III SAB/Gd 388/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. Y. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1.odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.

W dniu 12 sierpnia 2025 r. O. Y., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący wniósł o zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do wydania decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z powodu wniesienia jej po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie w dniu 28 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy i doręczeniu wydanej przez organ decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy została wydana w dniu 28 lipca 2025r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącego (ustanowionemu przez skarżącego w postępowaniu przed Wojewodą Pomorskim) w dniu 6 sierpnia 2025 r., zaś skarga będąca przedmiotem sprawy została wniesiona w dniu 12 sierpnia 2025 r.(data stempla pocztowego). W związku z powyższym wymaga wyjaśnienia, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) - w składzie siedmiu sędziów - uchwały z dnia z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 - uznaje się, że niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone. Implikuje to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Co do dopuszczalności skargi na przewlekłość organu w postępowaniu w sytuacji, gdy postępowanie to zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął analogiczną uchwałę z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Wprawdzie treść obydwu wskazanych uchwał nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach niniejszej sprawy, jednak uchwały te oparte są na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan przewlekłości (bezczynności) staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność (przewlekłość) jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a Podkreślić zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 § 2b P.p.s.a. termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326). Innymi słowy, jeżeli organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi oraz rozstrzygnięcie to zostanie prawidłowo doręczone, to w takiej sytuacji zarzucana bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. Mając powyższe na uwadze, zaznaczyć należy, że w realiach niniejszej sprawy w dacie wniesienia skargi w dniu 12 sierpnia 2025 r. nie istniał stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. W konsekwencji uznać należy skargę za niedopuszczalną z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.