III SAB/Kr 101/21

Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie przyznania prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę.

K. J., zwany dalej skarżącym, pismem z dnia 1 marca 2021 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie przyznania prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nadal nie załatwiono sprawy jego prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego po prawomocnym i merytorycznym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozstrzygającym sprawę prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy związanej z prawem podmiotowym równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1032/08 i przydzielenie lokalu mieszkalnego; zobowiązanie organu do uznania prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2005 r. i w tym zakresie uprawnienia strony do otrzymania świadczeń pieniężnych publicznoprawnych w zakresie rzeczowego prawa i decyzji ostatecznej i wiążącej o przyznaniu tegoż prawa do czasu wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu z podstaw ustawy o Policji tegoż prawa podmiotowego; stwierdzenie nieuzasadnionej przewlekłości sprawy; stwierdzenie, czy w zakresie rzeczonej sprawy zawisłość sprawy rozstrzygniętej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. posiada charakter przewlekłości z rażącym czy też nie naruszeniem prawa i w tym zakresie terminów instrukcyjnych dla załatwienia sprawy rozstrzygniętej merytorycznym prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie; zobowiązanie organu do niezwłocznego zrealizowania na rzecz strony skarżącej prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji podniósł, że sprawa dotycząca skarżącego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu została zakończona decyzjami nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 sierpnia 2009 r. o utracie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jak i Komendanta Powiatowego Policji z dnia 4 stycznia 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego. Skoro sprawa skarżącego dotycząca równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została ostatecznie zakończona, to nie ma możliwości wszczęcia kolejnego postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia z dnia 1 marca 2021 r. (wniesionym za pomocą środków komunikacji elektronicznej) wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji, w przedmiocie ustalenia uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Z urzędu Sądowi jest wiadomo, że sprawa równoważnika za brak lokalu mieszkalnego została załatwiona. W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 250/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał: "Po zwolnieniu ze służby z Policji cofnięto mu przedmiotowy równoważnik decyzją nr [...]. Następnie K. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji. [...]Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przesłał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 29 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 1208/05 oddalił skargę. W wyniku powtórnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w dniu 6 września 2005 r. Komendant Powiatowy Policji decyzją nr [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 30 kwietnia 2005 r. decyzji z dnia 2 listopada 1999 r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja z dnia 6 września 2005 r. stała się ostateczna. W dniu 18 lipca 2007 r. K. J. złożył nowy wniosek o wydanie decyzji administracyjnej przyznającej równoważnik za brak lokalu mieszkalnego jako emerytowi policyjnemu. Decyzją z dnia 1 października nr [...] Komendant Powiatowy Policji umorzył postępowanie o ustalenie uprawnień. [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 7 grudnia 2007 r. K. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji 6 września 2005 r. Z uwagi na brak ustawowych przesłanek umożliwiających stwierdzenie nieważności [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 3 marca 2008 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia 7 maja 2008 r., a ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, skutkiem czego nastąpiło stwierdzenie nieważności decyzji [...] Komendanta Powiatowego Policji. Po przeprowadzeniu powtórnego postępowania administracyjnego Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 14 lipca 2009 r. nr [...] przyznał K. J. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1 do 12 maja 2005 r. i wygasił z dniem 13 maja 2005 r. decyzję nr [...]. W dniu 26 sierpnia 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżoną decyzję oraz wygasił z dniem 1 maja 2005 r. decyzję nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Krakowie, który w dniu 14 kwietnia 2011 r. wyrokiem, sygn. akt III SA/Kr 1018/09 orzekł, że podziela co do zasady pogląd, iż emerytom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W dniu 26 listopada 2012 r. K. J. ponownie złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego." Organ – Komendant Powiatowy Policji - decyzją z dnia 4 stycznia 2013 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu przedmiotowego równoważnika. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 8 lutego 2013 r. nr [...], a skarga na tą decyzję została wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 250/13, oddalona, zaś wyrokiem NSA z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 568/14, skarga kasacyjna skarżącego oddalona. Opisany stan faktyczny i prawny wskazuje, że przedmiotowa skarga na bezczynność z dnia 26 maja 2021 r., po pierwsze została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego. W związku z tym, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjętą 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności". Po drugie, skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania sądowego (wyroki WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 250/13 i NSA z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 568/14). W takim razie, stosownie do postanowień art. 170 P.p.s.a. "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby." Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia wyraża się w tym, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu i w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ponownie badana. Mając powyższe na względzie, skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność po zakończeniu postępowania administracyjnego, jak i sądowego, skarga nie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.