III SAB/Łd 33/26

Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. A. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącego D. A. z dnia 30 czerwca 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; 2) stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku D. A. z dnia 30 czerwca 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego D. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

30 czerwca 2025 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynął wniosek D. A., obywatela Białorusi, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w którym jako cel pobytu cudzoziemiec wskazał wykonywanie pracy. Do wniosku załączono: załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, potwierdzenie dokonania stosownych opłat skarbowych, kserokopię paszportu cudzoziemca, uzupełnienie danych wniosku, oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, polisę ubezpieczeniową wraz z potwierdzeniem zapłacenia składki oraz oświadczenie D. A. o rozliczeniach podatkowych i osobach na utrzymaniu w Polsce. Jednocześnie cudzoziemiec złożył odciski linii papilarnych. W dniu złożenia wniosku skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a jego wniosek zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. 30 czerwca 2025 r. cudzoziemiec został wezwany do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku, w sytuacji zatrudniania cudzoziemca bezpośrednio na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, niebędącego agencją pracy tymczasowej działającego w charakterze outsourcingu procesowego lub poprawnie wypełnionego przez pracodawcę, załącznika nr 1 do wniosku poprzez wskazanie pracodawcy użytkownika w przypadku działania w charakterze agencji pracy tymczasowej posiadającej wpis do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia; wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym; zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego niezaleganie w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz Fundusz Solidarnościowy lub składek na ubezpieczenie społeczne rolników lub o uzyskaniu przewidzianego prawem odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zaległych płatności oraz zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Urząd Skarbowy o niezaleganiu z uiszczeniem podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku dochodowego od osób prawnych lub o uzyskaniu przewidzianego prawem zwolnienia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległych płatności lub wstrzymania w całości wykonania decyzji właściwego organu. 3 lipca 2025 r. skarżący przesłał do organu drogą elektroniczną zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu w podatkach, zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz oświadczenia prezesa zarządu firmy B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pismem z 26 września 2025 r. organ zawiadomił cudzoziemca o zakończeniu postępowania i poinformował, że nie dostarczono dokumentów wskazanych w wezwaniu z 30 czerwca 2025 r., tj. wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku, w sytuacji zatrudniania cudzoziemca bezpośrednio na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, niebędącego agencją pracy tymczasowej działającego w charakterze outsourcingu procesowego lub poprawnie wypełnionego przez pracodawcę załącznika nr 1 do wniosku poprzez wskazanie pracodawcy użytkownika w przypadku działania w charakterze agencji pracy tymczasowej posiadającej wpis do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia oraz wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. 7 października 2025 r. skarżący złożył za pośrednictwem Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Do ponaglenia skarżący załączył zaświadczenie z banku oraz rachunki do umowy o dzieło. Pismem z 10 października 2025 r. organ zawiadomił skarżącego o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. 11 października 2025 r. i 16 października 2025 r. skarżący złożył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu w podatkach, oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz oświadczenie osoby reprezentującej spółkę B.. 16 stycznia 2026 r. skarżący przesłał poprzez platformę e-PUAP zaświadczenie z banku oraz rachunki do umowy o dzieło. 2 lutego 2026 r. organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wskazując, że do akt sprawy nie dostarczono wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Ponadto organ wezwał cudzoziemca do doręczenia dokumentu potwierdzającego okoliczność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzasadniającą ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez okres dłuższy niż trzy miesiące, tj. aktualnego załącznika nr 1 do wniosku wypełnionego na formularzu obowiązującym od 1 grudnia 2025 r., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz. U. poz. 1647), podpisanego przez pracodawcę lub osobę do tego upoważnioną (wraz z upoważnieniem), wskazującego wynagrodzenie nie niższe niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 4 806 zł brutto miesięcznie niezależnie od wymiaru czasu pracy i rodzaju stosunku prawnego stanowiącego podstawę wykonywania pracy przez cudzoziemca oraz aktualnego zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego niezaleganie w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz Fundusz Solidarnościowy lub składek na ubezpieczenie społeczne rolników lub o uzyskaniu przewidzianego prawem odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zaległych płatności. 4 marca 2026 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w której wniósł o stwierdzenie bezczynności Wojewody Łódzkiego w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i wydania decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od doręczenia akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i szybki oraz nieposługiwanie się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jego zakończenia; 2. art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki oraz z przekroczeniem ustawowych terminów, w tym terminu przewidzianego dla spraw wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (miesiąc), jak i terminu szczególnego przewidzianego dla spraw szczególnie skomplikowanych (dwa miesiące); 3. art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy z podaniem przyczyn zwłoki; 4. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez pozostawanie w stanie bezczynności pomimo upływu ustawowych terminów do załatwienia sprawy i pomimo wniesienia ponaglenia; 5. zasady praworządności i zasady zaufania obywatela do organów państwa wynikających z art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający gwarancje procesowe strony i tolerowanie długotrwałej bezczynności ze strony organu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w związku z dużą liczbą napływających spraw jest zobowiązany do załatwiania ich zgodnie z kolejnością wpływu. Wydanie decyzji administracyjnej dla cudzoziemca w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy jest procesem złożonym i wymaga przeprowadzenia przez organ szeregu czynności wyjaśniających. Pismem z 26 września 2025 r. cudzoziemiec został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o tym, jakich dokładnie dokumentów nie dostarczono. Zawiadomienie w tej sprawie zostało odebrane przez skarżącego osobiście, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Odnosząc się do zarzutu nieprzekazania ponaglenia skarżącego organowi wyższego stopnia i braku uzasadnienia przyczyn zwłoki organ podniósł, że pismem z 10 października 2025 r. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania, wskazując na art. 37 § 3a k.p.a. Według organu nie ma podstaw do uznania, że w toku prowadzonych czynności działał on z rażącym naruszeniem prawa. Termin załatwienia sprawy nie wynika ze złej woli organu oraz z lekceważenia skarżącego, a z ilości procedowanych spraw, które procedowane są z zachowaniem kolejności. Wojewoda Łódzki wskazał również, że 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 337 ze zm.), dalej "ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy". Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w okresie do dnia 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 1301) od 30 września 2025 r. art. 100d ust. 1 został zmieniony, tj. we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "do dnia 30 września 2025 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 4 marca 2026 r.". Z kolei na podstawie art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2023) od 5 marca 2026 r. art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy został zmieniony w ten sposób, że we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "4 marca 2026 r.", zastępuje się wyrazami "4 marca 2027 r.". Skarga dotyczy podnoszonej przez cudzoziemca bezczynności Wojewody Łódzkiego w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zawierającej się w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ administracji za niezasadne organ uznał roszczenie skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej. Organ wskazał także, że do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę cudzoziemiec nadal nie załączył wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. W piśmie z 15 czerwca 2026 r. Wojewoda Łódzki poinformował, że postępowanie w sprawie zakończyło się decyzją z 6 maja 2026 r. o uchyleniu na skutek wniesionego odwołania zaskarżonej decyzji oraz udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 6 maja 2029 r. Do pisma została załączona decyzja Wojewody Łódzkiego z 6 maja 2026 r. uchylająca decyzję tego organu z 23 kwietnia 2026 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 6 maja 2029 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13; z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18). Należy podkreślić, że terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 p.p.s.a. nie mają zastosowania do skargi na bezczynność lub przewlekłość organu (por. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; z 21 czerwca 2017 r., II OSK 853/17; z 10 maja 2018 r., II OSK 895/18; z 3 lipca 2018 r., II OSK 3036/17; z 24 stycznia 2019 r., I GSK 3149/18; z 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18; z 15 września 2020 r., II OSK 1271/20; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20; z 17 marca 2021 r., II OSK 2616/19; uchwały składu 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z 7 marca 2022r., II OPS 1/21; por. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021, Nb 11 do art. 149). W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi spełnił powyższy wymóg formalny. Ponaglenie skarżącego wpłynęło do organu administracji publicznej 7 października 2025 r., zaś skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł on 4 marca 2026 r. W tym miejscu wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ administracji stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. W ocenie sądu stanowisko organu jest niezasadne. Regulacje tamujące lub zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych w sprawach dotyczących pozwoleń na pobyt cudzoziemców Polsce datują się od zmiany wprowadzonej ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Prolongowano je kolejnymi ustawami, przy czym ostatnia z nich przedłużyła termin do 4 marca 2027 r. (art. 17 pkt 50 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. poz. 203). Podkreślić należy, że już pierwsza ze wskazanych regulacji budziła kontrowersje w doktrynie i orzecznictwie pod względem zgodności z zasadami państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, że art. 100d, a wcześniej także 100c wskazanej ustawy nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, dalej "KPP", jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, dalej "EKPCz", (zob. np. wyroki NSA z 23 października 2024 r., II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., II OSK 1961/24; z 26 lutego 2025 r., II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., II OSK 2316/24;z 16 kwietnia 2025 r., II OSK 1280/24). Stanowisko to zachowało aktualność do 30 czerwca 2024 r. W aktualnym orzecznictwie odnoszącym się do stanów faktycznych po dniu 30 czerwca 2024 r. przyjmuje się, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw, powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter (por. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24; z 28 maja 2025 r., II OSK 2945/24; z 12 czerwca 2025 r., II OSK 3096/24; z 26 czerwca 2025 r., II OSK 2234/24 i II OSK 2243/24; z 25 sierpnia 2025 r., II OSK 3109/24). Podkreśla się, że wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. I z tych względów przyjmuje się, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po dniu 30 czerwca 2024 r. Poglądy te, aktualnie już jednolite, tutejszy sąd podziela i uwzględnia w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmawiając zastosowania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tym samym nie było podstaw do odrzucenia lub oddalenia skargi z tej przyczyny. Przechodząc od oceny niniejszej skargi podkreślić należy, że oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, należy zatem dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r., co też sąd w niniejszej sprawie uczynił. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (np. wyrok WSA w Łodzi z 20 grudnia 2010 r., II SAB/Łd 53/10; wyrok WSA w Lublinie z 19 maja 2011 r., II SAB/Lu 9/11; wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 934/14). Bezczynność następuje zatem, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Co do zasady, bez znaczenia pozostaje przyczyna, która spowodowała zawinioną albo niezawinioną opieszałość. Okoliczności, które skutkują zwłoką, sposób działania i zaniechania organu w toku rozpoznawania sprawy, w tym stopień przekroczenia terminów, mogą mieć jednak znaczenie dla oceny, czy bezczynność miała charakter kwalifikowany. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również w kontekście rozpoznawanej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy rozpoznania sprawy przez właściwe organy administracji publicznej. I tak zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1079 ze zm.) decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z przepisu tego wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym. W tym miejscu wskazać należy, że sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jak już wspomniano, wpłynął do Wojewody Łódzkiego 30 czerwca 2025 r. Do wniosku załączono: załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, potwierdzenie dokonania stosownych opłat skarbowych, kserokopię paszportu cudzoziemca, uzupełnienie danych wniosku, oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, polisę ubezpieczeniową wraz z potwierdzeniem zapłacenia składki oraz oświadczenie skarżącego o rozliczeniach podatkowych i osobach na utrzymaniu w Polsce. Jednocześnie cudzoziemiec złożył odciski linii papilarnych. W dniu złożenia wniosku (30 czerwca 2025 r.) skarżący otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a jego wniosek zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. W tym samym dniu cudzoziemiec został wezwany do złożenia wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku, w sytuacji zatrudniania cudzoziemca bezpośrednio na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, niebędącego agencją pracy tymczasowej działającego w charakterze outsourcingu procesowego lub poprawnie wypełniony przez pracodawcę, załącznika nr 1 do wniosku poprzez wskazanie pracodawcy użytkownika w przypadku działania w charakterze agencji pracy tymczasowej posiadającej wpis do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia; wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym; zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego niezaleganie w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz Fundusz Solidarnościowy lub składek na ubezpieczenie społeczne rolników lub o uzyskaniu przewidzianego prawem odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zaległych płatności oraz zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Urząd Skarbowy o niezaleganiu z uiszczeniem podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku dochodowego od osób prawnych lub o uzyskaniu przewidzianego prawem zwolnienia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległych płatności lub wstrzymania w całości wykonania decyzji właściwego organu. Pismem z 26 września 2025 r. organ zawiadomił cudzoziemca o zakończeniu postępowania i poinformował, że nie dostarczono dokumentów wskazanych w wezwaniu z 30 czerwca 2025 r. Do ponaglenia wniesionego 7 października 2025 r. skarżący załączył zaświadczenie z banku oraz rachunki do umowy o dzieło. 11 i 16 października 2025 r. skarżący złożył kolejne dokumenty: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o niezaleganiu w podatkach, oświadczenie podmiotu nieświadczącego usług w zakresie pracy tymczasowej o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek oraz oświadczenie osoby reprezentującej spółkę B.. 16 stycznia 2026 r. skarżący przesłał zaświadczenie z banku oraz rachunki do umowy o dzieło. 2 lutego 2026 r. organ zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wskazując, że do akt sprawy nie dostarczono wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane w art. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Organ wezwał cudzoziemca do doręczenia dokumentu potwierdzającego okoliczność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzasadniającą ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez okres dłuższy niż trzy miesiące podpisanego przez pracodawcę lub osobę do tego upoważnioną (wraz z upoważnieniem), wskazującego wynagrodzenie nie niższe niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 4 806 zł brutto miesięcznie niezależnie od wymiaru czasu pracy i rodzaju stosunku prawnego stanowiącego podstawę wykonywania pracy przez cudzoziemca oraz aktualnego zaświadczenia wydanego dla podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego niezaleganie w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz Fundusz Solidarnościowy lub składek na ubezpieczenie społeczne rolników lub o uzyskaniu przewidzianego prawem odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty zaległych płatności. Do dnia wniesienia skargi (4 marca 2026 r.) organ administracji nie załatwił jednak sprawy, nie wydał rozstrzygnięcia. Dopiero 23 kwietnia 2026 r. Wojewoda Łódzki wydał decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, którą następnie w trybie art. 132 k.p.a. decyzją z 6 maja 2026 r. uchylił oraz udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 6 maja 2029 r. Wobec przyjęcia, że norma art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy obowiązywała do 30 czerwca 2024 r., równocześnie wskazać trzeba, że termin 60 dni na załatwienie sprawy wynikający z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach rozpoczął swój bieg od dnia wpływu do Wojewody Łódzkiego złożonego przez cudzoziemca wniosku, tj. 30 czerwca 2025 r., a zatem do dnia wydania decyzji 23 kwietnia 2026 r. upłynęło ponad 9 miesięcy. W tym okresie skarżący z własnej inicjatywy i w odpowiedzi na kolejne wezwania organu uzupełniał wniosek, zaś organ administracji dwukrotnie zawiadamiał go o zakończeniu postępowania (26 września 2025 r. i 2 lutego 2026 r.). Sąd w swej ocenie wziął pod uwagę także treść rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 5 ust. 2 akapit 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. (Dz. Urz. UE L 343 z dnia 23 grudnia 2011 r., s. 1), zgodnie z którym "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku". Z tego względu, z uwagi na przekroczenie terminu wskazanego wyżej wskazanym aktem, sąd za usprawiedliwione uznał uznanie, że zwłokę organu należy kwalifikować jako bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie sąd uznał, że wprawdzie długość kontrolowanego postępowania wynosząca ponad 9 miesięcy, jest okresem znaczącym, to jednak bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kiedy bezczynność lub przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., II OSK 198/22). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. Z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie rażące (por. wyroki: NSA 13 stycznia 2016 r., I OSK 2234/15; z 18 listopada 2024 r., II OSK 718/24; z 13 kwietnia 2026 r., II OSK 1849/25). W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, wobec znanych sądowi z urzędu realiów związanych z obsługą podobnych wniosków licznie składanych przez cudzoziemców w Urzędzie Wojewódzkim w Łodzi, że nie ma podstaw, by bezczynność tę klasyfikować jako przejaw rażącego naruszenia prawa. Dlatego też, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., sąd stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z 30 czerwca 2025 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Wskazać należy, że po wniesieniu skargi, tj. 23 kwietnia 2026 r., Wojewoda Łódzki wydał decyzję odmawiającą skarżącemu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, od której to decyzji skarżący wniósł odwołanie. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania, Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję oraz udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 6 maja 2029 r. Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał, że zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe (por. uchwałę NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08) i dlatego umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem sądu brak jest podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. W przypadku grzywny ma to być w założeniu środek dyscyplinujący organ w kierunku szybkiego załatwienia sprawy i powinien być stosowany w przypadkach szczególnie drastycznej zwłoki organu w załatwieniu sprawy, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Przyznanie sumy pieniężnej to z kolei środek, który ma stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę we wskazanym powyżej zakresie (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł sąd orzekł na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). ds