III SAB/Gl 68/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi L. P. na bezczynność Burmistrza Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie udostępnienia informacji publicznej; 3) zasądza od Burmistrza Miasta S. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 19 stycznia 2023 r. skarżący L. P. (dalej: skarżący, wnioskodawca) wniósł skargę na bezczynność Urzędu Miasta w S. (dalej: organ) w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił temu organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – dalej KRP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 2176) - dalej powoływana jako udip. Wskazał, że informacja publiczna nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W skardze zażądał zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 2 stycznia 2023 r. i zasądzenia kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 2 stycznia 2023 r., złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w którym na podstawie art, 2 ust. 1 i art. 10 ust, 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. udip oraz art. 61 i 2 Konstytucji RP, zażądał od organu następującej informacji publicznej w zakresie: - czy Skarb Państwa, Gmina S. jest właścicielem drogi, ewentualnie nie jest właścicielem drogi, konkretnie - działki nr [...], tj. ulicy [...] na całym jej odcinku, czyli do nieruchomości pod adresem [...]? Wniósł o przesłanie wskazanej informacji w formie pisemnej za pośrednictwem platformy ePUAP. Organ oświadczył, że pismem z dnia 16 stycznia 2023 r., przygotował odpowiedź dla wnioskodawcy o następującej treści: "Gmina S. nie jest właścicielem drogi (działka nr [...]) na ww. odcinku. O informacje, czy Skarb Państwa jest właścicielem działki nr [...] (drogi) należy wystąpić do Starosty B. jako zarządcy mieniem Skarbu Państwa". Pismo to z podpisem elektronicznym nadano do wnioskodawcy w dniu 16 stycznia 2023 r., czyli z zachowaniem czternastodniowego terminu. Na skutek problemów technicznych z platformą ePUAP ww. pismo nie wyszło do adresata. Po wniesieniu ww. skargi wnioskodawcy na bezczynność do WSA, organ powziął wiedzę, że adresat nie otrzymał ww. pisma z odpowiedzią. Dlatego też po spostrzeżeniu błędu z wysyłką ww. pisma w dniu 20 stycznia 2023 r., organ wysłał pismo z informacją publiczną do wnioskodawcy. Wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi organu skarżący wywiódł opisaną na wstępie skargę. Podnosząc, że organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku oraz uznanie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ obowiązek udostępnienie informacji został spełniony, a czterodniowe i nieumyślne opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie można traktować jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 4a. Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej w wersji obowiązującej w dniu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie informacji, która jednak nie definiuje pojęcia bezczynności. W realiach rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć – na co zwrócił uwagę NSA - że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06). W związku z czym koniecznym elementem jest stwierdzenie, że organ był zobowiązany do określonego działania. Zatem z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązanym, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo zaistnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął innych czynności. Tak więc – mówiąc w uproszczeniu - warunkiem stwierdzenia bezczynności jest sytuacja, gdy organ nie uczynił w terminie tego, do czego jest zobligowany przepisami prawa. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (...). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zatem bezczynność w sprawach informacji publicznej polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia takiej informacji nie podejmuje tej czynności w terminie wskazanym w u.d.i.p., ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Z powyższego wynika, że organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć w terminie nie dłuższym niż 14 dni i poinformować o tym wnioskodawcę. Przenosząc powyższe uwagi na stan faktyczny sprawy Sąd stwierdza, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a i c) udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym w tym Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast art. 4 ust. 1 pkt 1 udip wymienia jako podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej organy władzy publicznej. Z powyższego wynika, że zarówno żądana informacja posiadała charakter informacji publicznej, gdyż dotyczyła własności nieruchomości publicznej. Skarga, jak wynika z jej kontekstu, mimo, że zaadresowana do Urzędu Miasta w S. jest jednak wyraźnie zwrócona do organu Gminy. Nadto w treści wniosku o udostępnienie informacji wnioskodawca wyraźnie oznaczył w zapytaniu Gminę S.. W związku z czym również Burmistrz Miasta S. jako organ reprezentujący Gminę należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Z powyższego wynika, że spełnione zostały zarówno przesłanki przedmiotowe, jak i podmiotowe do rozpoznania wniosku strony jako dotyczącego informacji publicznej. W takim zaś przypadku organ winien załatwić wniosek w terminie 14 dni od daty jego wpływu zgodnie z art. 13 udip stanowiącym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 udip. Obowiązkowi temu organ nie zadośćuczynił udzielając odpowiedzi dopiero w 4 dniu po wpływie wniosku. Zasadne okazały się zatem zarzuty naruszenia przepisów udip. Powyższe argumenty prowadzą do zgodnego wniosku, że termin do załatwienia sprawy w trybie udip wynosi 14 dni także wówczas, gdy następuje to w innej formie niż udzielenie informacji w drodze czynności materialno - technicznej. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 27 maja 2021 r. o sygn. akt II SAB/Sz 20/21 tyle, że dotyczącym sytuacji, gdy adresat nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku. W wyroku tym Sąd stwierdził, że - by nie pozostawać w stanie bezczynności – organ winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 udip. Sąd orzekający podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażony w wyroku o sygn. akt III SAB/Gd 23/21, że "rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa", czego w tej sprawie nie stwierdził. Organ załatwił bowiem wniosek z opóźnieniem czterodniowym. Sąd podzielił też stanowisko organu, że obowiązek udostępnienie informacji został spełniony, a czterodniowe i nieumyślne opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie można traktować jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie stwierdził natomiast, aby bezczynność mała charakter rażący. Ponieważ żądana informacja została udzielona, Sąd umorzył postępowanie w zakresie udostępnienia informacji publicznej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł). Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.