III SAB/Kr 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Prezesa Rady Izby Notarialnej w Krakowie w przedmiocie odebrania ślubowania i wpisu na listę zastępców notarialnych postanawia: odrzucić skargę.

Skargą z dnia 28 grudnia 2023 r. D. S. (dalej: "skarżący") zaskarżył bezczynność Prezesa Izby Notarialnej w Krakowie w przedmiocie odebrania ślubowania od skarżącego oraz umieszczenie skarżącego w wykazie zastępców notarialnych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1735/21) stwierdził nieważność uchwały Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] (o niewyrażeniu zgody na przyjęcie ślubowania i umieszczenie skarżącego w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w Krakowie); stwierdził nieważność uchwały Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia [...] października 2021 r.(o sprostowaniu oczywistej omyłki) oraz uchylił uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] stycznia 2021 r. (odmawiającą stwierdzenia nieważności uchwały Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia [...] października 2020 r.), nr [...] oraz uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] (utrzymującą w mocy uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] stycznia 2021 r.). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został zaskarżony skargą kasacyjną złożoną przez Krajową Radę Notarialną. Wyrok nie jest prawomocny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na odrzucenie. W niniejszej sprawie nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono m. in. nieważność uchwały Izby Notarialnej w Krakowie odmawiającej przyjęcia ślubowania oraz umieszczenia skarżącego na liście zastępców notarialnych. Zgodnie z art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W ocenie skarżącego stwierdzenie nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nieważności uchwały Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] (o niewyrażeniu zgody na przyjęcie ślubowania i umieszczenie skarżącego w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w Krakowie) obliguje organ do przyjęcia ślubowania skarżącego oraz umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych). W ocenie Sądu skarga skarżącego jest niedopuszczalna, ponieważ przed wniesieniem skargi została podjęta uchwała o odmowie przyjęcia ślubowania i umieszczenia skarżącego w wykazie zastępców notarialnych. W ocenie Sądu treść art. 152 § 1 p.p.s.a. nie daje podstaw do przyjęcia, że uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego. Jak bowiem słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny "wstrzymanie wykonalności" uchylonej decyzji na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a., a więc wynikające z przepisów ustawy wstrzymanie skutków prawnych tej decyzji, należy odróżnić od utraty przez uchyloną decyzję bytu prawnego. O ile wstrzymanie skutków następuje już po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, o tyle utrata bytu prawnego następuje dopiero po uprawomocnieniu się wyroku (por. wyrok NSA z 15 marca 2022 r., III OSK 773/21). Dopiero zatem prawomocny wyrok będzie powodował utratę bytu prawnego przez uchwałę o niewyrażeniu zgody na przyjęcie ślubowania i umieszczenie skarżącego na liście zastępców notarialnych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19), zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. W niniejszej sprawie bowiem wniosek skarżącego został rozpoznany przed wniesieniem skargi, a zatem skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z art. 286 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt. W rezultacie, dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania i zwrocie akt można będzie rozważać ewentualną bezczynność organu. Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.