Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Łd 94/26

Wyrok WSA w Łodzi z 21 października 2026 r., III SAB/Łd 94/26 – wizy

Wynik

Zobowiązano organ do załatwienia wniosku

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
21 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 21 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. C. na bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1) zobowiązuje Wojewodę Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącej A. B. C. z dnia 28 lutego 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A. B. C. z dnia 28 lutego 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej A. B. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

A.C. – obywatelka F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 28 lutego 2025 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynął wniosek obywatelki F.- A.C. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Do wniosku załączono: poświadczoną za zgodność z oryginałem kopia paszportu cudzoziemki nr [...] i pełnomocnictwa udzielonego r.pr. D. K. oraz pismo pełnomocnika dotyczące preferowanej formy doręczeń. 23 kwietnia 2025 r. wniosek zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. 14 sierpnia 2025 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęły jako uzupełnienie akt sprawy dokumenty: wniosek o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy, pismo pełnomocnika dotyczące doręczania korespondencji, pełnomocnictwo udzielone przez A.C. r.pr. D. K., potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej z tytułu udzielenia pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia paszportu cudzoziemki, zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. 15 września 2025 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynął wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że postępowanie w sprawie udzielenia A.C. zezwolenia na pobyt czasowy jest w toku, wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Pismem z 16 września 2025 r. Wojewoda Mazowiecki wezwał cudzoziemkę do złożenia podpisu przez wnoszącego podanie o wydanie zaświadczenia. 22 września 2025 r. r.pr. D. K. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że postępowanie w sprawie udzielenia A.C. zezwolenia na pobyt czasowy jest w toku, załączając jednocześnie potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. 25 września 2025 r. Wojewoda Mazowiecki wydał ww. zaświadczenie. 8 października 2025 r. Wojewoda Mazowiecki wezwał cudzoziemkę do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie wnioskowanego zezwolenia w wysokości 440 zł, uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych. 13 października 2025 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła korekta wniosku, kserokopia paszportu cudzoziemki, potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 357 zł oraz upoważnienie do odbioru korespondencji. 13 października 2025 r. Wojewoda Mazowiecki wezwał cudzoziemkę do doręczenia dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku i okoliczności uzasadniające ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 4 lutego 2026 r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył ponaglenie w sprawie udzielenia A. C. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. 27 marca 2026 r. pełnomocnik cudzoziemki załączył: wniosek o dopuszczenie dowodu w postępowaniu administracyjnym, korektę wniosku, wniosek o przekazanie sprawy do organu właściwego oraz załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Zawiadomieniem z 10 kwietnia 2026 r. Wojewoda Mazowiecki przekazał przedmiotowy wniosek wraz z aktami sprawy Wojewodzie Łódzkiemu. 23 kwietnia 2026 r. wniosek został przyjęty w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. 4 lipca 2026 r. wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Tym samym skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) przyznanie, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 6 000 zł; 3) zasądzenie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowe opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi cudzoziemka podniosła, że do dnia jej wniesienia organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ nie dopełnił również obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała zatem bezczynność, bowiem organ nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo stosownej czynności. Jednocześnie sposób prowadzenia postępowania po upływie terminu, polegający na podejmowaniu nielicznych, rozproszonych w czasie lub pozornych czynności, świadczy o jego przewlekłości. W rezultacie w ocenie skarżącej należy stwierdzić, że w sprawie doszło równocześnie do bezczynności, jak i do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej. Jednocześnie skarżąca, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, podkreśliła, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zdaniem skarżącej z uwagi na fakt, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony, uwzględniając również uchybienia organu, należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które nie można uznać powtarzanych od 2014 r. twierdzeń organu o brakach kadrowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej cudzoziemka podniosła, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Skarżąca z powodu bezczynności i przewlekłości organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów organ wskazał, że rozpatruje sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu. Czas ich rozpoznawania nie jest wynikiem opieszałości czy złej woli pracowników Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, a jedynie wynika z ilości procedowanych spraw. Wojewoda Łódzki wskazał również, 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.). Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) cyt. ustawy, w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Na podstawie art. 10 pkt 1) ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 1301) od 30 września 2025 r. art. 100d ust. 1 cyt. ustawy został zmieniony, tj. we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "do dnia 30 września 2025 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 4 marca 2026 r." Z kolei na podstawie art. 17 pkt 50) ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 2023) od 5 marca 2026 r. art. 100d ust. 1 ustawy został zmieniony w ten sposób, że we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "4 marca 2026 r.", zastępuje się wyrazami "4 marca 2027 r." Skarga dotyczy podnoszonej przez cudzoziemkę bezczynności Wojewody Łódzkiego w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zawierającej się w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d wyżej cytowanej ustawy pomocowej. Za niezasadne organ uznał również roszczenie pełnomocnika skarżącej o zasądzenie sumy pieniężnej. Pismem z 1 października 2026 r. organ poinformował, że w sprawie nie została wydana decyzja w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla A. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA: z 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13, LEX nr 1398173; z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18, LEX nr 2520783). Skarżąca przed wniesieniem skargi dopełniła tego wymogu formalnego. Ponaglenie, które skierowane zostało do właściwego organu, strona wniosła 4 lutego 2026 r., zaś skargę do tutejszego sądu 4 lipca 2026 r. Terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 p.p.s.a., nie mają zastosowania do skargi na bezczynność lub przewlekłość organu (por. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11, LEX nr 1081047; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11, LEX nr 1081061). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10, LEX nr 1080508; z 21 czerwca 2017 r., II OSK 853/17, LEX nr 2345709; z 10 maja 2018 r., II OSK 895/18, LEX nr 2493166; z 3 lipca 2018 r., II OSK 3036/17, LEX nr 2633252; z 24 stycznia 2019 r., I GSK 3149/18, LEX nr 2646298; z 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18, LEX nr 2724257; z 15 września 2020 r., II OSK 1271/20, LEX nr 3090864; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20, LEX nr 3280175; z 17 marca 2021 r., II OSK 2616/19, LEX nr 3284755; uchwały składu 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z 7 marca 2022r., II OPS 1/21, Opublikowano: ONSAiWSA 2020/6/79 i ONSAiWSA 2022/3/34; por. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021, Nb 11 do art. 149). W rozstrzyganej sprawie z jej akt wynika, że w momencie wniesienia skargi nie zostało jeszcze zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim. W tym miejscu wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.) - dalej: "ustawa pomocowa". W ocenie sądu stanowisko organu jest niezasadne. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności skargi i skutków prawnych powoływanego przez organ art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy pomocowej wskazać należy, że regulacje tamujące lub zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych w sprawach dotyczących pozwoleń na pobyt cudzoziemców Polsce datują się od zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Prolongowano je kolejnymi ustawami, przy czym ostatnia z nich przedłużyła termin do dnia 4 marca 2027 r. (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. z 2026 r. poz. 203). Podkreślić należy, że już pierwsza ze wskazanych regulacji budziła kontrowersje w doktrynie i orzecznictwie pod względem zgodności z zasadami państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, że art. 100d, a wcześniej także 100c ww. ustawy nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej KPP), jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej EKPCz) (zob. np. wyroki NSA z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1961/24; z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24;z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Stanowisko to zachowało aktualność do 30 czerwca 2024 r. W aktualnym orzecznictwie odnoszącym się do stanów faktycznych po dniu 30 czerwca 2024 r. przyjmuje się, że ponad dwuletni okres - od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw, powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter (por. wyroki NSA z: 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, sygn. akt II OSK 2498/24, sygn. akt II OSK 2737/24; 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24; 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i sygn. akt II OSK 2243/24;z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24, dostępne w CBOSA). Podkreśla się w nich, że wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. I z tych względów przyjmuje się, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. Poglądy te, aktualnie już jednolite, tutejszy sąd podziela i uwzględnia w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmawiając zastosowania art. 100d ustawy pomocowej, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tym samym nie było podstaw do odrzucenia lub oddalenia skargi z tej przyczyny. Przechodząc od oceny niniejszej skargi podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (np. wyrok WSA w Łodzi z 20 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Łd 53/10; wyrok WSA w Lublinie z 19 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Lu 9/11; wyrok NSA z 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 934/14, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA). Bezczynność następuje zatem, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Co do zasady, bez znaczenia pozostaje przyczyna, która spowodowała zawinioną albo niezawinioną opieszałość. Okoliczności, które skutkują zwłoką, sposób działania i zaniechania organu w toku rozpoznawania sprawy, w tym stopień przekroczenia terminów, mogą mieć jednak znaczenie dla oceny, czy bezczynność miała charakter kwalifikowany. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w literaturze wskazuje się, że jeżeli organ administracji publicznej naruszy obowiązujący w danym postępowaniu termin załatwienia sprawy, to w takim przypadku będzie to bezczynność, nawet gdyby przyczyną przekroczenia terminu było opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego. Bezczynność konsumuje zatem przewlekłość. Należy następnie wskazać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również w kontekście rozpoznawanej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania sprawy przez właściwe organy administracji publicznej. I tak zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1079 ze zm.) decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z ww. przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym. W tym miejscu wskazać należy, że sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11; z 24 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3021/17, dostępne w CBOSA). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych sądowi akt, wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do Wojewody Mazowieckiego 28 lutego 2025 r. 23 kwietnia 2025 r. wniosek zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. 8 października 2025 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. 13 października 2025 r. strona uzupełniła braki formalne wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie 4 lutego 2026 r. strona wniosła ponaglenie. 10 kwietnia 2026 r. wniosek został przekazany Wojewodzie Łódzkiemu w związku ze zmianą miejsca zamieszkania w Polsce. 4 lipca 2026 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego. W badanej sprawie w wyniku uzupełninia 13 października 2025 r. przez stronę na wezwanie organu braków wniosku, dla organu otworzył się przewidziany w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach 60-dniowy termin do wydania w sprawie decyzji, mimo to, na dzień wniesienia skargi wniosek skarżącej nie został rozpatrzony. Z pisma organu z 1 października 2026 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie sądu, wynika, że w przedmiotowej sprawie nadal nie została wydana decyzja dlatego na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej o udzielenie zezwolenia pobytowego z 28 lutego 2025 r. Wobec braku informacji o wydaniu aktu kończącego postępowanie w sprawie, należało zobowiązać organ do jego wydania w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 sentencji wyroku). W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, że wprawdzie długość kontrolowanego postępowania wynosząca ponad 17 miesięcy, jest okresem znaczącym, to jednak bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka kwalifikowana postać bezczynności zachodzi, jednak sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje w tym przypadku brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W rozstrzyganej sprawie organ respektował przywołane powyżej przepisy ustawy pomocowej, co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu bezczynności, jednakże powoduje, że nie można w tym zakresie przypisywać mu lekceważenia prawa w stosunku do strony skarżącej, czy też działania na jej szkodę. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Postawę wojewody musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem wojewoda pozostawał w przekonaniu, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Zdaniem sądu brak jest również podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej, to środek, który ma stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej podniósł w skardze, że w związku z bezczynnością i przewlekłym działaniem organu, skarżąca miała mieć problemy ze zmianą zatrudnienia na lepiej płatne, odpowiadające jej kwalifikacjom i nie mogła wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzenia najbliższych, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów. Z tego powodu twierdzenia pełnomocnika skarżącej należy uznać za gołosłowne. Dodać należy, że skarżąca nie pozostawała także bez środków do życia, wszak rzekome problemy miały dotyczyć wyłącznie zmiany zatrudnienia na lepiej płatne, a nie znalezienia i podjęcia zatrudnienia w ogóle. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę we wskazanym powyżej zakresie (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł powiększone o 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) stawka minimalna radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca wynosi 480 zł. Należy wziąć pod uwagę, że r. pr. D. K. występował i nadal występuje jako pełnomocnik cudzoziemców w kilkudziesięciu sprawach, które toczyły się, bądź nadal się toczą przed tutejszym sądem. We wszystkich sprawach stany faktyczne są bardzo podobne, a skargi sporządzone przez pełnomocnika są identycznej treści. Zdaniem sądu brak jest podstaw do uznania, że skarga sporządzona w niniejszej sprawie wymagała większego nakładu pracy pełnomocnika, a sprawa jest zawiła i czasochłonna. Poza sporządzeniem skargi w niniejszej sprawie, pełnomocnik nie dokonał innych czynności w sprawie. a.kr

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lipca 2026
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Ewa Alberciak Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Monika Krzyżaniak /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny