III SAB/Kr 31/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. skargi G. C. na bezczynność Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w K. w przedmiocie udostępnienia danych dotyczących ucznia postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 8 marca 2024 r. G. C. (dalej: skarżący) złożył skargę na bezczynność Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w K. (dalej - Ośrodek) w przedmiocie udostępnienia danych dotyczących jego syna. Ze skargi wynikało, że Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział XVII Cywilny Rodzinny wyrokiem z 24 kwietnia 2012 r. ograniczył skarżącemu władzę rodzicielską do: "współdecydowania w istotnych sprawach dzieci takich jak: wybór szkoły". Skarżący zaznaczył, ze bezczynność organu wynikała z sposobu załatwienia jego wniosku z 5 grudnia 2023 r. Pismem tym skarżący zwrócił się do Ośrodka o przekazanie wymienionych w tym piśmie dokumentów lub informacji (w piśmie wymieniono takie dokumenty jak: wszystkie dokumenty jakie składano w procesie rekrutacji syna; kopia IPET z poprzedniej placówki i obecnej; dziennik elektroniczny Librus; informacje o sposobie funkcjonowania placówki i przesłanie opinii Zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej w sprawach szczegółowo opisanych w ww. piśmie). Na okoliczność uprawnienia do żądania tego typu dokumentów lub informacji – skarżący przedstawił kserokopię prywatnej opinii dr n. prawnych J. K. Z konkluzji tej opinii wynikało, ze: "jeśli nie odebrano (...) uprawnień do wyboru szkoły dziecka, to bezspornym jest, że zachowuje on prawo do kontaktu ze szkołą (...) Szkoła nie ma więc podstaw, aby odmówić ojcu informacji o postępach w nauce czy problemach wychowawczych dziecka...". Pismem z 15 stycznia 2024 r. skarżący wezwał Ośrodek do zaprzestania bezczynności i niezwłocznego udzielenia odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę, Ośrodek wskazał, że po konsultacjach z matką syna skarżącego, która nie wyraziła zgody na przekazanie żądanych informacji oraz zasięgnięciu opinii kancelarii prawnej współpracującej z Ośrodkiem – pismem z 5 lutego 2024 r. skarżący został poinformowany, że dane ucznia będą mogły zostać przekazane po uprzednim przedstawieniu oryginału lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem orzeczenia właściwego sądu rodzinnego, z którego będzie wynikać zakres uprawnień i ich wykładnia, w tym w szczególności potwierdzenie prawa do informacji o edukacji syna, udzielanej mu pomocy pedagogicznej i psychologicznej oraz jego sytuacji opiekuńczej i wychowawczej. Organ podkreślił przy tym, ze kierował się wyłącznie dobrem dziecka, wzywając skarżącego o przesłanie stosownego orzeczenia sądowego niepozostawiającego wątpliwości co do uprawnień do dostępu do pełnej informacji o przebiegu nauczania syna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga została odrzucona ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu, który nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia zaskarżalnego do sądu administracyjnego. Na wstępie Sąd zaznacza, że zobowiązany jest z urzędu przede wszystkim do badania dopuszczalności skargi przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy. Stwierdzenie niedopuszczalności skargi powoduje, że sprawa nie może być rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., III OSK 5063/21 i powołane tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a." przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu czyli bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, w których postępowanie zakończone jest decyzjami, postanowieniami albo innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, tylko w takiej sytuacji sąd administracyjny może przyjąć skargę na bezczynność lub przewlekłość do rozpoznania, jeżeli oczekiwany przez skarżącego końcowy rezultat postępowania administracyjnego (decyzja, postanowienie lub inny akt czy czynność z zakresu administracji publicznej) podlegałby zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarżący domagał się szeroko zakrojonych informacji (oraz dokumentów) o postępach nauczania; zachowaniu, kontaktach rówieśniczych; dokumentów dotyczących podejmowanych działań przez Ośrodek w stosunku do jego syna, ale też i innych uczniów. Zgodnie z art. 44e ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 z późn. zm.) oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców. Niemniej jednak, żaden przepis nie wymaga, aby w sprawach udostępnienia (lub odmowy udostępnienia) rodzicom informacji o niepełnoletnich uczniach – wydawana była w tym przedmiocie decyzja administracyjna lub jakikolwiek akt administracyjny, podlegający kontroli sądu administracyjnego. Z tych to powodów skarga na bezczynność była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie sprawy Sąd podkreśla, że prawidłowość działania szkół w tym dyrektorów szkół (tu: specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego) podlega nadzorowi pedagogicznemu kuratora oświaty zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.). Skoro skarżący był niezadowolony ze sposobu realizacji jego wniosku, to właściwym w tym przypadku był kurator oświaty, który zgodnie z art. 56 ust. 1 Prawa oświatowego może polecić, w drodze decyzji, usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie, jeżeli stwierdzi, naruszenie przepisów niniejszej ustawy lub ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie.