III SAB/Gl 151/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem, 3. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K. J. (dalej: Strona, Skarżący) wniósł skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność Wójta Urzędu Gminy W.(dalej: Organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej zainicjowanym wnioskiem z dnia 9 grudnia 2024r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że uprzednio zainicjował postępowanie ze skargi na nieprawidłowe działanie urzędnika A. J. w postępowaniu administracyjnym jego dotyczącym w przedmiocie prowadzonego postępowania o uregulowanie stosunków wodnoprawnych. Następnie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie działań podjętych wobec urzędnika A. J. w związku z rozpatrzeniem skargi o sygnaturze [...]. Organ nie udzielił mu żądanej informacji. Brak informacji w wymaganym terminie stanowi o naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej i zasady transparentności działania administracji publicznej .Organ jedynie pismem z dnia 8 stycznia 2025r. poinformował, iż pismo z dnia 9 grudnia 2024r i wniesione nim zarzuty i wnioski będą przedmiotem rozpoznania przed wydaniem decyzji . Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż skarżący w dniu 05 listopada 2024 r. (l. dz. 16419, skarga zarejestrowana w rejestrze skarg i wniosków pod nr 5) wniósł skargę na pracownika organu – A. J.. Następnie w dniu 09 grudnia 2024 r. wpłynęły kolejne dwa pisma (l. dz. [...], [...]), które zostały zarejestrowane w rejestrze skarg i wniosków odpowiednio pod numerami 7 oraz 8. W dniu 21 lutego 2025 r. zostało złożone przez Skarżącego ponaglenie, które organ w trybie art. 37 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) przesłał do organu wyższego stopnia tj. SKO w C., które postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. stwierdziło, że w powyższych kwestiach organ nie dopuścił się bezczynności. Organ wyjaśnił, że zarzut bezczynności jest nieuzasadniony albowiem organ terminowo podejmował czynności w sprawie, o czym świadczy dokumentacja z akt sprawy i wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że Wójt Gminy W., do którego z wnioskiem o udzielenie informacji zwrócił się Skarżący jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na gruncie przytoczonej regulacji prawnej obowiązane są do udostępniania informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Powyższe oznacza iż Wójt Gminy W. jest zobowiązany do udostępnienia informacji będącej w jego posiadaniu. Istota sporu w sprawie sprowadza się jednak co do kwalifikacji żądania strony jako dotyczącej informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie wyznaczonym przepisami u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z powyższej regulacji zatem wynika, że ustawodawca stworzył normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji - podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takich okolicznościach podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona w trybie przewidzianym w u.d.i.p. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, gdzie zakres wniosku strony dotyczył kwestii uregulowanych w odrębnej ustawie - kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący domagał się bowiem informacji dotyczących działań podjętych wobec urzędnika A. J. co do którego została złożona skarga w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ta zaś była wywołana nieprawidłowym zdaniem strony działaniem urzędnika w toku prowadzonego postępowania o uregulowanie stosunków wodnoprawnych. W tym zaś zakresie art. 234 k.p.a. stanowi, iż w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. Powyższe oznacza, iż zakres żądania strony nie obejmuje materii objętej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się bowiem, jak już nadmieniono wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisy zaś k.p.a. zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad postępowania ze skargą w sprawie indywidualnej. Ponadto, wskazane przepisy k.p.a. stanowią przepisy innych ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji znajdujących się w aktach innej sprawy – sprawy administracyjnej. Wobec powyższego skoro dostęp do żądanych informacji publicznych określają przepisy szczególne, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., to w niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z 9 grudnia 2024 r. nie miały zastosowania przepisy u.d.i.p. – Powyższe oznacza, iż organ winien był powiadomić o tym fakcie stronę, czego w sprawie nie dokonano. Organ milczał w tym zakresie co oznacza stan bezczynności po jego stronie. Wskazanie bowiem pismem, iż wniosek strony z dnia 9 grudnia 2025r. będzie przedmiotem rozpoznania przed wydaniem decyzji nie przeczy temu stanowi. Obowiązkiem Wójta Gminy W. było jednoznaczne zajęcie stanowiska w sprawie i powiadomienie strony o braku możliwości udzielenia odpowiedzi i wskazaniu przyczyn braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem.(art. 14 u.d.i.p.). Dlatego w ocenie Sądu udzielenie pisemnej odpowiedzi o braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z powodu uregulowania kwestii podnoszonych we wniosku odrębnymi przepisami - k.p.a. było w okolicznościach sprawy koniecznym by organ nie pozostawał bezczynnym co do załatwienia wniosku z 9 grudnia 2024r. Mając to wszystko na uwadze, Sąd orzekł na podstawie 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA w sprawie II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 19/15). W przekonaniu Sądu, w niniejszej sprawie nie można mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony organu skoro działał on w przekonaniu, iż jego odpowiedź że wniesione zarzuty strony będą przedmiotem rozpoznania przed wydaniem decyzji mają oparcie w prawie. Z tych względów Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie ma charakteru rażącego, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. W punkcie II sentencji wyroku Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 100 zł. (pkt 3 sentencji wyroku).