III SAB/Gl 388/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.W. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ponownego przeliczenia emerytury postanawia: odrzucić skargę.

W piśmie z 28 sierpnia 2025 r. D.W. (dalej skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej organ) w przedmiocie ponownego przeliczenia emerytury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1), przy czym kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Z kolei stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z powyższych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1550 ze zm. – dalej jako "k.p.c."), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 k.p.c. powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Zgodnie z art. 477⁸ § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. W myśl art. 476 § 2 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono skargę na bezczynność organów rentowych, m.in. dotyczących emerytur i rent. Właściwość sądów powszechnych w rozpoznawanej sprawie znajduje także potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 497 ze zm.). W myśl art. 83 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, od decyzji wydanych przez zakład w sprawach zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, ustalania płatnika składek, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym sprawy dotyczące ponownego przeliczenia świadczenia emerytalnego, są sprawami cywilnymi i objęte są kognicją sądów powszechnych. Przedmiotowa skarga dotyczy zatem sprawy cywilnej, w której wyłączono sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga - jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego - podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.