III SAB/Po 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 18 lutego 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie nierozpatrzenia ponaglenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

A sp. z o.o. (dalej: "spółka", "skarżąca") wywiodła do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: "DIAS") w rozpatrzeniu ponaglenia z [...] lipca 2020 r. dotyczącego nie rozpatrzenia wniosku z [...] września 2017 r. skierowanego do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] w zakresie żądania kompensaty kwoty wpłaconej przez spółkę i nielegalnie rozliczonej przez organ jako podatek akcyzowy z należnym podatkiem VAT za miesiąc sierpień 2017 r. DIAS w odpowiedzi na skargę wskazał, że postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] załatwił wniosek spółki odmawiając zaliczenia nadpłaty w podatku akcyzowym na poczet zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług wynikających z deklaracji za sierpień 2017 r. DIAS postanowieniem z [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Spółka występowała następnie z ponagleniami. W odpowiedzi na pierwsze ponaglenie DIAS postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...], uznał je za nieuzasadnione. W odpowiedzi na kolejne ponaglenia wydawał postanowienie, w którym odmawiał wszczęcia postępowania. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], DIAS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ponaglenia z [...] lipca 2020 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...] Postanowienie doręczono [...] października 2020 r. i zostało ono zaskarżone do tut. Sądu. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. spółka wniosła o uznanie jej za stronę nie będąca podatnikiem akcyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") lub przepisach odrębnych formy działalności organów administracji publicznej, w tym postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, ale wyłącznie te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. przewidział możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność jest w konsekwencji dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę działanie organu administracji publicznej, co do którego zachodzić ma bezczynność, miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty, bądź formę innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tymczasem skarżąca spółka doszukuje się bezczynności DIAS w rozpoznaniu ponaglenia na nieterminowe załatwienie sprawy. W sprawie takiego ponaglenia, co wynika z art. 141 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), organ podatkowy uznając je za uzasadnione wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszeniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Niezależnie jednak od tego, czy organ ten podzieli stanowisko ponaglającego, czy też nie zgadza się z nim, właściwą formą jego działania jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Ponadto postanowienie wydane w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej nie stwarza po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień, czy obowiązków nie kwalifikując się do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W żadnym razie nie można też uznać, że postanowienie wydane na zasadzie art. 141 Ordynacji podatkowej jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest co najwyżej spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało wydane (zob. postanowienie NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1643/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, postanowienie wydane na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie kończy ono postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie służy na nie zażalenie. Nie jest więc postanowieniem o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność w tym przedmiocie. Złożona przez spółkę skarga na bezczynność DIAS jest wobec tego niedopuszczalna. Niezależnie od powyższych uwag podkreślić trzeba, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OPS 5/19 z 22 czerwca 2020 r. (CBOSA) zajęto stanowisko: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Niesporne jest, że w dacie wnoszenia skargi przez spółkę ([...] grudnia 2020 r.) nie istniał stan bezczynności DIAS w rozpoznaniu ponaglenia z [...] lipca 2020 r. skoro organ ten rozpoznał to ponaglenie wydając postanowienie z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania, które stało się ostateczne w wyniku utrzymania go w mocy postanowieniem z [...] października 2020 r. Tym samym, respektując stanowisko zajęte w przywołanej uchwale II OPS 5/19, wywody odnośnie zasadności odrzucenia skargi na bezczynność DIAS w rozpatrywanym przypadku zyskują dodatkowe wsparcie argumentacyjne. Wobec tego stwierdzono, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu postanowiono w pkt. 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.