Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Gd 779/26

Postanowienie WSA w Gdańsku z 29 października 2026 r., III SAB/Gd 779/26 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
29 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłość postępowania Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku w przedmiocie rozpoznania skargi dyscyplinarnej postanawia: odrzucić skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku w sprawie skargi dyscyplinarnej z dnia 6 września 2025 r. W odpowiedzi na skargę OIRP w Gdańsku wniosła o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z ustawą o radcach prawnych postepowanie dyscyplinarne wszczyna się na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, który jest oskarżycielem przed okręgowym sądem dyscyplinarnym. Rzecznik dyscyplinarny OIRP nie jest organem administracji publicznej, a działania przez niego podejmowane nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Ustawodawca nie przewidział możliwości sprawowania kontroli nad postępowaniem dyscyplinarnym przez sądy administracyjne. Postanowieniem z dnia 29 maja 2026 r. WSA w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2) oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy ich wydania (pkt 4a). Ponadto, w myśl art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powołanych przepisów wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 6 września 2025 r. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec radcy prawnego reprezentującego ZUS w sprawie [...] przez sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w związku z rażącym naruszeniem zasad rzetelności, uczciwości i należytej staranności, poszanowania powagi sądu i godności osób uczestniczących w postępowaniu. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 499 ze zm.; dalej: "u.r.p."), radcowie prawni i aplikanci radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych. W myśl art. 74 u.r.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy: Kodeksu postępowania karnego oraz rozdziałów I-III Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje należy stwierdzić, że postępowanie dyscyplinarne radców prawnych nie podlega regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisom ustawy o radcach prawnych oraz Kodeksu postępowania karnego, jak też Kodeksu karnego. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym nie mieszczą się zatem w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym sąd ten nie jest również właściwy w zakresie skarg zainicjowanych w tym postępowaniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 stycznia 2022 r. w sprawie II GSK 2516/21; 26 października 2016 r. w sprawie II GSK 4633/16; 25 września 2026 r. w sprawie III OSK 1358/26 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2022 r. w sprawie III SA/Gl 41/22, które zapadły na gruncie przepisów ustawy – Prawo o adwokaturze, które w zakresie postępowania dyscyplinarnego zawierają regulacje analogiczne jak w ustawie o radcach prawnych; dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca wskazał expressis verbis w konkretnych przepisach ustawy o radcach prawnych, od jakich rozstrzygnięć przewiduje kontrolę sądów administracyjnych. Kognicję sądów administracyjnych ustawodawca przewidział w następujących przypadkach: wpisu na listę radców prawnych i bezczynności w tym przedmiocie (art. 31 ust. 2b i ust. 3); zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 28 ust. 7); skreślenia z listy radców prawnych (art. 291 w zw. z art. 28 ust. 7); sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od uchwały o wpisie na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich (art. 312 ust. 2); wpisu na listę aplikantów radcowskich i bezczynności w tym przedmiocie (art. 33 ust. 8 i 9); uchwały komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącej wyniku egzaminu radcowskiego (art. 368 ust. 11); skreślenia z listy aplikantów adwokackich (art. 37 ust. 4). Przepisy ustawy o radcach prawnych nie poddają zatem kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego lub czynności, w tym zmierzających do wszczęcia takiego postępowania. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do kontroli tego postępowania na żadnym etapie. Z przepisów ustawy o radcach prawnych wyraźnie wynika, że postępowanie dyscyplinarne radców prawnych podlega przepisom ustawy o radcach prawnych oraz Kodeksu postępowania karnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe przesądza o braku możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawach uregulowanych w Rozdziale 6 ustawy o radcach prawnych dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych i aplikantów radcowskich. Przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 października 2026
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny