Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Łd 70/25

III SAB/Łd 70/25 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-01-20

Wynik

Zobowiązano organ do załatwienia wniosku

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
20 stycznia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 20 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1) zobowiązuje Wojewodę Łódzkiego do załatwienia wniosku D. M. w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku D. M. z dnia 25 kwietnia 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 3) stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego w rozpatrzeniu wniosku D. M. z dnia 25 kwietnia 2025 roku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego D. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

25 kwietnia 2025 r. D. M. (dalej: cudzoziemiec, strona lub skarżący), obywatel Gruzji, złożył do Wojewody Łódzkiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. 14 maja 2025 r. pełnomocnik cudzoziemca uzupełnił braki formalne wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 17 czerwca 2025 r. wniosek został zarejestrowany w Systemie Informatycznym Pobyt. 15 października 2025 r. pełnomocnik cudzoziemca złożył za pośrednictwem Wojewody Łódzkiego do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie na działanie organu I instancji. 16 października 2025 r. organ zawiadomił stronę o pozostawieniu bez rozpoznania złożonego ponaglenia. 29 października 2025 r. pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji pełnomocnik skarżącego wniósł o: zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; rozważenie zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi z 9 września 2024 r. o sygn. akt TS 176/24 oraz zapytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-254/25) w sprawie o sygnaturze II SAB/Gl 19/25. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że mimo istnienia ustawowego obowiązku organ, w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto w toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Pełnomocnik strony podniósł, że jak wskazuje się w orzecznictwie, organ nie ma podstaw do rozciągania stosowania przepisów ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, gdyż przepisy te odnoszą się wyłącznie do spraw, których przedmiotowo i podmiotowo ta ustawa dotyczy. Zdaniem wnoszącego skargę, biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu, należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, iż w niniejszej sprawie zarówno stopień zaniedbań ze strony organu, naruszenie terminów przez organ, sposób zachowania strony, jak i okoliczności materialnoprawne przemawiają za uznaniem, że doszło do rażącego naruszenia prawa, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Pełnomocnik strony podniósł, że zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności. Pełnomocnik strony wskazał także, iż wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi I instancji powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie zezwoleń na pracę, nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Takie działanie narusza zasadę pogłębiania zaufania do administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce wówczas, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, by zakończyło się w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Wojewoda Łódzki wskazał, że organ zobligowany jest do procedowania złożonych wniosków zgodnie z kolejnością wpływu, do czego zobowiązują organ zasady ogólnego kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. wynikające z treści art. 8 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu działania z rażącym naruszeniem prawa, wojewoda wskazał, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty, dla uzasadnienia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane wykroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w wykonywanych przez organ czynności ma być oczywiste i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W zaistniałym stanie faktycznym w ocenie organu nie ma podstaw do stwierdzenia, że Wojewoda Łódzki w toku prowadzonych czynności działał z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił, że termin załatwienia sprawy nie wynika ze złej woli organu oraz z lekceważenia skarżącego tylko z ilości procedowanych spraw. W tym kontekście wskazał, że 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337, 620, 621) zgodnie z którym w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Organ zwrócił uwagę na art. 100d ust. 3 i 4 ww. ustawy, które stanowią, że w okresie, o którym mowa w ust. 1: przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Art. 100d ust. 1 ww. ustawy zmieniony został poprzez art. 10 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1301), który w punkcie 1 stanowi, że w art. 100d w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "do dnia 30 września 2025 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 4 marca 2026 r.". Odnosząc się do przedstawionych przez stronę roszczeń pieniężnych, Wojewoda Łódzki uznał, że są bezzasadne. Wskazał, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania, a aktywność sądu jest w takiej sytuacji warunkowana wskazaną argumentacją. Ponadto zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w okresie, o którym mowa w ust. 1 organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie, wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13, Lex nr 1398173; z 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, Lex nr 2520783). W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi spełnił powyższy wymóg formalny. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11, LEX nr 818629; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17, LEX nr 2547323). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z ww. przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym. Jak wynika z przedstawionego wcześniej stanu faktycznego, wniosek wszczynający postępowanie w sprawie został złożony 25 kwietnia 2025 r. Jednocześnie na dzień wniesienia skargi wniosek ten nie został rozpatrzony, a z pisma organu z 15 stycznia 2026 r., otrzymanego na wezwanie sądu wynika, że na dzień 9 lutego 2026 r. skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w organie w celu usunięcia braków wniosku i złożenia odcisków palców. W odpowiedzi na wniesioną skargę organ stwierdził, że aktualnie nie ma podstaw do stwierdzenia w sprawie bezczynności, powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm., dalej także: ustawa pomocowa) – przytoczoną w części sprawozdawczej uzasadnienia. Sąd z powyższym stanowiskiem się nie zgadza. W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że art. 100d, a wcześniej także 100c ww. ustawy nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej KPP), jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej EKPCz) (zob. np. wyroki NSA z 23 października 2024 r., II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., II OSK 1961/24; z 26 lutego 2025 r., II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., II OSK 2316/24;z 16 kwietnia 2025 r., II OSK 1280/24). Pogląd ten zachowywał swoją aktualność do 30 czerwca 2024 r. NSA zastrzegł bowiem w niektórych orzeczeniach, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2023 r., II OSK 1985/22, z 18 listopada 2024 r., II OSK 926/24; z 21 stycznia 2025 r., II OSK 1123/24; z 20 lutego 2025 r., II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; z 27 lutego 2025 r., II OSK 2470/24; z 9 kwietnia 2025 r., II OSK 1188/24). Sygnalizowano więc, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d ww. ustawy. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (por. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Ostatecznie zatem w orzecznictwie NSA uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d ww. ustawy na okres po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24, z 3 lipca 2025 r., II OSK 3117/24, z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 3111/24, z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2743, z 25 sierpnia 2025 r., II OSK 3109/24). Tym samym przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Podobną ocenę, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, należy przyjąć w odniesieniu do zmiany treści art. 100d dokonanej na mocy art. 10 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1301), który w punkcie 1 stanowi, że w art. 100d w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "do dnia 30 września 2025 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 4 marca 2026 r.". Oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy, należy zatem dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r., co też sąd w niniejszej sprawie uczynił. W rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jak już wspomniano, został złożony przez skarżącego 25 kwietnia 2025 r., a więc po ww. dacie, dlatego ocena bezczynności/przewlekłości postępowania organu powinna zostać dokonana przez pryzmat przepisów k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, a także przepisów prawa europejskiego regulujących problematykę udzielania cudzoziemcom zezwoleń pobytowych. Jednocześnie do dnia wyrokowania sprawa nie została załatwiona, co wynika z pisma organu skierowanego na wezwanie sądu. Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Bezczynność określona została jako niezałatwienie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy). Skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (zob. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19). Takim przepisem szczególnym jest cytowany już wcześniej art. 112a ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach. Przywołany przepis ustala termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, który wynosi 60 dni, a ponadto ustala reguły liczenia tego terminu. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi o uzupełnienie wszelkich wymogów wynikających z ww. ustawy oraz jego braków formalnych. Wobec przyjęcia, że norma art. 100d "ustawy pomocowej" obowiązywała do dnia 30 czerwca 2024 r., termin 60 dni na załatwienie sprawy wynikający z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach rozpoczął swój bieg wraz ze złożeniem przez cudzoziemca wniosku, tj. 25 kwietnia 2025 r. A zatem w dacie orzekania przez tutejszy sąd termin ten upłynął, ponieważ od wszczęcia postępowania upłynęło przeszło 7 miesięcy. W tym okresie organ nie podejmował żadnej istotnej aktywności, która sugerowałaby konieczność dłuższego procedowania, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy. Nie ulega wątpliwości – biorąc pod uwagę, że organ końcowo wezwał skarżącego do uzupełninia braków wniosku i złożenia odcisków palców na 9 lutego 2026 r. – iż organ działał co najmniej przewlekle. Sąd w swej ocenie wziął jednak pod uwagę także treść rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 5 ust. 2 akapit 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. (Dz.U.UE.L.2011.343.1), zgodnie z którym "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku". Z tego względu, z uwagi na przekroczenie terminu wskazanego ww. aktem, sąd za usprawiedliwione uznał uznanie, że zwłokę organu należy kwalifikować jako bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych względów sąd zobowiązał Wojewodę Łódzkiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami postępowania. O powyższym orzeczono w pkt-ach 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Z uwagi na relatywnie niedługi okres stwierdzonej bezczynności, wobec znanych sądowi z urzędu realiów związanych z obsługą podobnych wniosków licznie składanych przez cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w Łodzi, jak również fakt, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych i złożenia odcisków palców w nieodległym terminie, sąd nie widzi podstaw, by bezczynność tę klasyfikować jako przejaw rażącego naruszenia prawa. Nie znajdują również podstaw żądania skargi związane z wymierzeniem organowi grzywny oraz zasądzeniem od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W przypadku grzywny, ma to być w założeniu środek dyscyplinujący organ w kierunku szybkiego załatwienia sprawy. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie nie występuje już taka potrzeba, ponieważ organ podjął działania w tym zakresie, o czym świadczy informacja, że na 9 lutego 2026 r. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa i dopełnienia czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Gdy zaś chodzi o przyznanie sumy pieniężnej, to środek ten ma m.in. stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego podniósł w skardze, że w związku z bezczynnością organu, skarżący miał mieć problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną i nie mógł wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzenia najbliższych, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów. Z tego powodu twierdzenia te trzeba uznać za gołosłowne. Dodać należy, że skarżący nie pozostawał także bez środków do życia, wszak rzekome problemy miały dotyczyć wyłącznie zmiany pracy na lepiej płatną, a nie znalezienia i podjęcia pracy w ogóle. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd we wskazanych kwestiach skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce 480 zł powiększone o 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. ds

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 listopada 2025
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Anna Dębowska Joanna Wyporska-Frankiewicz Paweł Dańczak /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny