III SAB/Łd 52/26

Dnia 28 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w przedmiocie sprostowania aktu zgonu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

13 kwietnia 2026 roku M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w przedmiocie sprostowania aktu zgonu. Zarządzeniami z 22 kwietnia 2026 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wskazanie nr PESEL oraz wykazanie, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność wyczerpała środek zaskarżenia, tj. złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 i § 3 pkt 1 k.p.a. oraz uzupełnienia braków fiskalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Odpisy powyższych zarządzeń zostały doręczone skarżącej w jednej przesyłce na podany w skardze adres 30 kwietnia 2026 roku i pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd z urzędu bada jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku przewlekłości, czy bezczynności organu w sprawie administracyjnej strona, przed wniesieniem skargi, obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 k.p.a., który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Tym samym, skargę do sądu administracyjnego, stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., musi poprzedzać wyczerpanie odpowiednich środków zaskarżenia. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia, gdyż przed jej złożeniem do sądu nie wniosła do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z powyższym sąd uznał, że wniesienie skargi na bezczynność organu było niedopuszczalne i z tego powodu skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, Lex nr 2167987). Na marginesie warto zaznaczyć, że ponaglenie może zostać wniesione przez stronę w każdym czasie, także po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Wskazać ponadto należy, że strona skarżąca nie odpowiedziała również na pozostałe wezwania sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczone 30 kwietnia 2026 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. a.kr