III SAB/Gl 314/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej [...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w T. do rozpoznania wniosku strony skarżącej w zakresie punktu 2 z wyłączeniem informacji dotyczącej wynagrodzenia głównego księgowego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego w T. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w T. na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 17 marca 2026r. Międzyzakładowa Organizacja Związkowa [...] wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w T. w związku z nieudostępnieniem stronie informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że 22 stycznia 2026 r. wpłynęło do Sądu Rejonowego w T. pismo skarżącej organizacji związkowej przesłane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w którym strona wniosła o udzielenie jej informacji o: 1) liczbie etatów w poszczególnych grupach zawodowych, tj. sędziów, asesorów, referendarzy, kuratorów, aplikantów kuratorskich, asystentów sędziów, urzędników i innych pracowników wg stanu na 31 grudnia 2025r.; 2) zanonimizowanej informacji dot. struktury wynagrodzeń pracowników wg stanu na 31 grudnia 2025r. w formie tabelarycznej zawierającej: a. wysokość wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku stażowego (procent) wszystkich pracowników zatrudnionych w celu odbycia stażu urzędniczego (wskazanych pojedynczo, imię i nazwisko zastąpione kolejnym numerem). Kolejne ppkt. od b do f zawierały tożsamy wniosek odnośnie kolejnych grup zawodowych: b – urzędników sądowych z wyłączeniem Dyrektora Sądu, z podziałem na poszczególne stanowiska z zaznaczeniem części etatu, c – pracowników obsługi również z zaznaczeniem części etatu, d – asystentów sędziego z podziałem na asystentów i starszych asystentów i zaznaczeniem części etatu, e – kuratorów zawodowych, f – aplikantów kuratorskich. W odpowiedzi na ten wniosek Prezes Sądu, pismem z 27 stycznia 2026 r. ([...]) poinformował wnioskodawcę, iż: 1) liczba etatów (limitów) w poszczególnych grupach zawodowych Sądu według stanu na 31 grudnia 2025 r. wynosi: - sędziowie 22 etaty, - asesorzy 9 etatów, - referendarze sądowi 14 etatów, - kuratorzy sądowi 18 etatów, - asystenci sędziego 14 etatów, - urzędnicy sądowi 84,5 etatu, - inni pracownicy 9 etatów; 2) poinformował wnioskodawcę o wysokości wynagrodzenia zasadniczego i dodatku stażowego Głównego Księgowego. Jednocześnie, co dalszej części wniosku Prezes Sądu poinformował, że zakres wnioskowanych informacji nie dotyczy spraw publicznych, o których mowa w art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6.9.2001 r. publicznej (t.j. z 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902), ze względu na fakt, że informacje takie jak wynagrodzenie: wszystkich pracowników zatrudnionych celem odbycia stażu urzędniczego, pracowników z grupy zawodowej urzędników sądowych, innych pracowników (obsługi), asystentów sędziego, kuratorów zawodowych, aplikantów sądowych nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, za wyjątkiem wynagrodzenia zasadniczego Głównego Księgowego. Organ na poparcie swego stanowiska powołał się na wyroki WSA w Gliwicach o sygn. akt III SAB/GI 257/20 oraz III SAB/GI 46/21 i wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SAB/Go 7/22. W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku. Wobec powyższego strona wniosła o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 22 stycznia 2026 r., [...], 2. zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca organizacja stwierdziła, że informacje, o które wystąpiła stanowią informację publiczną, choć bliżej tego poglądu nie uzasadniła. Zdaniem strony, Prezes Sądu należy do grupy podmiotów zobowiązanych do jej ujawnienia. Natomiast odmowa udostępnienia takiej informacji winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Stwierdził, że urzędnicy i asystenci nie są pracownikami pełniącymi funkcje publiczne. Nadto wskazał, że ujawnienie bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia może stanowić naruszenie jego dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 Kc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Zasady realizacji wyrażonego w art. 61 Konstytucji prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"), która w art. 2 ust. 1 stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosownego aktu lub podjęcia określonej czynności. Jak już Sąd wyżej wskazał, prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu. Natomiast o obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. W niniejszej sprawie żądanie udostępnienia informacji zostało skierowane do Prezesa Sądu Rejonowego, który kieruje pracą sądu i reprezentuje go na zewnątrz, zatem spełnione jest kryterium podmiotowe, co zresztą nie jest sporne między stronami. Przechodząc do analizy spełnienia kryterium przedmiotowego, tj. ustalenia, czy przedmiotem wniosku była informacja publiczna przypomnieć należy, że organizacja związkowa domagała się w istocie dwóch grup informacji: o liczbie etatów w poszczególnych grupach zawodowych zatrudnionych w Sądzie oraz o wysokości wynagrodzenia zasadniczego i procencie dodatku stażowego w każdej z grup. Odnośnie zagadnienia 1. otrzymała odpowiedź, a Sąd ocenił ją jako w pełni wyczerpującą. Spór obejmuje natomiast odpowiedź udzieloną na pytanie 2. w pkt. a – f, z wyłączeniem wynagrodzenia Głównego Księgowego, gdyż w tej części organ udzielił odpowiedzi prawidłowo uznając, że jest to osoba pełniąca funkcję publiczną i z tego względu wysokość jej wynagrodzenia jest jawna. W tak zarysowanym sporze, Sąd nie podziela poglądu organu, że zanonimizowane informacje o wysokości wynagrodzeń nie stanowią informacji publicznej. Pytanie o wysokość wynagrodzeń może być postawione w różnym kontekście. Jeśli pytający jest zainteresowany wiedzą o wysokości kwot przeznaczonych na wynagrodzenia, to może zapytać o sumę przeznaczaną na ten cel. Przedmiotem zainteresowania mogą być jednak także różnice pomiędzy wynagrodzeniami na różnych stanowiskach, wiedza o tym, jak są rozdzielane środki publiczne, którymi dysponuje organ na wynagrodzenia. Z pytania 2. wynika, że przedmiotem zainteresowania nie są wynagrodzenia konkretnych osób fizycznych, co wprost wynika z treści wniosku, lecz wysokość wynagrodzeń w różnych grupach zawodowych, a pośrednio sposób kształtowania się polityki płacowej w jednostce. Jest to więc niewątpliwie informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku którym dysponują oraz ich organizacji, a więc objęta odpowiednio art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b udip. Stąd błędne jest stanowisko organu, że zakres informacji objętych zagadnieniem 2. nie dotyczy spraw publicznych. Na poparcie tego stanowiska organ powołał kilka orzeczeń sądów administracyjnych, wskazanych w treści historycznej uzasadnienia. Tym niemniej zauważyć należy, że zostały one wydane w zupełnie innych stanach faktycznych, niż w niniejszej sprawie. Dotyczą one bowiem sytuacji, gdy przedmiotem zapytania były wynagrodzenia konkretnych osób fizycznych, wskazanych z danych personalnych, a nie wynagrodzenia w ujęciu zbiorczym, statystycznym. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku dane te powinny być ujawnione zgodnie z wnioskiem. Zauważyć bowiem należy, że pytanie obejmowało nie tylko wynagrodzenia zasadnicze, ale także procent dodatku stażowego oraz wymiar etatu. W sytuacji gdy w danej grupie zawodowej pracuje niewiele osób i różnią się one stażem pracy lub wymiarem etatu, może to prowadzić do ich identyfikacji nawet mimo zbiorczego charakteru danych, co może uzasadniać odmowę udzielenia informacji, która – wbrew stanowisku organu - ma charakter informacji publicznej, ale może nie podlegać ujawnieniu z uwagi na prywatność osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznej zgodnie z art. 5 ust. 2 udip. Należy jednak także zauważyć, że pytanie 2. obejmowało grupy zawodowe niejednorodne pod względem ich statusu jako osób pełniących funkcje publiczne. O ile bowiem urzędnicy sądowi czy pracownicy obsługi istotnie takich funkcji nie pełnią, o tyle – w ocenie Sądu - kuratorzy sądowi już tak. Realizują oni bowiem na mocy orzeczeń sądu zadania w zakresie wychowawczym, resocjalizacyjnym czy kontrolnym, co powoduje, że ich działalność jest związana z wykonywaniem zadań władzy sądowniczej o charakterze merytorycznym, a nie tylko techniczno – obsługowym. Trzeba także przypomnieć, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z jakichkolwiek powodów zawsze musi nastąpić na podstawie art. 16 ust. 1 udip. Forma decyzji administracyjnej jest w takim przypadku konieczna również z tego powodu, że w sytuacji uznania, że mimo, iż dana informacja stanowi informację publiczną, to jednak nie może być udostępniona, to rzeczą organu jest uzasadnić swe stanowisko zgodnie z regułami Kpa. Podsumowując, błędne jest stanowisko organu, że przedmiotem wniosku nie jest informacja publiczna. Konsekwencją tego jest, że albo organ winien taką informację udostępnić, albo - jeśli uważa, że nie może być ujawniona z jakichkolwiek powodów, np. dlatego, że pomimo anonimizacji zakres ujawnionych danych pozwalałby na identyfikację poszczególnych osób niebędących osobami pełniącymi funkcje publiczne - odmówić udostępnienia, ale wówczas winien takiej odmowie nadać formę decyzji administracyjnej (zamiast nieformalnego pisma, jakie otrzymała skarżąca) i ją uzasadnić. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku w zakresie jego punktu 2, tj. obejmującego wysokość wynagrodzenia zasadniczego i dodatku stażowego w poszczególnych grupach zawodowych (z wyłączeniem Głównego Księgowego, gdyż tę informację skarżąca otrzymała) i zobowiązał do jego załatwienia w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu bezczynność Prezesa Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18). Organ zareagował na wniosek niezwłocznie, bo udzielił odpowiedzi 5 dni po jego wpływie. I choć w zakresie danych objętych pkt. 2 wniosku w przeważającym zakresie nie udostępnił żądanych informacji, to nie było to wynikiem lekceważenia obowiązków lub złej woli, a jedynie błędnej oceny co do charakteru żądanej informacji. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. co do pkt. 1 wniosku uznając, że zawiera pełną odpowiedź na zadane pytanie. Skarżący wnosił bowiem o zobowiązanie do "załatwienia wniosku z 22 stycznia 2026r.", podczas gdy w tej części wniosek załatwiony został prawidłowo i z zachowaniem terminu, a więc zarzut bezczynności co do tej kwestii okazał się nieuzasadniony. Na zasądzone koszty postępowania składa się jedynie 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżąca działała osobiście.