III SAB/Gl 222/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. C. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w przedmiocie: odmowa udostępnienia informacji postanawia: odrzucić skargę.

Adwokat P. S. będący kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu W. C. (dalej: skarżący), ustanowionym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny z 20 stycznia 2025 r., sygn. akt [...] wniósł skargę 7 maja 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w związku z nieudostępnieniem mu danych kontaktowych, tj. adresu, adresu e-mail i numeru telefonu W. C. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że odmówił wnioskodawcy udostępnienia wnioskowanych informacji. Organ rentowy wskazał, że dane, o których mowa we wniosku o udostępnienie informacji są objęte tajemnicą prawnie chronioną zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350). Udostępnienie tych danych może nastąpić wobec podmiotów wymienionych w art. 50 tej ustawy oraz, że udostępnienie danych na potrzeby kuratora może nastąpić przez ZUS wyłącznie na wniosek Sądu. Zgodnie z zarządzeniem z 17 lipca 2025 r. wezwano kuratora do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentu, z którego wynika umocowanie kuratora do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie kurator przesłał pismem z 23 lipca 2025 r. postanowienie Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny, sygn. [...], o ustanowieniu kuratora procesowego dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłanką taką jest, m.in. nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3 powołanego przepisu). Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, m.in. w przypadku działania strony przez wyznaczonego pełnomocnika winna zawierać pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Z kolei, stosownie do art. 27 p.p.s.a., osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Na mocy art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jak stanowi art. 34 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Według art. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.; dalej "k.r.o."), dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] Cywilny Rodzinny, sygn. [...], w sprawie z powództwa A. C. przeciwko W. C. o rozwód ustanowiono dla nieobecnego W. C. adwokata P. S. Zdaniem Sadu w niniejszej sprawie budzi wątpliwości legitymacja procesowa kuratora, która jest związana z zakresem sprawy, w której został ustanowiony, gdyż nie dotyczy sprawy administracyjnej, tylko rozwodowej. W tym wypadku jego mandat obejmuje jedynie postępowanie rozwodowe. Nie ma on automatycznie uprawnień, aby reprezentować nieznanego z miejsca pobytu w innych postępowaniach – w tym w postępowaniu administracyjnym lub sądowo-administracyjnym. Aby kurator mógł złożyć skargę do WSA (np. na decyzję organu administracji) musiałby być ustanowiony w tym konkretnym postępowaniu – zwykle przez sąd opiekuńczy (art. 84 k.r.o.) albo organ administracji, który wystąpiłby do sądu o ustanowienie kuratora. Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarga była obarczona brakiem formalnym, kurator skarżącego nie wykazał bowiem swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). I choć na podstawie zarządzenia z 17 lipca 2025 r., Sąd wystosował do kuratora skarżącego wezwanie do usunięcia dostrzeżonego braku formalnego, poprzez nadesłanie dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, to nadesłane przez niego pismo z dołączonym postanowieniem Sądu Okręgowego w K., na które cały czas powołuje się kurator, nie wykazało jego umocowania do wniesienia skargi oraz występowania w imieniu nieznanego z miejsca pobytu przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie. Wobec nieusunięcia braku formalnego skargi, a co za tym idzie braku możliwości oceny prawidłowości podpisania skargi, Sąd uznał konieczność jej odrzucenia, o czym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.