III SAB/Kr 87/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Starosty Tatrzańskiego w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 2 lipca 2022 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. A. F. – dalej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2022 r. skarżący został wezwany o sprecyzowanie skargi, poprzez jednoznaczne wskazanie, czy wnosi skargę na niewykonanie przez Starostę Tatrzańskiego wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Kr 1158/02, czy jest to skarga na bezczynność Starosty Tatrzańskiego, jeżeli tak, to o wskazanie na czym ta bezczynność polega, wskazanie daty i treści (kopii) własnego wniosku inicjującego postępowanie przed wymienionym organem oraz wykazanie, że przed wniesieniem skargi wyczerpany został tryb ponaglenia określony w art. 37 § 1 k.p.a. tj. wniósł do organu wyższego stopnia ponaglenie na niezałatwienie sprawy - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, że wnosi skargę na bezczynności przewlekłe prowadzenie postępowanie w przedmiocie rozpoznanie wniosku z dnia 2 lipca 2022 r. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez: podanie numeru PESEL, oraz wykazanie, że przed wniesieniem skargi wyczerpany został tryb ponaglenia określony w art. 37 § 1 k.p.a. tj. wniósł do organu wyższego stopnia ponaglenie na niezałatwienie sprawy - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. uzupełnił brak formalny skargi poprzez podanie numeru pesel oraz wniósł o przesłanie mu kserokopii skargi, aby mógł się zorientować, czego dotyczy niniejsza sprawa, w celu złożenia pisma procesowego, w ciągu 7 dni od doręczenia mu kserokopii skargi. W dniu 30 marca 2023 r. doręczono skarżącemu kserokopię skargi oraz pisma z dnia 10 listopada 2022 r. Mimo skutecznie doręczonego wezwania oraz kserokopii skargi, skarżący nie wykazał, że wystąpił z ponagleniem przed wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd administracyjny po wpłynięciu skargi, a przed jej merytorycznym rozpoznaniem dokonuje oceny jej dopuszczalności, tj. bada, z urzędu swoją właściwość rzeczową, miejscową i funkcjonalną, bada także czy została ona wniesiona przez uprawniony podmiot, czy nastąpiło to w terminie, czy skarga spełnia określone warunki formalne. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., to znaczy złożyła ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie na niezałatwienie sprawy w terminie, albo do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W odniesieniu do samorządowych kolegiów odwoławczych ustawa nie przewiduje organów wyższego stopnia, zatem ponaglenie należy wnieść do organu prowadzącego postępowanie odwoławcze. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia, gdyż nie wniósł do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący złożył takie wezwanie przed wniesieniem skargi do Sądu. Pismo skarżącego z dnia 4 września 2022 r. zatytułowane ponaglanie, znajdujące się w aktach administracyjnych, nie mogło zostać uznane za ponaglenie złożone w trybie art. 53 § 2b p.p.s.a. bowiem zostało złożone osobiście przez skarżącego do organu po wniesieniu skargi do sądu tj. 3 listopada 2022 r., zatem z uchybieniem wskazanego przepisu. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący w istocie nie wyczerpał tryb przewidziany we wskazanym wcześniej art. 37 k.p.a. Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie ogranicza prawa skarżącego do sądu, bowiem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, aż do chwili ustania stanu bezczynności (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 139/19, CBOSA). W tym stanie rzeczy, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy.