III SAB/Gl 800/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 5 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu dokumentacji emerytalno-rentowej zmarłego członka rodziny postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wnioskiem z 17 maja 2026 r. M.S. (dalej: skarżący) wystąpił do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: organ administracji) o zwrot dokumentów zgromadzonych w postępowaniu o świadczenie emerytalno-rentowe dla zmarłej prababci E.J. W odpowiedzi organ administracji wyjaśnił, że skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do odbioru żądanych dokumentów. Pismem z 19 czerwca 2026 r. skarżący wniósł ponaglenie, a następnie 7 lipca 2026 r. skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu dokumentacji emerytalno-rentowej zmarłego członka rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143., dalej: p.p.s.a.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Odstępstwo od tej zasady dopuszcza art. 13 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że Prezydent RP może w drodze rozporządzenia przekazać sądowi wojewódzkiemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. I tak rozporządzeniem z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2024 r. poz. 777 ze zm.) sprawy z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące: a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497), b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340), zostały przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Wskazana regulacja określa zamknięty katalog spraw, w których obowiązuje tak ustalona właściwość miejscowa wojewódzkich sądów administracyjnych. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu dokumentacji emerytalno-rentowej zmarłego członka rodziny. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny - art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu. Stosownie zatem do art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199) Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa. Zgodnie zatem z literalnym brzmieniem art. 13 § 2 p.p.s.a., sądem właściwym do rozpoznania skargi na akty wydane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.