III SAB/Kr 91/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Gminy Krzeszowice w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2025 r. o przekazanie dokumentów dotyczących przejęcia przez gminę pojazdu postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 28 lipca 2025 r., T. L. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Gminy Krzeszowice w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2025 r. o przekazanie dokumentów dotyczących przejęcia przez gminę pojazdu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Zarządzeniem z dnia 17 września 2025 r., wezwano skarżącego m.in. o wykazanie, że przed wniesieniem skargi, skarżący wyczerpał tryb z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia złożonego do właściwego organu przed wniesieniem skargi wraz z dokumentem potwierdzającym datę jego wniesienia (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na ww. wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 13 października 2025 r. wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi, złożył ponaglenie w dniu 8 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd administracyjny po wpłynięciu skargi, a przed jej merytorycznym rozpoznaniem dokonuje oceny jej dopuszczalności, tj. bada, z urzędu swoją właściwość rzeczową, miejscową i funkcjonalną, bada także czy została ona wniesiona przez uprawniony podmiot, czy nastąpiło to w terminie, czy skarga spełnia określone warunki formalne. Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności przyjęcia sprawy ze skargi do rozpoznania przez sąd administracyjny jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie, z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej k.p.a.). Zgodnie z art. art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się (art. 37 § 3a k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. jest uprzednie wniesienie ponaglenia w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 k.p.a. albo przepisach szczególnych. Zastrzeżony w art. 37 § 3a k.p.a. rygor, w postaci pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania prowadzi do wniosku, że ponaglenie przedwczesne w świetle art. 37 § 3a k.p.a., nie może zostać uznane za wniesione skutecznie. Ponaglenie złożone przed upływem terminu na załatwienie sprawy - jako przedwczesne, i z tego powodu podlegające pozostawieniu bez rozpoznania - nie wywiera skutku procesowego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarga na bezczynność wniesiona po takim ponagleniu podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. II OSK 2203/20; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 2772/21; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. IV SAB/Po 89/23, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query, dalej: CBOSA). Przy czym sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei w myśl art. 35 § 3a k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Wobec powyższego, skoro skarżący złożył wniosek w dniu 12 marca 2025 r. o przekazanie dokumentów dotyczących przejęcia przez gminę pojazdu, to miesięczny termin na załatwienie sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. mijał dopiero z dniem 12 kwietnia 2025 r. Zatem ponaglenie wniesione przez skarżącego w dniu 8 kwietnia 2025 r. było ponagleniem przedwczesnym, które w świetle regulacji art. 37 § 3a k.p.a. nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skutkuje koniecznością jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.