III SAB/Łd 2/25

Dnia 10 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. E. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: 1/ odrzucić skargę; 2/ zwrócić M. E. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego 13 września 2024 r. pod poz. 3446.

W dniu 15 maja 2023 r. do Wojewody Śląskiego wpłynął wniosek M. R. E. (dalej: skarżąca) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (k. 11 akt adm.). W dniu 28 listopada 2024 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej z wnioskiem o przekazanie sprawy do Wojewody Łódzkiego, bowiem aktualnym miejscem zamieszkania skarżącej jest ul. S., R.(k. 105 akt adm.). Pismem z dnia 22 stycznia 2025 r. Wojewoda Śląski przekazał sprawę według właściwości Wojewodzie Łódzkiemu, zawiadamiając o tym wnoszącą podanie (działającą przez pełnomocnika będącego radcą prawnym). Akta sprawy wpłynęły do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi w dniu 29 stycznia 2025 r. (k. 110 akt adm.). W dniu 26 stycznia 2025 r. skarżąca (działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) wniosła ponaglenie na przewlekłość w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Ponaglenie zostało skierowane do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody Łódzkiego (k. 113 akt adm.). Następnie, w dniu 29 stycznia 2025 r., skarżąca (działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) wniosła skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. Do skargi załączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą w dniu 30 kwietnia 2024 r. radcy prawnemu L. M.-G. oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Pismem z dnia 11 lutego 2025 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił skarżącą o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania (k. 128 akt adm.), stosownie do art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej: k.p.a.), zgodnie z którym: jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę wpłynęły do sądu 14 lutego 2025 r. (k. 25 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – p.p.s.a.). Jedynym z warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Rzecz jasna, w sprawie ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania należy wyczerpać środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenie takie może być wniesione w toku postępowania przed właściwym organem, zgodnie z intencją ustawodawcy gdy albo nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość - art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ponaglenie na bezczynność służy więc wtedy, gdy wcześniej toczyło się postępowanie administracyjne (lecz sprawa nie została załatwiona w terminie). Ponaglenie nie może więc być skutecznie wniesione (wyczerpane) przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Dowodzi tego także treść art. art. 37 § 3a k.p.a., zgodnie z którym jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku skarżącej przed Wojewodą Łódzkim rozpoczęło się w dniu przekazania mu sprawy zgodnie z właściwością przez Wojewodę Śląskiego. Miało to miejsce 29 stycznia 2025 r. Nie można podzielić wyrażonego w skardze poglądu, że sprawa była wszczęta 15 maja 2023 r. Wprawdzie wtedy skarżąca złożyła wniosek, ale nie do Wojewody Łódzkiego, lecz do Wojewody Śląskiego. Postępowanie przed Wojewodą Łódzkim zostało wszczęte w dniu przekazania mu podania przez Wojewodę Śląskiego. Przepis art. 65 k.p.a. nie daje podstaw do formułowania wniosku, że postępowanie jest wszczęte w dacie wniesienia podania do organu niewłaściwego (czy takiego, który – jak w niniejszej sprawie – przestał być właściwy w toku postępowania). Przepis ten pozwala jedynie przyjąć, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Dotyczy to jednak tylko takich spraw, w których uzyskanie określonego uprawnienia zależy od złożenia wniosku w określonym, przewidzianym ustawą czasie. Zdaniem Sądu, bezczynność można zarzucać nie organom administracji jako takim, lecz konkretnemu organowi administracji. Wynika to m.in. z przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia "do właściwego organu". Ów właściwy organ to ten, któremu skarżący stawia zarzut bezczynności (czy przewlekłości), z tego powodu, że bezprawnie przekroczył on terminy załatwienia sprawy. Aby zarzut taki postawić musi być najpierw uruchomione postępowanie przed tym organem. Prawo do wniesienia ponaglenia aktualizuje się po tej chwili, w związku z czym otwiera się następnie możliwość wniesienia skargi do sądu. W rozpoznanej sprawie prawo wniesienia ponaglenia się nie zaktualizowało. Skarżąca złożyła wprawdzie pismo zatytułowane "ponaglenie", ale wniosła je przed wszczęciem postępowania przed Wojewodą Łódzkim, a mianowicie 26 stycznia 2025 r., mimo że wtedy organ ten nie prowadził jeszcze postępowania skarżącej (o czym skarżąca wiedziała, bo o przekazaniu sprawy przez Wojewodę Śląskiego i dacie przekazania sprawy została powiadomiona). Akta sprawy wraz z wnioskiem skarżącej wpłynęły do Wojewody Łódzkiego 3 dni później. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że skarżąca nie wyczerpała przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody Łódzkiego środka zaskarżenia w postaci ponaglenia. W dacie wniesienia pisma zatytułowanego "ponaglenie" (26 stycznia 2025 r.) środek taki nie służył skarżącej na drodze administracyjnej – mógł on się zaktualizować, ale dopiero w późniejszym czasie. Złożenie go przed wszczęciem postępowania przed Wojewodą Łódzkim czyni więc skargę niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 232 § 2 p.p.s.a.). e.o.