III SAB/Po 13/18

Dnia 7 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019r. przy udziale sprawy ze skargi X na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. zobowiązuje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do rozpatrzenia zażalenia X z dnia [...] r. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w terminie [...] dni od daty uprawomocnienia się wyroku, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 3 kpa pozostawił bez rozpoznania pismo określone jako zażalenie z dnia [...]r. wniesione przez adwokata w imieniu skarżącego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. W uzasadnieniu pisma organ stwierdził, że w aktach nie ma pełnomocnictwa dla adwokata do reprezentowania skarżącego w postępowaniu prowadzonym przez organ II instancji. Organ wezwał pismem z dnia [...] r. adwokata oraz samego skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego pisma z dnia [...] r. poprzez przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed organem II instancji w przedmiotowym postępowaniu, bądź też – w przypadku braku umocowania – do wyjaśnienia, czy skarżący podtrzymuje wniesiony środek zaskarżenia ( i do ewentualnego podpisania przez niego i nadesłania zażalenia z dnia [...] r. ). Pouczono przy tym o rygorze pozostawienia pisma bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia wskazanego braku formalnego. Wezwanie doręczono adwokatowi w dniu [...] r., a skarżącemu w trybie art. 44 kpa z upływem[...] r. W wyznaczonym terminie brak formalny nie został uzupełniony. W piśmie z dnia [...] r. skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – wniósł skargę na bezczynność organu II instancji w zakresie pozostawienia przedmiotowego zażalenia bez rozpoznania, mimo braku przesłanek z art. 64 § 2 kpa. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu II instancji do rozpoznania zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa w przypadku skorzystania przez organ z trybu wskazanego w art. 64 § 2 kpa i pozostawienia danego podania bez rozpoznania strona danego postępowania twierdząca, że tryb ten został zastosowany niezasadnie jest uprawniona do wniesienia skargi na bezczynność organu. Strona mogła zatem wnieść skargę na bezczynność organu, a Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że skarga ta była uzasadniona. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie spełnia określonych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie zdaniem organu II instancji zaszły przesłanki do zastosowania art. 64 § 2 kpa , albowiem adwokat wnoszący w imieniu skarżącego zażalenie z dnia [...] r. nie był umocowany do dokonania tej czynności procesowej. Z pełnomocnictwa z dnia r[...]. wynikało bowiem umocowanie tego adwokata do bycia pełnomocnikiem skarżącego w sprawie dotyczącej jego "[...]". Zdaniem organu II instancji z tego pełnomocnictwa nie wynikało umocowanie dla adwokata do reprezentowania skarżącego przed tym organem w ramach postępowania zażaleniowego. W ocenie Sądu pogląd ten nie jest prawidłowy. Pełnomocnictwo udzielone przez stronę postępowania na podstawie art. 33 kpa winno niewątpliwie wskazywać zakres udzielanego umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. Umocowanie to winno być wskazane możliwie precyzyjnie, jednak nie można traktować tej kwestii zbyt formalistycznie. Przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy umorzenia przez ZUS postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie określonych tytułów wykonawczych dotyczących zadłużenia skarżącego wobec ZUS. Nie ulega wobec tego wątpliwości, że zażalenie z dnia [...] r. wniesione przez adwokata w imieniu skarżącego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. było pismem inicjującym postępowanie zażaleniowe ( II instancyjne ) dotyczące kwestii zadłużenia skarżącego istniejącego wobec ZUS. Samo postępowanie zażaleniowe nie stanowi postępowania odrębnego od postępowania I instancyjnego w aspekcie merytorycznym. W postępowaniu zażaleniowym organ II instancji bada bowiem merytorycznie prawidłowość aktu administracyjnego wydanego przez organ I instancji. Zdaniem Sądu organ II instancji nie miał zatem podstaw do uznania, że pełnomocnictwo z dnia [...] r. obejmowało jedynie umocowanie adwokata do reprezentowania strony przed organem ZUS. Dotyczyło ono bowiem w ocenie Sądu umocowania adwokata do reprezentowania skarżącego w całym postępowaniu dotyczącym kwestii jego zadłużenia istniejącego wobec ZUS. W pełnomocnictwie tym nie wymieniono konkretnych organów, przed którymi adwokat może reprezentować skarżącego. Mowa jest natomiast ogólnie o "sprawie" dotyczącej jego zadłużenia wobec ZUS. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że organ II niezasadnie zażądał od adwokata i skarżącego odrębnego pełnomocnictwa do występowania w postępowaniu zażaleniowym prowadzonym przed tym organem. Nie było zatem podstaw do korzystania z trybu wskazanego art. 64 § 2 kpa. Organ II instancji niezasadnie pozostawił zażalenie z dnia [...] r. bez rozpatrzenia. Pozostawał on zatem w bezczynności w zakresie rozpatrzenia tego zażalenia. Z tego względu Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ), dalej p.p.s.a., zobowiązał organ II instancji do rozpatrzenia zażalenia skarżącego z dnia [...] r. na postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. w terminie [...]dni od daty uprawomocnienia się wyroku. Sąd orzekł o tym w pkt. I wyroku. Ponieważ - jak już wskazano powyżej - organ II instancji niezasadnie nie rozpatrzył powyższego zażalenia Sąd stwierdził w pkt. II wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., że organ ten dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd w pkt. III wyroku orzekł, na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu organ pozostawał w bezczynności, ale stan ten nie oznaczał rażącego naruszenia przepisów o charakterze procesowym. Niezasadne skorzystanie przez organ z trybu wskazanego w art. 64 § 2 kpa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.