III SAB/Gl 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pismem z dnia 18 grudnia 2025 r. K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość. Właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych regulują przepisy art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. W myśl powołanych przepisów wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z regulacją § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2017 r., poz. 367) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 – 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Wskazana regulacja określa zamknięty katalog spraw, w których obowiązuje tak ustalona właściwość miejscowa wojewódzkich sądów administracyjnych. Wobec tego należało uznać, że w sprawie ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy właściwym miejscowo jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 66 i 72 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199) tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego organem jest Prezes Zakładu. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa i wobec tego należało uznać, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdza swoją niewłaściwość zobowiązany jest przekazać sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. W związku z powyższym, na mocy art. 59 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.