III SAB/Gd 98/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi Y. H. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku Y. H. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania mających miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej Y. H. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 16 lutego 2024 r. do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku wpłynął wniosek Y. H. – obywatelki Ukrainy, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Wojewoda Pomorski wezwał wnioskodawczynię do osobistego stawienia się w urzędzie i złożenia odcisków palców. Wnioskodawczyni złożyła odciski palców w dniu 13 czerwca 2024 r. Jednocześnie pracownik organu odnotował, że wniosek nie zawiera braków formalnych. W dniu 19 czerwca 2024 r. organ wystosował do właściwych służb zapytanie, czy wyjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej stanowią zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wnioskodawczyni w dniach 10 kwietnia 2024 r., 13 czerwca 2024 r. oraz 11 listopada 2025 r., bez wezwania, uzupełniała wniosek o dodatkowe dokumenty w tym: kserokopię paszportu, załącznik nr 1 do wniosku, umowy zlecenia, umowę dokumentującą uczęszczanie w Gdańsku do szkoły policealnej, certyfikat kwalifikacji zawodowych, aneks do umowy najmu lokalu mieszkalnego, decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 września 2025 r. udzielającą mężowi skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP do dnia 29 kwietnia 2028 r. W dalszej kolejności skarżąca wniosła ponaglenie w dniu 8 grudnia 2025 r., adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 18 grudnia 2025 r. Y. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze wniesiono o: 1/ stwierdzenie, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, 2/ stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni, 4/ zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji, mimo, że od dnia złożenia wniosku upłynął okres prawie dwóch lat. Taki stan rzeczy stanowi oczywiste i rażące naruszenie terminów określonych w art. 35 § 1 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691– dalej jako "k.p.a."). Zdaniem skarżącej postępowanie dowodowe zostało faktycznie zakończone, ale pomimo rażącego naruszenia terminów ustawowych organ nie wydał decyzji, ani nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia. Tymczasem długotrwałe prowadzenie postępowania wywiera istotny i realny wpływ na sytuację osobistą, zawodową oraz psychiczną wnioskodawczyni. Wielomiesięczny brak rozstrzygnięcia powoduje u skarżącej narastający stres oraz trwałą niepewność co do sytuacji prawnej i życiowej. Przewlekłość postępowania pozbawia ją poczucia stabilności, w szczególności utrudnia planowanie dalszego pobytu na terytorium Polski, kontynuowanie zatrudnienia oraz organizację życia rodzinnego. Zaistniała sytuacja rodzi też ryzyko dezaktualizacji materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przed przekazaniem skargi do Sądu wraz z odpowiedzą na skargę, pismem z dnia 16 lutego 2026 r. Wojewoda Pomorski wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 14 dni nowego załącznika nr 1 do wniosku, potwierdzającego podwyższenie wynagrodzenia do obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę, powołując się na treść art. 106 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1079 ze zm.). W wezwaniu zawarto pouczenie, że brak wykonania wezwania spowoduje rozpatrzenie wniosku na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Następnie organ przesłał do Sądu odpowiedź na skargę datowaną na dzień 18 lutego 2026 r., wnosząc o odrzucenie skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 337 ze zm. - zwanej dalej "ustawą o pomocy"), zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 4 marca 2026 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W uzasadnieniu organ podkreślił, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy, korzystającą ze statusu UKR w Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwołał się do definicji pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania, jednak wskazał, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis szczególny, tj. art. 100d ustawy o pomocy. W odpowiedzi na skargę wskazano następnie, że zgodnie z uzasadnieniem rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zamieszczonym na oficjalnej stronie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 1685 z 9 września 2025 r.), "Dodatkowo propozycja przedłużenia art. 100d ust. 1 ustawy specjalnej zmierza do wydłużenia okresu "spoczywania" terminów załatwiania przez wojewodów określonych spraw administracyjnych cudzoziemców do dnia 4 marca 2026 r. Dotyczy to postępowań w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały, udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zmiany zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, cofnięcia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy, cofnięcia zezwolenia na pobyt stały oraz cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Ustanowienie podstawy prawnej dla "spoczywania" terminów dla rozpatrzenia spraw administracyjnych cudzoziemców przez wojewodów uzasadnione było od początku kolejnymi wzrostami liczby wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, stanowiącymi skutki pośrednie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r. oraz masowego napływu cudzoziemców, głównie obywateli Ukrainy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...). W ocenie projektodawcy powody dla ustanowienia czasowego "spoczywania" terminów trwają dalej i zasadne jest, aby okres tego "spoczywania" przedłużyć do dnia 4 marca 2026 r., tj. do dnia proponowanej w całokształcie perspektywy stosowania instytucji pomocowych wobec obywateli Ukrainy w związku z wojną trwającą na terytorium tego państwa. Podkreślenia wymaga fakt, że liczbę obywateli Ukrainy posiadających status "UKR" szacuje się w Polsce na ponad 992 tys. osób. Natomiast przez cały 2024 r. do wszystkich wojewodów wpłynęło, według aktualnych danych statystycznych, ponad 600 tysięcy wniosków o legalizację pobytu. Przy tak dużej liczbie wniosków rezygnacja z zawieszenia terminów na załatwienie spraw wiązałaby się ze składaniem ponagleń, skarg zwykłych, podań oraz skarg do sądów wojewódzkich na bezczynność wojewodów przez pośredników w sprawach cudzoziemców, które miałyby wymusić na organie procedowanie wniosków poza przyjętą organizacją pracy, tj. realizacją wniosków według kolejności wpływów. W związku z powyższym część pracowników, która obecnie prowadzi postępowania dotyczące legalizacji pobytu cudzoziemców musiałaby zostać przekierowana do obsługi tychże skarg i ponagleń, kosztem wydawania decyzji administracyjnych. Wszystkie powyższe czynności paraliżowałyby działania organów administracji zmuszając je do procedowania w pierwszej kolejności ponagleń, skarg zwykłych, podań oraz skarg do sądów wojewódzkich na bezczynność wojewodów, co wydłużałoby o kolejne tygodnie procedowanie wniosków pobytowych, jednocześnie należy podkreślić, że przepis ten w żaden sposób nie zwalnia wojewodów z obowiązku prowadzenia postępowań administracyjnych". Organ stwierdził końcowo, że jego stanowisko w zakresie obowiązku stosowania przepisów art. 100d ustawy o pomocy oraz braku rażącego charakteru bezczynności organu z uwagi na zasadę praworządności nie pozostaje odosobnione, co w ocenie organu potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie o sygn.. akt IV SAB/Po 188/25, gdzie stwierdzając bezczynność, uznano, że bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w sprawie z wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt z 2024 r. nie miała charakteru rażącego oraz nie przyznano sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca niewątpliwie wypełniła wymóg określony w art. 53 § 2b p.p.s.a., ponaglenie zostało bowiem wniesione 8 grudnia 2025 r. W związku ze złożoną skargą na bezczynność i przewlekłość postępowania, w której skarżąca akcentuje brak wydania decyzji w sprawie wnioskowanego zezwolenia, mając na uwadze argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę, należało w pierwszej kolejności rozważyć kwestię zastosowania w sprawie przepisu art. 100d ustawy o pomocy. W tym zakresie Sąd wskazuje, że skarżąca jest obywatelką Ukrainy, która przybyła na terytorium RP w ramach ruchu bezwizowego w 2022 r., po wybuchu konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy. Ukończyła w Polsce szkołę policealną, zdobywając zawód asystentki stomatologicznej, w którym podjęła następnie pracę. Skarżąca stara się o uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy w RP od 16 lutego 2024 r. Skarga zarzucająca bezczynność i przewlekłość postępowania w procedowaniu wniosku została złożona blisko 2 lata później, w dniu 28 grudnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę z lutego 2026 r. organ wskazał, że z uwagi na art. 100 d ustawy o pomocy, nie można mu zarzucać bezczynności, ani przewlekłości prowadzenia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z lutego 2024 r. Odnotować należy, że do dnia 4 marca 2026 r. obowiązywał przepis art. 1 ustawy o pomocy, który definiował przedmiot regulacji cyt. ustawy w następujący sposób: 1. Ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. 3. Ustawa określa również: 1) szczególne zasady powierzenia pracy obywatelom Ukrainy, przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) pomoc zapewnianą przez wojewodów, jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmioty obywatelom Ukrainy; 3) utworzenie Funduszu Pomocy w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy; 4) niektóre uprawnienia obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny; 5) szczególne zasady przedłużania okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy oraz wydanych im przez organy polskie dokumentów dotyczących uprawnień w zakresie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) niektóre uprawnienia obywateli polskich i obywateli Ukrainy będących studentami, nauczycielami akademickimi lub pracownikami naukowymi wjeżdżającymi z terytorium Ukrainy; 7) szczególne regulacje dotyczące kształcenia, wychowania i opieki dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, w tym wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w realizacji dodatkowych zadań oświatowych w tym zakresie; 8) szczególne zasady organizacji i funkcjonowania uczelni w związku z zapewnianiem miejsc na studiach dla obywateli Ukrainy, o których mowa w ust. 1; 9) szczególne zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy, przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 10) szczególne zasady prowadzenia dystrybucji produktów leczniczych i wyrobów medycznych przeznaczonych na pomoc humanitarną na terytorium Ukrainy przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych z dnia 12 marca 2022 r. Cytowane regulacje, określające zakres podmiotowy ustawy o pomocy, obowiązywały do dnia 4 marca 2026 r., a więc miały zastosowanie w chwili złożenia skargi na bezczynność organu w niniejszej sprawie. Ustawa o pomocy weszła w życie w zasadniczej części w dniu 12 marca 2022 r. z mocą obowiązującą od dnia 24 lutego 2022 r. (art. 116 ustawy). Następnie na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830 - powoływana w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa zmieniająca"), wprowadzono do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c, który stanowi, że: 1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Analogiczne rozwiązanie na dalszy okres do dnia 24 sierpnia 2023 r. przewidywała norma art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzona ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185), a konkretnie przez art. 1 pkt 32 tej ustawy, który wszedł w życie z mocą wsteczną z dniem 1 stycznia 2023 r. Przepis art. 100d ustawy o pomocy był parokrotnie nowelizowany. W tym zakresie na mocy art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1088) zmieniającej nin. ustawę z dniem 27 czerwca 2023 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 4 marca 2024 r.". Następnie na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 232) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 lutego 2024 r. art. 100d określał przywołany okres "do dnia 30 czerwca 2024 r.". Następnie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 lipca 2024 r. art. 100d określał przywołany okres - przedłużony po raz czwarty z kolei - "do dnia 30 września 2025 r." Dalej na mocy art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 1301) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 30 września 2025 r. art. 100d określa przywołany okres "do dnia 4 marca 2026 r.". Na dzień wydania niniejszego wyroku doszło do kolejnej nowelizacji art. 100d ustawy o pomocy, w ten sposób, że przepis określa przywołany okres "do dnia 4 marca 2027 r." (na mocy art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.; Dz. U. 2026 r. poz. 203 - zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 5 marca 2026 r.). W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2025 r. o sygn. akt II OSK 2926/24 zwrócił uwagę na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że dopiero po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, w związku z czym nie powinna być ona stosowana. Stanowisko to zostało podzielone w kolejnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 3109/24; z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2743/24; z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 2695/24; z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2942/24) i jest ono już utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II OSK 49/25, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "(...) w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, z dnia 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3117/24, z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3111/24 oraz II OSK 2743, z dnia 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 u.o.p., należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r.". Analiza konstytucyjnych kompetencji TK (art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji) oraz NSA (art. 184 Konstytucji) każe uznać, że NSA nie jest co do zasady sądem powołanym do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie (por. np. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 172/24). Uwagi te należy uznać za aktualne oczywiście w odniesieniu do wojewódzkich sądów administracyjnych, których kompetencje także określa art. 184 Konstytucji. Zważywszy na precyzyjne określenie kompetencji TK i sądów administracyjnych w świetle zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), związania sędziów sądów administracyjnych Konstytucją oraz ustawami (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a także konieczności dążenia przez sądy do zapewnienia pewności co do treści obowiązujących norm prawnych (art. 2 Konstytucji), ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przepisy Konstytucji RP stosuje się bezpośrednio), musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 174/24). Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe – odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Zaznaczyć przy tym należy, że nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją. Niezbędne jest też dodanie, że odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd, stwierdziwszy niekonstytucyjność danego przepisu, uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku prawnym będącym przedmiotem oceny jedynie w rozpoznawanej sprawie. Dzięki temu takie uprawnienie sądu nie uchybia kompetencji TK, którego orzeczenie jest powszechnie obowiązujące i ostateczne (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Podzielając stanowisko NSA wyrażone w wyżej powołanym wyroku z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2926/24, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie uznał, że taka właśnie sytuacja – oczywistej sprzeczności przepisu ustawy zmieniającej z przepisem rangi konstytucyjnej – miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ponieważ na tamten moment, a więc po upływie przeszło 2 lat od wybuchu konfliktu nie istniały już nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przedłużenie, a tym bardziej okoliczności te nie istniały w okresie późniejszym. Na dzień orzekania w sprawie przez Sąd upłynęły już zaś ponad 4 lata od dnia rozpoczęcia działań wojennych na terenie Ukrainy. Należy podkreślić, iż prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji). W świetle art. 184 Konstytucji zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przywołane regulacje konstytucyjne trzeba przyjąć, że ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 854), w świetle którego cudzoziemiec przez jeszcze kolejne okresy, nie mógłby skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Takie rozwiązanie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (Dz.U.UE.2007.C.303.01, również jako "KPP") stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 KPP, który stanowi, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule (zdanie pierwsze). W ocenie Sądu, wskazana argumentacja jako adekwatna ma zastosowanie także do kolejnych przedłużeń obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. m.in. do ww. piątego przedłużenia do dnia 4 marca 2026 r. (dokonanego na podstawie art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r.) i ww. szóstego przedłużenia do dnia 4 marca 2027 r. (dokonanego na mocy art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r.). Rozwiązania te trudno uznać za proporcjonalne, gdy zgodnie przedstawionym wyżej utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni popiera i przyjmuje za własne) już wcześniejsze przedłużenie do 30 września 2025 r. nie znajdowało uzasadnienia i nie było zgodne z zasadą proporcjonalności oraz w konsekwencji naruszało konstytucyjne prawo do sądu, gwarantowane także w KPP. Regulacje zawarte w art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej budzą także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym (dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady) mającymi na celu zapobieganie opieszałości administracji publicznej w sprawach cudzoziemców, Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., ze zm.) oraz Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.), które dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego. Sąd ten wniósł o stwierdzenie, że: 1. Długotrwałe i kilkukrotnie wydłużane przez prawodawcę krajowego wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców – obywateli państw trzecich do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej (ponaglenia, skargi na bezczynność lub przewlekłość) sprzeciwia się traktatowym zasadom państwa prawnego i poszanowania praw człowieka (art. 2 i 6 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. C 202 z 7 czerwca 2016 r., s. 47 i nast. – dalej: TFUE), proporcjonalności (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, s. 1 i nast., z późn. zm. – dalej: KPP) w zw. z art. 6 ust. 1 TUE), pierwszeństwa prawa unijnego i jego efektywności (art. 4 ust. 3 TUE) oraz "prawa do dobrej administracji" (traktowanego jako zasada Unii Europejskiej, wyrażonego w art. 41 ust. 1-4 KPP w zw. z art. 51 ust. 1 KPP w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz w orzecznictwie TSUE); 2. Długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłączenie w prawie krajowym możliwości złożenia przez cudzoziemców – obywateli państw trzecich skutecznego środka prawnego przeciwdziałającego opieszałości organów publicznych oraz wykluczenie możliwości zasądzenia przez krajowy sąd administracyjny adekwatnej sumy pieniężnej, stanowiącej zadośćuczynienie za naruszenie prawa do działania przez organy bez zbędnej zwłoki i wykluczenie możliwości nakazania wydania aktu administracyjnego w wyznaczonym przez sąd terminie, należy interpretować jako: a) niespełniające wymogów interesu ogólnego oraz nadmiernie ograniczające sferę praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 2 TUE; art. 6 ust. 1 i 3 TUE w zw. z art. 52 ust. 1 - 3 KPP); b) dyskryminujące cudzoziemców – obywateli państw trzecich (art. 2 TUE, art. 10 i 18 TFUE, art. 20 oraz 21 ust. 1 i 2 KPP); c) uchybiające zasadzie sprawiedliwości (art. 2 TUE) oraz d) utrudniające realny, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości (art. 2 TUE, art. 67 ust. 4 TFUE, art. 47 w zw. z art. 51 ust. 1 KPP). Skoro zatem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy dotyczące terminów zawarte w ustawie o cudzoziemcach powinny już być stosowane przynajmniej od dnia 1 lipca 2024 r. (z uwagi na to, że kolejne przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej jako sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, nie powinny być stosowane), to w rozpoznawanej sprawie sposób działania organu (lub jego brak) podlega ocenie, od tej daty. Jak wynika z akt sprawy, na dzień 1 lipca 2024 r. wniosek skarżącej nie zawierał braków formalnych i był gotowy do procedowania. Powyższe potwierdza formularz sporządzony przez pracownika organu w dniu 13 czerwca 2024 r., kiedy skarżąca zgłosiła się osobiście do urzędu i pobrano od niej odciski linii papilarnych. Przechodząc do meritum sprawy odnotować należy, że pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako "k.p.a."), przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z kolei z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że "przewlekłość" ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania występuje, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności lub podejmuje nieefektywne działania, jak również wówczas, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego, z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej, wydłużenia czasu trwania postępowania. Warto w tym miejscu wskazać też na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić także wtedy, gdy organ nie przekroczył jeszcze terminu do wydania decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt II OSK 673/25). Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania stanowi środek prawny, którego celem jest zapewnienie realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.). Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga bowiem, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W myśl ogólnej reguły zawartej przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiącej rozwinięcie powyższej zasady, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Przepis art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zaznaczono ponadto w art. 35 § 4 k.p.a., że przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy niż wskazane w art. 35 § 3 k.p.a. Z uwagi na przedmiot postępowania, w sprawie znajdowały zatem zastosowanie właśnie regulacje szczególne, zawarte w ustawie o cudzoziemcach, która wprowadza odmienne uregulowania odnośnie terminów załatwiania spraw. Zgodnie z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach: 1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. 2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Jak wskazano wyżej, od dnia 1 lipca 2024 r. nie było podstaw do stosowania w sprawie art. 100d ustawy o pomocy. Niewątpliwie zatem w odniesieniu do wniosku, gdzie osobiste stawiennictwo w urzędzie nastąpiło w dniu 13 czerwca 2024 r. i jak potwierdzono w tej dacie nie zawierał on braków formalnych, wniosek ten powinien być procedowany. Uwzględniając przedstawione wyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać zatem należy że termin 60 dni na rozpoznanie wniosku powinien być uwzględniony co najmniej licząc od dnia 1 lipca 2024 r., a tym samym upłynął pod koniec sierpnia 2024 r. Termin ten nie został dochowany przez organ, który w momencie wniesienia skargi w grudniu 2025 r. nadal pozostawał w bezczynności. Jednocześnie zarzut bezczynności pozostaje aktualny - organ nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy administracyjnej, a jego bezczynność trwa. Na dzień orzekania przez Sąd, brak jest informacji o wydaniu decyzji w sprawie. Z treści odpowiedzi na skargę, wynika zaś, że organ błędnie nadal przyjmuje, że termin na załatwienie przedmiotowej sprawy w ogóle nie rozpoczął jeszcze swojego biegu i że brak podejmowania działań wobec wniosku strony złożonego w lutym 2024 r., który został następnie uznany za kompletny, jest z punktu widzenia organu usprawiedliwione. W świetle poczynionych wyżej uwag oraz realiów przedmiotowej sprawy, Sąd uznał za zasadny zarzut bezczynności Wojewody Pomorskiego w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły. W okolicznościach tej sprawy należało wziąć pod uwagę, że momentem wszczęcia każdego postępowania administracyjnego jest dzień doręczenia organowi podania - od tego dnia na organie ciążył obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Po otrzymaniu wniosku w lutym 2024 r., wezwanie do uzupełnienia braków wniosku poprzez osobiste stawiennictwo w urzędzie wystosowano do strony dopiero po upływie dwóch miesięcy. Po podjęciu w czerwcu 2024 r. czynności w sprawie w postaci odebrania odcisków palców od skarżącej, sporządzeniu notatki, że wniosek nie zawiera braków formalnych oraz wystąpieniu do stosownych służb w celu zaopiniowania wniosku, organ aż do lutego 2026 r. nie podjął żadnych dalszych czynności w sprawie, gdzie z uwagi na materiał dowodowy na bieżąco i bez wezwania aktualizowany przez wnioskodawczynię, wniosek był przez wiele miesięcy gotowy do merytorycznego rozpoznania, które jednak nie zostało dokonane przez organ. Czynność wezwania o nowy załącznik nr 1 do wniosku, o co organ wystąpił w lutym 2026 r., stanowiła wprost konsekwencję przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżąca składała bowiem już wcześniej załącznik nr 1 do wniosku, zanim jeszcze z początkiem 2026 r. doszło do podwyższenia przez ustawodawcę stawek dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie fakt, że organ nie wezwał strony o nadesłanie jakichkolwiek innych dokumentów, potwierdza, że skarżąca, działając samodzielnie, dostarczyła już organowi komplet dokumentacji potrzebnej do rozpoznania wniosku, który jednak przez wiele miesięcy nie był procedowany przez organ. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy Sąd ocenił jednocześnie, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, gdzie przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest też znaczne. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. W ocenie Sądu, należy uznać, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które uzasadniały stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Po pierwsze na dzień wyrokowania w sprawie przez Sąd zastrzeżony przepisami 60 dniowy termin (licząc od dnia 1 lipca 2024 r. zdążył już upłynąć wielokrotnie. Stan bezczynności organu trwał i termin załatwienia sprawy w dalszym ciągu nie był respektowany przez organ, pomimo ugruntowanego już w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organowi - w związku z wyrokami zapadłymi w sprawach innych cudzoziemców i złożonymi skargami kasacyjnymi - musiało być znane przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy – tj. po dniu 30 czerwca 2024 r. - zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana. W dacie orzekania przez Sąd upłynęły już ponad 4 lata od rozpoczęcia agresji rosyjskiej przeciwko Ukrainie, która spowodowała napływ licznej grupy obywateli tego kraju do Polski. Trudno jest obecnie dopatrywać się szczególnych okoliczności, które w praworządnym państwie nadal uzasadniałyby pozbawienie cudzoziemców, instrumentów ochrony sądowej przed bezczynnością organów administracji i przewlekłością prowadzonego przez nie postępowania. Dodać należy, że art. 100d ustawy o pomocy nigdy też nie stanowił zakazu dla prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W tym kontekście za rażąco naruszającą zasadę zaufania do organów administracji publicznej należy ocenić postawę organu, który pomimo aktywnej postawy strony, która przez blisko 2 lata na bieżąco dbała o to, aby dokumenty w sprawie nie uległy dezaktualizacji, nie przystąpił do merytorycznej oceny wniosku i pozostawiał działania strony bez żadnej reakcji. Ponadto jak wskazano wyżej, organ w istocie od samego początku, to jest od otrzymania wniosku w 2024 r. podejmował czynności nieefektywnie i z dużym opóźnieniem. Po otrzymaniu wniosku organ przez 2 miesiące w ogóle nie procedował, w tym nie dokonał nawet wstępnej oceny tego, czy wniosek nie zawiera braków i nie wezwał strony do osobistego stawiennictwa w urzędzie. Wskazane czynności nie są skomplikowane, nie wymagają rozstrzygnięć merytorycznych i znacznego nakładu pracy. Brak ich podjęcia w istotny sposób wpłynął na wydłużenie czasu, przez który skarżąca oczekuje na załatwienie jej wniosku. Ostatecznie, jak wskazano wyżej, to brak reakcji ze strony organu doprowadził do dezaktualizacji jednego z dokumentów, w związku z wejściem nowych przepisów określających wysokość minimalnego wynagrodzenia. Za rażące naruszenie prawa należy uznać sytuację, gdy długotrwały brak działań organu doprowadza do dezaktualizacji dokumentacji i zagraża w ten sposób już nie tylko terminowemu, ale też pozytywnemu dla strony rozpoznaniu sprawy. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w którym orzeczono, że bezczynność nie miała charakteru rażącego, należy podkreślić, że wyrok ten zapadł na tle innego stanu faktycznego. W sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu organ m.in. wydał już bowiem stronie decyzję dotyczącą zezwolenia pobytowego. Sytuacja ta niewątpliwie może być oceniona inaczej niż sytuacja mające miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie organ nie wydał decyzji, a wyrażając swoje stanowisko w sprawie wskazał, że termin na załatwienie sprawy w ogóle jeszcze nie rozpoczął dla organu swojego biegu i wnosił o odrzucenie skargi. Skarżąca strona nie wnosiła o przyznanie sumy pieniężnej, ani o wymierzenie organowi grzywny. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w wysokości 597 zł. Na wskazana kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł). Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).