III SAB/Kr 1/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. S. na bezczynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – postanawia – odrzucić skargę.

Pismem z 5 grudnia 2023 r. J. S. wniósł skargę na bezczynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie. Wskazał, że w dniu 24 marca 2023 r. złożył wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, do którego dołączył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z przyczyny określonej symbolem 07-S wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie z 31 marca 2022 r. Do wniosku tego załączona została dokumentacja medyczna potwierdzająca pogorszenie stanu zdrowia skarżącego. Podkreślił skarżący, że nie otrzymał od organu, któremu zarzuca bezczynność, żądanego orzeczenia (tj. wskazującego jako przyczynę niepełnosprawności schorzenie oznaczone symbolem 07-S) lub decyzji o odmowie ustalenia takiego stopnia. Tym samym – w ocenie skargi - Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie nie wypowiedział się co do istoty wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności warunkowanego właśnie przyczyną określną wyżej przywołanym symbolem. Zaznaczył skarżący, że co prawda istnieje ocena stanu jego zdrowia z 21 czerwca 2023 r., gdzie lekarz Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zalicza go do osób niepełnosprawnych z przyczyny określonej symbolem 07-S na okres do 30 czerwca 2026 r., ale orzeczenia w tym przedmiocie, organ dotychczas nie wydał. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia wskazując, iż skarżący - w wyniku badania lekarskiego - został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe. Od tego orzeczenia skarżący złożył odwołanie, które w dniu 12.12.2023 r. przekazane zostało do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W ocenie organu, skarga nie odnosi się do bezczynności Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie, lecz odnosi się do niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia tego organu, które objęte jest odwołaniem i jest rozpatrywane przez organ II instancji. Z uwagi na fakt, że we wniesionej skardze nie został podany nr PESEL skarżącego, a także skarga nie zawierała informacji o wyczerpaniu trybu przedskargowego (ponaglenia) - Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 8 stycznia 2024 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi – poprzez podanie numeru PESEL oraz wykazane, że przed wniesieniem skargi złożono ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. oraz wezwano skarżącego do przedłożenia dowodu wniesienia ponaglenia do organu. Zarządzenie to zakreślało 7-dniowy termin na wykonanie zawartego w nim wezwania, jak też zawierało prawidłowe pouczenie o konsekwencjach jego niewykonania (odrzucenie skargi). Przesyłka sądowa z opisanymi wyżej wezwaniami została skutecznie doręczona adresatowi w dniu 1 marca 2024 r. W reakcji na opisane zarządzenie, skarżący w piśmie z 1 marca 2024 r. podał swój nr PESEL, zaś w kwestii ponaglenia wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi na bezczynność, w sekretariacie organu wystosował ustne zapytanie o powody braku wydania, do tamtej pory, orzeczenia o niepełnosprawności z przyczyny określonej symbolem 07-S. Dalej podawał, że pracownik organu poinformował go, że sporządzi notatkę i postara się uzyskać stosowną informację. Skarżący wyjaśnił, że uzyskał jedynie informację, iż orzeczenie o niepełnosprawności wskazujące kod 07-S, nie zostanie wydane. W ocenie skarżącego, warunek dopuszczalności skargi na bezczynność został spełniony tyle tylko, że odbyło się to bez nadmiernego formalizmu, według skarżącego - sprzecznego z istotą i celem ponaglenia. Zaakcentował, że organ nie przekazał Sądowi całości akt albo do akt tej sprawy nie włączył wskazywanej w piśmie notatki, którą miał sporządzić pracownik organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. – wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że niezbędnym warunkiem skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego pasywności organu administracji publicznej (tj. bezczynności lub przewlekłości tegoż organu), jest uprzednie (tj. przed wniesieniem skargi) złożenie ponaglenia do właściwego organu, w trybie art. 37 k.p.a. Jak wynika z treści pisma skarżącego z 1 marca 2024 r., złożyć miał on w organie I instancji ustne zapytanie o powody braku wydania mu przez ten organ oczekiwanego orzeczenia o niepełnosprawności z przyczyn wyznaczonych symbolem 07-S. Oceniając powyższe należy stwierdzić, iż samo ustne zwrócenie się strony do organu administracji publicznej z zapytaniem o stan własnej sprawy, nie może być kwalifikowane jako złożenie skutecznego ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenie stanowi bowiem podanie (art. 63 k.p.a.), które winno spełniać określone prawem wymagania, w tym zawierać uzasadnienie (por. art. 37 § 2 k.p.a.), jak też winno zostać skierowanie (zasadniczo) do organu wyższego stopnia względem organu, któremu strona zarzuca bezczynność lub przewlekłość. Dopuszczając przy tym możliwość wniesienia ponaglenia w formie ustnej – nieodzowne jest sporządzenie z tej czynności protokołu (art. 67 § 2 pkt 1 k.p.a.), który - stosownie do art. 63 § 3 k.p.a. - winien zostać podpisany przez wnoszącego takie żądanie oraz przez pracownika organu, który protokół sporządził. W ocenianym przypadku nie ulegało natomiast wątpliwości, że protokół z przyjęcia ustnie wniesionego podania (ponaglenia) nie został sporządzony, a nadto było niewątpliwe, że skarżący nie wniósł ponaglenia w formie pisemnej. Ogół więc przywołanych okoliczności nakazywał stwierdzić, że skarżący wnosząc skargę na bezczynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie – nie poprzedził tej skargi ponagleniem, które – stosownie do cytowanego wyżej art. 53 § 2b p.p.s.a. – warunkowało dopuszczalność takiej skargi. Następstwem powyższego było uznanie wywiedzionej skargi za niedopuszczalną i w efekcie konieczność jej odrzucenia. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-5a tego przepisu, jej wniesienie było niedopuszczalne.