Sygnatura
III SAB/Kr 104/26
Wyrok WSA w Krakowie z 17 czerwca 2026 r., III SAB/Kr 104/26 – wizy
Wynik
stwierdzono bezczynność organu, bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązano organ do zakończenia postępowania
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kisielowska Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi A. E. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Wojewodę Małopolskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt organowi; 4. skargę oddala w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego A. E. 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Skarżący A. E., obywatel Maroko, 28 stycznia 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego w rozpoznaniu jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze skarżący wniósł min. o: 1. zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie Skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 6 000 zł; 3. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z akt sprawy wynika następująca kolejność zdarzeń. W dniu 29 maja 2024 r. do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wyrokiem z 21 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 234/24 oddalił skargę skarżącego na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku. W dniu 15 maja 2025 r. wpłynął do Wojewody Śląskiego wniosek skarżącego o przekazanie sprawy Wojewodzie Małopolskiemu zgodnie z właściwością z uwagi na zmianę adresu zamieszkania skarżącego. Wraz z ww. wnioskiem skarżący wniósł za pośrednictwem Wojewody Śląskiego ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców w Warszawie. W dniu 9 października 2025 r. do Wojewody Małopolskiego wpłynął przekazany zgodnie z właściwością miejscową wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Do wniosku dołączone były dokumenty zawarte w aktach sprawy. W dniu przekazania sprawy, tj. 9 października 2025 r., sprawdzono w SIS oraz w Wykazie czy skarżący nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa obronności państwa. W dniu 18 listopada 2025 r., nastąpiła dekretacja sprawy, a następnie 19 listopada 2025 r. zarejestrowano wniosek w systemach teleinformatycznych, w tym samym dniu nadano numer sprawy i akta zostały założone. Następnie 21 listopada 2025 r. oceniono wniosek pod kątem braków formalnych w wyniku czego ustalono, iż w przedmiotowym postępowaniu występują braki formalne w postaci osobistego stawiennictwa w celu złożenia odcisków linii papilarnych. W dniu 18 lutego 2026 r. na adres do edoręczeń organu wpłynęła skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z 28 stycznia 2026 r. W dniu 24 lutego 2026 r., sporządzono i wysłano do skarżącego wezwanie do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych z terminem wyznaczonym na dzień 29 maja 2026 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu 60 dni do rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Jak wskazano, zgodnie z przepisem art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, to jednak w myśl ust. 2 ww. regulacji termin, o którym mowa w ust. 1 (60 dni), biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Do wniosku skarżącego złożono odcisków linii papilarnych, zatem skarżący został wezwany w tym celu do osobistego stawiennictwa 24 lutego 2026 r. Ponadto organ nie zgodził się z argumentacją skargi, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy "ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa" odnośnie spoczywania terminów. Dodatkowo wskazano, że w okresie od rozpoczęcia wojny wywołanej napaścią Federacji Rosyjskiej na Ukrainę znacząco wzrosła liczba wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, niebędących zezwoleniami udzielanymi bezpośrednio dla celów urzeczywistnienia tejże ochrony czasowej. Za ten wzrost w znacznej mierze odpowiada zwiększona liczba wniosków w tych sprawach pochodzących od obywateli Ukrainy (257 857 w 2021 r., 290 584 w 2022 r.) oraz obywateli Republiki Białorusi. W konsekwencji, w okresie od 2019 r. do 2025 r. Wojewoda Małopolski zanotował aż 165% wzrost liczby złożonych wniosków o legalizację pobytu. Tylko w 2025 r. do organu wpłynęło 63430 wniosków pobytowych. W porównaniu do poprzedniego roku (w 2024 r. - 52282 wniosków) Organ odnotował 21% wzrost składanych aplikacji pobytowych. W konsekwencji organ podniósł, że nie pozostaje w bezczynności, a tym bardziej z rażącym naruszeniem prawa. Wniesiono także o oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., gdyż w ocenie organu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie występują ku temu przesłanki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że samo pojęcie bezczynności zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Z uwagi na przedmiot postępowania, w sprawie znajdowały zastosowanie regulacje szczególne, zawarte w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.), dalej: ustawa o cudzoziemcach, która wprowadza odmienne uregulowania odnośnie terminów załatwiania spraw. Zgodnie z art. 112a ust. 1 i 2 tej ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy dalej "specustawa" w okresie do dnia 30 czerwca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z art. 100d ust. 3 specustawy, w okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Przepis art. 100d specustawy był parokrotnie nowelizowany. W tym zakresie na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 232) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 2024 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 30 czerwca 2024 r." Następnie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 lipca 2024 r. art. 100d określał przywołany okres - przedłużony po raz czwarty z kolei – "do dnia 30 września 2025 r." Dalej na mocy art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 1301) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 30 września 2025 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2026 r.", a na mocy art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. (Dz.U.2026.203) zmieniającej ustawę z dniem 5 marca 2026 r. – "do dnia 4 marca 2027". Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi trzeba zauważyć, że art. 100c (który obowiązywał przed dodaniem art. 100d) i art. 100d specustawy budzą wątpliwości zarówno co do zakresu ich stosowania - względem wszystkich cudzoziemców bądź też wyłącznie obywateli Ukrainy przebywających na terenie Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, a także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym. Wątpliwości te dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym w tej kwestii. Sąd ten wniósł o stwierdzenie, że: 1. Długotrwałe i kilkukrotnie wydłużane przez prawodawcę krajowego wyłącznie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców – obywateli państw trzecich do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej (ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość) sprzeciwia się traktatowym zasadom państwa prawnego i poszanowania praw człowieka (art. 2 i 6 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast. – dalej: TFUE), proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., z późn. zm. – dalej: KPP) w zw. z art. 6 ust. 1 TUE), pierwszeństwa prawa unijnego i jego efektywności (art. 4 ust. 3 TUE) oraz "prawa do dobrej administracji" (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej, wyrażonego w art. 41 ust. 1-4 KPP w zw. z art. 51 ust. 1 KPP w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz w orzecznictwie TSUE); 2. Długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłącznie w prawie krajowym możliwości złożenia przez cudzoziemców – obywateli państw trzecich skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów publicznych oraz wykluczenie możliwości zasądzenia przez krajowy sąd administracyjny adekwatnej sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za naruszenie prawa do działania przez organy bez zbędnej zwłoki i wykluczenie możliwości nakazania wydania aktu administracyjnego w wyznaczonym przez sąd terminie, należy interpretować jako: a) niespełniające wymogów interesu ogólnego oraz nadmiernie ograniczające sferę praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 2 TUE; art. 6 ust. 1 i 3 TUE w zw. z art. 52 ust. 1 – 3 KPP); b) dyskryminujące cudzoziemców – obywateli państw trzecich (art. 2 TUE, art. 10 i 18 TFUE, art. 20 oraz 21 ust. 1 i 2 KPP); c) uchybiające zasadzie sprawiedliwości (art. 2 TUE) oraz d) utrudniające realny, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 2 TUE, art. 67 ust. 4 TFUE, art. 47 w zw. z art. 51 ust. 1 KPP). Zaznaczyć ponadto należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnim czasie odmawia zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie specustawy (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. (następnie: do 4 marca 2026 r., a obecnie do 4 marca 2027 r.) obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d specustawy - jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24; z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24; z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2939/24; z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 2695/24; z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 3154/24). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe, odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Taka właśnie sytuacja (tj. oczywista sprzeczność przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej) miała miejsce, w ocenie NSA, w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 specustawy, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 roku, w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, według którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/21). Tym samym należało uznać, że rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 specustawy, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Sąd wskazuje, że niedopuszczalna jest sytuacja, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie jest kierowane do skarżącego niezwłocznie. Złożenie wniosku wszczynającego postępowanie, a w okolicznościach niniejszej sprawy przekazanie wniosku zgodnie z właściwością (9.10.2025 r.), nakłada na organ obowiązek jego weryfikacji i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa oraz podjęcia takiej czynności, która skutecznie zmierza do załatwienia sprawy. Powinno to nastąpić niezwłocznie. Termin ten jest co prawda terminem niedookreślonym, ale nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że prawidłowa wykładnia tego sformułowania prowadzi do wniosku, iż termin ten należy rozumieć w ten sposób, że organ powinien podjąć czynności bez zbędnej zwłoki, a to z kolei oznacza, że weryfikacja wniosku powinna nastąpić bezpośrednio po jego wpływie i wówczas organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia również w takim czasie, który nie spowoduje popadania przez organ w zwłokę w załatwieniu sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wezwano skarżącego o uzupełnienie braków formalnych wniosku 24 lutego 2026 r., tj. po upływie 4 miesięcy od przekazania sprawy Wojewodzie Małopolskiemu (tj. 9 października 2025 r.) i to już po wpłynięciu do Wojewody Małopolskiego skargi na bezczynność, co nastąpiło 18 lutego 2026 r. Sąd w swej ocenie wziął pod uwagę treść rozwiązań prawnych przewidzianych w art. 5 ust. 2 akapit 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. (Dz.U.UE.L.2011.343.1), zgodnie z którym "Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku". Z tego względu, z uwagi na przekroczenie terminu wskazanego ww. aktem, Sąd uznał, że zwłokę organu należy kwalifikować jako bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych względów Sąd zobowiązał Wojewodę Małopolskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 60 dnia zwrotu akt organowi. O powyższym orzeczono w pkt 1 i 3 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. W ocenie sądu, bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Ustawodawca nie zdefiniował wprawdzie, kiedy taka sytuacja zachodzi, jednak sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało również pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje w tym przypadku brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16). W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. m.in. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2234/15). W realiach kontrolowanej sprawy badana bezczynność organu nie była znacząca, choć nie była też uzasadniona np. stopniem skomplikowania sprawy. Sąd wziął pod uwagę znane Sądowi z urzędu realia związanych z obsługą podobnych wniosków, licznie składanych przez cudzoziemców w urzędach wojewódzkich w całej Polsce, także w Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie, co szczegółowo wyartykułowano też w odpowiedzi na skargę. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw, by bezczynność zaklasyfikować, jako przejaw rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej, to środek, który ma stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego podniósł w skardze, że w związku z bezczynnością organu, skarżący miał mieć problemy ze zmianą zatrudnienia na lepiej płatne, odpowiadające jego kwalifikacjom i nie mógł wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzenia najbliższych, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych wiarygodnych dowodów. Z tego powodu, twierdzenia pełnomocnika skarżącego należy uznać za gołosłowne. Dodać należy, że skarżący nie pozostawał także bez środków do życia, wszak rzekome problemy miały dotyczyć wyłącznie zmiany zatrudnienia na lepiej płatne, a nie znalezienia i podjęcia zatrudnienia w ogóle. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę we wskazanym powyżej zakresie (pkt 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł powiększone o 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) stawka minimalna radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca wynosi 480 zł. Z urzędu Sądowi wiadomym jest, że radca prawny D. K. występował i nadal występuje jako pełnomocnik cudzoziemców w kilkudziesięciu sprawach, które toczyły się, bądź nadal się toczą przed sądami administracyjnymi. We wszystkich sprawach stany faktyczne są bardzo podobne, również skargi sporządzone przez pełnomocnika są w podobnej treści. Zdaniem sądu brak jest podstaw do uznania, że skarga sporządzona w niniejszej sprawie wymagała większego nakładu pracy pełnomocnika, a sprawa była zawiła i czasochłonna. Poza sporządzeniem skargi w niniejszej sprawie, pełnomocnik nie dokonał innych czynności w sprawie. Sąd nie dostrzegł także podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE przez WSA w Gliwicach postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne), o którym mowa w tym przepisie występuje więc w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które zaistnieje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Należy dodać, że istota kwestii prejudycjalnej wyraża się w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. np. wyroki NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; z 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2699/14). Z istoty skargi na bezczynność wynika, że jest wnoszona w celu zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego, sąd de facto dodatkowo odsuwałby w czasie zakończenie sprawy. Co równie istotne, rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie zamyka stronie drogi do ponownego wystąpienia z taką skargą. Taki stan rzeczy dodatkowo przemawia za brakiem celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Bogusław Wolas /przewodniczący/ Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/ Marta Kisielowska
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SAB/Wr 484/26 · 17 czerwca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 17 czerwca 2026 r., IV SAB/Wr 484/26 – wizy
Sygnatura: III SAB/Wr 240/26 · 17 czerwca 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 17 czerwca 2026 r., III SAB/Wr 240/26 – wizy
Sygnatura: II SAB/Po 96/26 · 17 czerwca 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 17 czerwca 2026 r., II SAB/Po 96/26 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny