SAB/Po 90/20; z 3.3.2021 r., II SAB/Gd 117/20; z 13.4.2022 r., II SAB/Wa 849/21; z 3.4.2024 r., II SAB/Rz 143/23; z 21.5.2026 r., II SAB/Łd 27/26). A zatem Burmistrz jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, która znajduje się w jego posiadaniu (por. art. 4 ust. 3 in fine u.d.i.p.). Ad (ii) Przechodząc do analizy przedmiotowego aspektu sprawy – tj. do oceny, czy żądane przez Skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej – wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą (acz wysoce niedoskonałą) definicję legalną "informacji publicznej", przez którą – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Przykładowe (nie-enumeratywne) wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in.: informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.), prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). Wypada w tym miejscu zwrócić jeszcze uwagę na słusznie wyrażone w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym obowiązujące zasady dostępu do dokumentów zgromadzonych w archiwach zakładowych lub składnicach akt nie mogą stanowić ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Odmienne stanowisko prowadziłoby do całkowitego lub prawie całkowitego uniemożliwienia realizacji, w odniesieniu do dokumentacji zgromadzonej w takich zasobach, ustawy o dostępie do informacji publicznej i konstytucyjnej zasady gwarantującej taki dostęp (por. wyroki WSA: z 12.5.2014 r., II SAB/Kr 98/14; z. 11.6.2014 r., IV SA/Po 313/14). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że żądane przez Skarżącego informacje, które odnosiły się do – jak to ogólnie określono w skardze – "procedur operacyjnych Urzędu Miejskiego w [...] dot. prowadzenia archiwum zakładowego, ewidencji zasobu, metryk udostępnień i wniosków o udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...], sygn. [...])" zasadniczo mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Ad (iii) Przechodząc do końcowej oceny, czy w kontrolowanej sprawie Burmistrz, jako podmiot obowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych, dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ (por. odpowiednio art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – należy wskazać, że szczególne terminy załatwienia sprawy w przedmiocie informacji publicznej zostały określone w art. 13 u.d.i.p., który stanowi, że: "1. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku." Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem. Wyjątkowo ów termin może zostać przedłużony przez organ na podstawie przywołanego wyżej art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Burmistrz skorzystał z tego ostatniego przepisu, wydłużając termin załatwienia wniosku Skarżącego z 5.2.2026 r. do 19 marca 2026 r. (pismem z 17.2.2026 r.; k. 18 akt sądowych) W kontrolowanej sprawie jest poza sporem – przyznał to sam Organ w odpowiedzi na skargę – że Burmistrz dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, gdyż swą odpowiedź na wniosek Skarżącego z 5.2.2026 r. (z późniejszymi precyzacjami) uzupełniał jeszcze pismami (zwłaszcza tym z 13.4.2026 r.) oraz działaniami (przede wszystkim udostępnieniem spornej teczki archiwalnej) uskutecznionymi wobec Skarżącego już po upływie ww. terminu i po wniesieniu przezeń skargi. Spór w tej sprawie dotyczy jedynie tego, czy na skutek ww. pism i działań, Organ załatwił ww. wniosek Skarżącego w pełni przed dniem wydania wyroku. Zdaniem Burmistrza – tak, czemu dał on wyraz m.in. w piśmie 13.4.2026 r. (k. 61 akt sadowych), w którym stwierdził, że: "Urząd Miejski w [...] nie posiada żadnych innych informacji we wnioskowanym przez Pana zakresie". Z kolei Skarżący, w reakcji na ww. pismo i działania Organu, ograniczył wprawdzie – w swym piśmie procesowym z 7.5.2026 r. (k. 86 akt sądowych) – zakres żądań skargi, ale nadal podtrzymał je "w zakresie zobowiązania Urzędu Miejskiego do udostępnienia informacji co do celu oraz uzasadnienia wypożyczania teczki w dniach 10.01.2022 r. oraz 21.11.2022 r." Pewnego tropu do wyjaśnienia owej rozbieżności stanowisk stron w kwestii pełnego (jak twierdzi Organ) – bądź nie (jak uznaje Skarżący) – załatwienia przedmiotowego wniosku Skarżącego może dostarczać pismo Burmistrza z 5.5.2026 r. (OB.1431.25.2026; k. 94 akt sądowych), w którym, w odpowiedzi na ponowne żądania Skarżącego m.in. odnośnie do "wskazania celu udostępnienia w odniesieniu do dat i wpisów w kartach udostępnienia", Organ stwierdził, że te "nie stanowią wniosku o dostęp do informacji publicznej, gdy informacje te nie są zmaterializowane w postaci np. wykazu zawierającego cel udostępnienia wraz z numerami postępowania czy sprawy, w których zostały wykorzystane udostępnione z archiwum dokumenty. Tutejszy Organ nie prowadzi wykazów wykorzystania dokumentów udostępnionych z archiwum, zatem nie dysponuje wnioskowanymi informacjami". Ponadto Organ poinformował, że "nie istnieją inne dokumenty związane z wypożyczeniem lub udostępnieniem akt". W związku tym należy jednak zwrócić uwagę na, wskazywany także przez stroną skarżącą, m.in. w skardze (na s. 3), § 31 Instrukcji archiwalnej – stanowiącej załącznik nr 6 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz. U. z 2011 r. Nr 14 poz. 67) – który w ust. 1 stanowi, że: "Udostępnienie dokumentacji przechowywanej w archiwum zakładowym odbywa się na podstawie wniosku zawierającego co najmniej: 1) datę; 2) nazwę wnioskującego; 3) wskazanie dokumentacji będącej przedmiotem wnioskowania o udostępnienie, przez zamieszczenie we wniosku co najmniej: a) informacji o nazwie komórki organizacyjnej, która dokumentację wytworzyła i zgromadziła lub przekazała, b) dat skrajnych dokumentacji; 4) informację o sposobie udostępnienia; 5) imię, nazwisko i podpis osoby, która wnosi o udostępnienie; 6) w przypadku osób spoza podmiotu: a) cel udostępnienia, b) uzasadnienie." Z cytowanego przepisu § 31 ust. 1 pkt 6 Instrukcji archiwalnej jasno wynika, że Organ – udostępniając sporną teczkę archiwalną sprawy (znak: [...]), m.in. w dniach 10 stycznia 2022 r. (k. 68 akt sądowych) i 21 listopada 2022 r. (k. 70 akt sądowych), o ile tylko uczynił to osobom spoza Urzędu Miejskiego w [...] – powinien dysponować wnioskami tych osób o udostępnienie ww. dokumentacji, w których powinno się znaleźć w szczególności określenie celu udostępnienia oraz jego uzasadnienie. Tymczasem z twierdzeń Organu wynika, że takimi wnioskami nie dysponuje – cyt.: "Urząd Miejski w [...] nie posiada żadnych innych informacji we wnioskowanym przez Pana zakresie" (pismo z 13.4.2026 r.; k. 61 akt sądowych); "[...] nie istnieją inne dokumenty związane z wypożyczeniem lub udostępnieniem akt" (pismo z 5.5.2026 r.; k. 94 akt sądowych); "Nie istnieją odrębne wnioski o udostępnienie dokumentacji z archiwum" (pismo z 14.7.2026 r.; k. 117 akt sądowych). Jednak nie jest jasne – dlaczego takie wnioski "nie istnieją". Czy może one nie istnieją już obecnie – np. dlatego, że takie wnioski nie zostały zarchiwizowane lub uległy zniszczeniu – czy może ich złożenie nie było przez Organ nigdy wymagane, a udostępnianie następowało każdorazowo np. na podstawie samej "Karty udostępniania akt"? Jest to o tyle istotne, że – jak trafnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie sądowym – "Podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien twierdzenie to uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. Gdyby bowiem przyjąć, że samo takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony" (zob. I Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 105). Innymi słowy: "Aby można było uznać, że przedmiot zobowiązany nie pozostaje w bezczynności przy twierdzeniu, że nie posiada on żądanej informacji, twierdzenie to musi uwiarygodnić. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 k.p.a., a zatem powiadomienie winno zawierać informację – dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, która mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada, a oceniając czy podmiot zobowiązany powinien ją posiadać, powinien między innymi ustalić czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania i kompetencją" (zob. wyrok NSA z 24.11.2009 r., I OSK 851/09). "Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać wskazanie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, stosowne uwiarygodnienie twierdzenia organu, pozwalające na ocenę jego rzetelności i prawdziwości. Gdyby bowiem przyjąć, że samo takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony" (zob. NSA z 10.06.2022 r., III OSK 4735/21). Skoro – jak to już wyżej wskazano – w świetle § 31 ust. 1 Instrukcji archiwalnej Organ powinien dysponować wnioskami o udostępnienie spornej teczki, zawierającymi m.in. żądane informacje o celu udostępnienia i jego uzasadnieniu, to samo ogólnikowe powiadomienie Skarżącego o ich nieposiadaniu powyższym wymogom nie czyni zadość. Z tych względów Sąd uznał, że wniosek Skarżącego z 5.2.2026 r. w zakresie określonym (cyt.: "podtrzymanym") w jego piśmie procesowym z 7.5.2026 r. – tj. "w zakresie zobowiązania [...] do udostępnienia informacji co do celu oraz uzasadnienia wypożyczania teczki w dniach 10.01.2022 r. oraz 21.11.2022 r." – nie został załatwiony przez Burmistrza w sposób w pełni prawidłowy. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (w zw. z art. 21 u.d.i.p.), zobowiązał Organ do załatwienia ww. wniosku Skarżącego w powyższym zakresie (pkt 1 sentencji wyroku). W pozostałym zakresie Sąd postępowanie sądowe co do zobowiązania Burmistrza do załatwienia ww. wniosku umorzył (pkt 2 sentencji wyroku) – a to z uwagi na jego załatwienie w tym zakresie ostatecznie już po wniesieniu skargi, ale jeszcze przed zapadnięciem wyroku. Albowiem, jak trafnie zauważył Organ w odpowiedzi na skargę, w sytuacji, gdy – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – zarzucany w skardze stan bezczynności (tu: w części) ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd administracyjny, to postępowanie sądowe umarza się na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 63), acz jedynie w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27.2.2020 r., II OSK 2423/19). Konsekwentnie – stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (w zw. z art. 21 u.d.i.p.) – Sąd stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności (pkt 3 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności - jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. (w zw. z art. 21 u.d.i.p.) – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4 sentencji wyroku). W tym przypadku Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.6.2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawnym i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe" (nie-rażące). Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.3.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.4.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.3.2015 r., IV SAB/Po 19/15). W niniejszej sprawie taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Godzi się zresztą zauważyć, że sam autor skargi nie dopatrzył się w sposobie załatwiania jego wniosku i pism w tej sprawie przez Organ rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. (w zw. z art. 21 u.d.i.p.) Sąd oddalił skargę w pozostałej części (pkt 5 sentencji wyroku) – tj. w zakresie żądania ("ewentualnego") nałożenia na Organ "kary pieniężnej" – z analogicznych przyczyn, jakie legły u podstaw oceny, że bezczynność Organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego taka "kara pieniężna" (verba legis: "suma pieniężna" – zob. art. 149 § 2 p.p.s.a.) miałaby zostać na jego rzecz od Organu przyznana. O kosztach postępowania (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 100 zł.