III SAB/Gl 167/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. na bezczynność Dyrektora Szpitala Rejonowego im. dr [...] w R. w przedmiocie rozpoznania skargi pacjentki dotyczącej wyjazdu ratowniczego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2023 r. I. D. wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala Rejonowego im. dr [...] w R. (dalej w skrócie: "Dyrektor Szpitala", "organ") w przedmiocie skargi z dnia 17 marca 2023 r. – dotyczącej wyjazdu ratowniczego z dnia 31 maja 2022 r. Skarżąca złożyła w dniu 17 marca 2023 r. skargę do Dyrektora Szpitala. Przedmiotem tej skargi były działania służb ratowniczych szpitala wobec skarżącej, które miały miejsce w dniu 31 maja 2022 r. na terenie Urzędu Miejskiego w K. Tymczasem aż do dnia wniesienia wyżej opisanej skargi na bezczynność skarżąca nie dostała żadnej odpowiedzi, tj. sprawa nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala wniósł o odrzucenie skargi na swoją bezczynność. W pierwszej kolejności organ stwierdził, że pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. skarżąca został zawiadomiona o sposobie rozpatrzenia skargi. W ocenie organu skarżąca wniosła skargę na podstawie art. 227 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi złożonej w takim trybie stronie nie służy skarga na bezczynność organu, a skargą do sądu administracyjnego w ogóle nie jest objęte postępowanie uproszczone dotyczące skarg i wniosków uregulowane w dziale VIII k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: w Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej określonej w skrócie, jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy P.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie skargi z dnia 17 marca 2023 r., złożonej przez skarżącą i dotyczącej działań służb ratowniczych szpitala wobec skarżącej w trakcie wyjazdu ratowniczego w dniu 31 maja 2022 r. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak – brak, w sytuacji, w której organ miał obowiązek podjąć działalnie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, tj. podjąć czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Stwierdzić należy, że złożenie skargi z dnia 17 marca 2023 r. nie wszczęło jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które winno zakończyć się decyzją, postanowieniem lub aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Złożona bowiem przez skarżącą skarga stanowi skargę powszechną, która jest rozpoznawana stosownie do przepisów Działu VIII (art. 221-256) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.". W ocenie Sądu, skarga z dnia 17 marca 2023 r. została wniesiona przez skarżącą w trybie art. 227 k.p.a., w myśl którego przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tego typu postępowanie skargowe jest uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego: "Skargi i wnioski" (art. 221 – art. 259 k.p.a.). Intencją skarżącej było podjęcie przez organ czynności określonych w tym przepisie. Co istotne, organ tak samo zakwalifikował skargę wniesioną przez skarżącą. Dla porządku zaznaczyć należy, że pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr [...] organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wniesioną przez nią skargę oraz udzielił jej wyjaśnień w kwestii działań służb ratowniczych szpitala w trakcie wyjazdu ratowniczego w dniu 31 maja 2022. Odnosząc się do meritum sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona bezczynność pozostaje poza granicami właściwości sądu administracyjnego. Procedura skargowa zainicjowana przez skarżącą pismem z dnia 17 marca 2023 r. jest unormowana w dziale VIII k.p.a. i stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania skarg, wniosków i petycji. Skarga powszechna jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Skargi te załatwiane są w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W związku z tym ocena prawidłowości prowadzenia tego postępowania nie podlega kognicji sądów administracyjnych (tak również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt: I OSK 1340/11) . Tym samym poza kognicją sądów administracyjnych pozostaje również i bezczynność w kwestii załatwiania skarg składanych w takim trybie. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.