III SAB/Gd 37/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i R. K. na bezczynność Wójta Gminy S. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 22 października 2020 r .J. K., jako właścicielka działki nr [...] w B., gmina S., wystosowała do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. wniosek o zajęcie stanowiska w sprawie nielegalnego podwyższenia działki nr [...] w B., gmina S., stanowiącej własność M. B.. W piśmie tym wnioskodawczyni zaznaczyła, że wskutek dokonanego podwyższenia (domniemanego nielegalnego składowania odpadów) i odwodnienia ww. działki nastąpiła istotna zmiana stosunków wodnych. Cała woda z działki nr [...] zaczęła bowiem spływać w kierunku sąsiadującej z nią działki nr [...] zalewając całą powierzchnię. Wnioskodawczyni zaznaczyła, ze cały teren, na którym wybudowano nowe osiedle został znacznie podniesiony, a dodatkowo właścicielka osiedla wkopała dwie duże rury, z których spływa woda z budynków wprost na działkę nr [...], poprzez rów, który został wykopany w celu odwodnienia osiedla. W latach poprzednich nie dochodziło natomiast do zalewania działki nr [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że posiadała własne odwonienie działki do należących do niej stawów, jednak teraz stawy są zalane szlamem i nadmiarem wody z budowanego "Osiedla [...]" Pismem z dnia 23 października 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w G. przekazał zgodnie z właściwością Wójtowi Gminy S. wniosek J. K. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr [...], która stanowi własność wnioskodawczyni. Organ zaznaczył, że przekazuje powyższą informację do wykorzystania służbowego oraz prosi o poinformowanie wnioskodawczyni oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. o działaniach podjętych w przedmiotowej sprawie. W dniu 16 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga J. K i R. K. zwanych dalej "skarżącymi" (datowana na dzień 8 marca 2021 r.), w której zaznaczono, że dotyczy pisma z dnia 23 października 2020 r., skierowanego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w G. do Wójta Gminy S. Skarżący zaznaczyli, że w związku ze złożonym w dniu 22 października 2020 r. wnioskiem dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, które Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w G. przesłał w dniu 23 października 2020 r. do Wójta Gminy S. oczekiwali, że Wójt poinformuje J. K. oraz wskazany organ o działaniach podjętych w przedmiotowej sprawie. Wójt Gminy S. nie odpisał jednak na temat naruszenia stosunków wodnych, o co prosił Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. W skardze wskazano także, że o zalewaniu działki poza Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w G. były informowane także inne organy, w tym Urząd Marszałkowski. Skarżący zaznaczyli ponadto, że na zalewanej działce hodują pszczoły. Na skutek zalania działki nie można dojechać do uli, a stan wody jest tak duży, że grozi zalaniem pszczół wobec czego wymagał podniesienia belek, na których stoją ule. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 15 września 2021 r. skarżący zostali wezwani, pod rygorem odrzucenia skargi, do udzielenia informacji, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy S. w sprawie naruszenia stosunków wodnych złożyli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na niezałatwienie sprawy w terminie. W terminie wyznaczonym na wykonanie wezwania, w dniu 27 września 2021 r., skarżący pisemnie poinformowali Sąd, że przed wniesieniem skargi na bezczynność nie składali ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., ponieważ nie mieli wiedzy o istnieniu takiego urzędu. W przedmiotowej sprawie pisali natomiast do szeregu innych organów i instytucji, tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Starostwa Powiatowego, Nadzoru Budowalnego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] oraz do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle regulacji art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej jako: "k.p.a.") wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie zaś z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Wskazany przepis ściśle zatem określa do jakiego organu należy kierować środek zaskarżenia w postaci ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zgodnie z art. 17 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze. Z powyższego wynika, że przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wójta Gminy S. w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych skarżący powinni byli wystąpić z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., które jest organem wyższego stopnia w stosunku do prowadzącego postępowanie w zakresie zmiany stosunków wodnych Wójta Gminy S. Z jednoznacznej treści art. 52 p.p.s.a. wynika bowiem, że wyczerpanie środków zaskarżenia powinno poprzedzać wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Z uwagi na to, że z akt administracyjnych sprawy nie wynikało, aby skarżący wnieśli takie ponaglenie, zostali oni zobowiązani do jednoznacznego wskazania, czy dokonali takiego rodzaju czynności. Ponieważ w odpowiedzi udzielonej w dniu 27 września 2021 r. skarżący jednoznacznie przyznali, że nie wnosili ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., Sąd zobligowany był uznać, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy S. skarżący nie wyczerpali środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie wskazanego trybu zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn (aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.) jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.