Sygnatura
III SAB/Gl 558/25
Wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2026 r., III SAB/Gl 558/25 – zatrudnianie cudzoziemców
Wynik
Zobowiązano do dokonania czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 14 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S.(S.) G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
2 sierpnia 2024 r. do Wojewody Śląskiego (dalej jako Wojewoda, Organ) wpłynął wniosek obywatelki Nepalu – S.G.(S.G.; dalej jako Skarżąca) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Ponieważ Organ pozostawał bierny wobec wniosku, Skarżąca pismem z 19 sierpnia 2024 r. (wpływ do organu) złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Kolejne ponaglenia datowane na 29 października 2025 r. oraz 30 października 2025 r. wpłynęły do organu w dniu 4 listopada 2025 r. Następnie pismem z 24 listopada 2025 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się stwierdzenia bezczynności Organu z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania Organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 6000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. W uzasadnieniu skargi zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Podkreślił, że mimo upływu kolejnych miesięcy, Organ nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Brak jest też obiektywnych, przekonujących i należycie udokumentowanych przyczyn, mogących usprawiedliwiać tak długie pozostawanie strony w stanie niepewności, zaś podnoszone przez Wojewodę trudności kadrowe nie stanowią przyczyn "niezależnych od organu", gdyż dotyczą wewnętrznej organizacji aparatu administracyjnego. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazano, że z powodu bezczynności Organu strona napotyka realne i konkretne trudności życiowe, nadto zachowanie Organu podważa w sposób oczywisty zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Żądana kwota stanowić będzie zatem środek dyscyplinujący dla organu a jednocześnie zadośćuczynienie dla Skarżącej za długotrwały stan niepewności. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Potwierdził, że 2 sierpnia 2024 r. otrzymał wniosek o udzielenie Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy, który to wniosek obarczony był brakami formalnymi, do uzupełnienia których została ona następnie wezwana – w ramach osobistego stawiennictwa w organie na dzień 12 lutego 2026 r. Organ wskazał także, że w dniach 19 sierpnia 2024 r. oraz 4 listopada 2025 r. wpłynęły za jego pośrednictwem ponaglenia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które nie zostały przekazane organowi wyższego stopnia, a to w związku z regulacją zawartą w art. 37 § 3a 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079, dalej także: u.o.c.) oraz art. 100d ust. 3 i 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337, dalej: u.p.o.U.). Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda zwrócił uwagę, że ustawa o cudzoziemcach stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. I tak zgodnie z art. 112a tej ustawy termin wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wynosi 60 dni, ale termin ten biegnie nie od daty wpływu wniosku, lecz dopiero od zaistnienia ostatniego ze wskazanych w ust. 2 zdarzeń. Ponadto organ zauważył, że art. 100d u.p.o.U. wprowadza zawieszenie terminu załatwienia sprawy do 4 marca 2026 r., co oznacza, że bezzasadny jest zarzut bezczynności. Wskazana wyżej ustawa ma zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w okresie od 24 lutego 2022 r. ale do wszystkich wymienionych w tym przepisie postępowań dotyczących cudzoziemców. Wyjaśniając powód przedłużonego procedowania nad złożonym przez Skarżącą wnioskiem Wojewoda wskazał, że do Organu wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Podobnie pandemia COVID-19 i spowodowany nią wzrost absencji chorobowej pracowników doprowadził do powstania zaległości i wydłużenia czasu procedowania prowadzonych spraw. Organ zwrócił również uwagę, że w związku z sytuacja spowodowaną konfliktem zbrojnym na Ukrainie w 2022 r. na pracowników wykonujących z ramienia Wojewody Śląskiego obowiązki w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców nałożono także dodatkowe zadania m.in. związane z przedłużeniem ważności wiz krajowych (umieszczanie naklejek wizowych w dokumentach podróży) dla wybranych grup obywateli Ukrainy i Białorusi, a także w zakresie rozpatrywania wniosków obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca dotyczących wydawania, przedłużania ważności, wydawania duplikatu lub wymiany Karty Polaka. Wszystkie te, dodatkowe zadania nie przyczyniły się do skrócenia czasu załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu. Organ zaakcentował jednocześnie, że zaistniała sytuacja, która wpłynęła na obciążanie urzędów obsługujących stała się przyczyną wejścia do porządku prawnego 15 kwietnia 2022 r. regulacji ingerującej w bieg terminów załatwienia spraw administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która zawarta została w ustawie z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830), a jej celem jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej sytuacji. Wojewoda zaakcentował dalej, że mająca w sprawie zastosowanie regulacja art. 100c oraz 100d u.p.o.U. zakresem obowiązywania obejmuje nie tylko sprawy dotyczące obywateli Ukrainy, ale obejmuje cudzoziemców w ogóle, co jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i interpretacją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl natomiast treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2567/15 oraz z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16; wszystkie powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Terminem załatwienia sprawy przewidzianym w przepisach szczególnych, o którym mowa w art. 35 § 4 k.p.a jest termin wynikający z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku przez cudzoziemca. Stosownie do ust. 1 tego przepisu organ dysponuje terminem 60 dni na załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy. Termin ten, zgodnie z ust. 2, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że 15 kwietnia 2022 r. weszły w życie przepisy odnoszące się do biegu terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Na podstawie jej art. 1 pkt 44 do przepisów ustawy z dnia 18 marca 2025 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa dodano art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.p.o.U. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie ustawodawca z dniem 1 stycznia 2023 r. dodał do u.p.o.U. art. 100d. W istocie przepis ten, powtarzając treść art. 100c u.p.o.U., wydłużył okres jego obowiązywania do 24 sierpnia 2023 r. Wskutek nowelizacji art. 100d ust. 1 u.p.o.U. czasookres ten został ponownie wydłużony - do dnia 4 marca 2024 r. Kolejne nowelizacje art. 100d przedłużały okres zawieszenia biegu terminów - kolejno do 30 czerwca 2024 r. a następnie do 30 września 2025 r. Obecnie termin obowiązywania ww. przepisów był przedłużony do 4 marca 2026 r., a to zgodnie z art. 10 pkt 1 ustawy z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1301). Przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.U. zezwoliły zatem na tymczasowe, tj. od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2026 r., wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez Wojewodę. Innymi słowy, bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie Sąd podziela zawartą w odpowiedzi na skargę argumentację Wojewody, że przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.o.p.U. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.o.p.U. W niniejszej sprawie okoliczność ta ma znaczenie o tyle, że Skarżąca nie jest obywatelką Ukrainy, lecz Nepalu. W zakresie nowelizacji, która przedłużyła termin obowiązywania art. 100d u.o.p.U. do 30 września 2025 r. – co jest bardzo istotne w realiach niniejszej sprawy -wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 3155/24. NSA stwierdził, że "ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. [...] Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku – jak już wyjaśniono powyżej – o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Treścią tej zasady jest bowiem gwarancja ochrony nie tylko praw nabytych, lecz również ekspektatyw". W konsekwencji NSA doszedł do przekonania, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d u.p.o.U. po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.o.p. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tym samym Sąd zgodził się z argumentacją NSA zaprezentowaną w orzeczeniach z ostatnich kilku miesięcy (por. np. wyroki NSA: z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24; z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24; z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2939/24; z 10 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 3154/24). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe, odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Zdaniem NSA taka właśnie sytuacja, a mianowicie oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej, miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.U. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r. w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, według którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (por. wyroki przywołane powyżej). Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (por. np. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.U., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Rozwiązanie takie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 KPP, stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 KPP, zgodnie z którym każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule (zdanie pierwsze). Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że niezgodność art. 100d u.p.o.U. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. Zatem w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy do tego dnia ewentualna bezczynność Organu w rozpatrzeniu wniosku podlegała ocenie z uwzględnieniem treści 100d u.p.o.U. (w brzmieniu obowiązującym do tego dnia), ze wszystkimi tego konsekwencjami omówionymi szczegółowo w dotychczasowym orzecznictwie NSA zapadłym w podobnych sprawach. W przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 112a ust. 1 u.o.c., według którego, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Natomiast zgodnie z art. 112a ust. 2 tej ustawy, termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z wymienionych w nim zdarzeń. Według zaś art. 112a ust. 2 pkt 2 u.o.c., zdarzeniem takim jest złożenie przez cudzoziemca wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione. Powołany przepis wyznacza granice czasowe zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji, nie przesądzając jednocześnie o momencie, w którym to postępowanie zostaje zainicjowane. Kompletność wniosku pozwala jedynie na nadanie dalszego biegu sprawie, celem jej skutecznego zakończenia, ale sama kompletność wniosku nie przesądza o wszczęciu postępowania. Oznacza to zatem, że art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach nie wprowadził żadnych zmian w zakresie momentu wszczęcia postępowania administracyjnego (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 14 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 179/22; wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 28/24). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., będzie zatem dzień wniesienia podania. Sąd podziela ponadto pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, iż wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest uzależnione od woli urzędnika czy uznania organu, gdyż ma miejsce w dniu złożenia żądania, a skutek określony w tym przepisie następuje - co do zasady - także wtedy, gdy żądanie to dotknięte jest wymagającymi usunięcia brakami, o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 234/22). Natomiast czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (bądź też w art. 105 ust. 2 i art. 106 ust. 2a ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku w niniejszej sprawie), tj. dotyczące uzupełnienia braków podania (wniosku) organ podejmuje już w toku wszczętego postępowania. W rozpatrywanej sprawie, począwszy od dnia otrzymania wniosku Skarżącej, tj. 2 sierpnia 2024 r. do dnia wniesienia skargi (24 listopada 2025 r.), Wojewoda nie podjął stosownych czynności, zmierzających do załatwienia sprawy. W szczególności, jak wynika z akt postępowania i z treści odpowiedzi Organu na skargę, Wojewoda nie załatwił wniosku, przy czym pismem z 1 grudnia 2025 r. (a zatem już po wniesieniu skargi) wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w załatwieniu niniejszej sprawy. Sąd stoi jednak na stanowisku, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także całokształt okoliczności sprawy, jej charakter i zakres czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, których przeprowadzenie nie jest zależne wyłącznie od woli i starań organu. Samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Sąd w rozpatrywanej sprawie dostrzegł opisane przez Organ w odpowiedzi na skargę przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, które przemawiały za niekwalifikowaniem ww. wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego. Nie umknęło uwadze Sądu, że charakter rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci pandemii i następnie konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji wyroku stwierdzając, że bezczynność w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie na dzień orzekania przez Sąd Organ nie rozpoznał sprawy, co uzasadniało zobowiązanie organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do załatwienia wniosku Skarżącego w terminie 60 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i zasądził na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku). Do wskazanych ostatnio kosztów Sąd nie zaliczył opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, albowiem uiszczona została ona na rachunek bankowy niewłaściwego organu, podczas gdy organem właściwym w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 3) lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2025 r., poz. 1154), z uwagi na złożenie dokumentu pełnomocnictwa w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego – był Prezydent Miasta P., jako organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania mocodawcy (Skarżącej).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 658
- Hasła tematyczne
- Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Herman Marzanna Sałuda
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SAB/Gl 535/25 · 14 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2026 r., III SAB/Gl 535/25 – zatrudnianie cudzoziemców
Sygnatura: III SAB/Gl 519/25 · 14 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2026 r., III SAB/Gl 519/25 – zatrudnianie cudzoziemców
Sygnatura: III SAB/Gl 167/26 · 14 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2026 r., III SAB/Gl 167/26 – zatrudnianie cudzoziemców
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny