III SAB/Gd 35/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi I. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2015 r., nr [...] w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej oddala skargę.

I. M. w dniu 25 maja 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w G. postępowania, co polegało na przekroczeniu przez organ terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Ponieważ skarga została mylnie wniesiona bezpośrednio do sądu, dnia 28 maja 2018 r. została przesłana przez Sąd według właściwości m.in. w celu udzielenia przez organ odpowiedzi na skargę i przesłania akt sprawy. Wniesiona skarga dotyczy bezczynności organu i przewlekłości postępowania w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 22 marca 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 17 czerwca 2015 r. ustalającej wobec A. K. - M. i I. M. opłatę za pobyt ich syna – K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej od dnia 1 czerwca 2015 r. do 31 maja 2016 r. Ponownie te same strony wniosły o stwierdzenie nieważności ww. decyzji we wniosku z dnia 30 marca 2018 r. Skarżący wskazał, że pomimo wystosowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenia, odebranego przez organ w dniu 7 maja 2018 r., wniosek nie został rozpoznany. Tym samym w sprawie naruszono art. 36 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) ponieważ organ nie dochował miesięcznego terminu do rozpoznania sprawy. Skarżący na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wystąpił o orzeczenie przez Sąd, że kolegium dopuściło się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zarządzenie przez Sąd na postawie art. 37 § 1 pkt 2b k.p.a. wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 dalej jako p.p.s.a.). W ocenie organu skarga jest niedopuszczalna ponieważ nie została stosowanie do art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a. poprzedzona ponagleniem. W ocenie Kolegium pisma które wpłynęły do organu w dniu 7 maja 2018 r. zatytułowane ponaglenie, były w istocie skargami do sądu admisntiracyjnego. Z ostrożności procesowej Kolegium wniosło natomiast o oddalenie skargi z uwagi na nieprzekroczenie terminów określonych w art. 35 § 3 K.p.a. Sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji należy bowiem w tym konkretnych przypadku do spraw szczególnie skomplikowanych w związku ze złożoną przez pełnomocnika skarżących skarga kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., sygn. akt III SA/Gd 615/17, oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W kolejnym piśmie z dnia 8 czerwca 2018 r., będącym uzupełnieniem skargi, skarżący wniósł dodatkowo o zobowiązanie SKO w G. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt, dokonanie kontroli przewlekłości przedmiotowego postępowania, zobowiązania SKO w G. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Wniesiono również o przyznanie od organu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m. in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Wniesiona przez I. M. skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Pismo skarżącego z dnia 6 maja 2018 r. spełnia wymóg złożenia ponaglenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", wobec czego skarżący wniósł skargę spełniając przesłanki przewidziane w art. 52 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy wskazać należy, że wniosek skarżącego z dnia 22 marca 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 17 czerwca 2015 r. ustalającej wobec A. K. - M. i I. M. opłatę za pobyt ich syna – K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej od dnia 1 czerwca 2015 r. do 31 maja 2016 r. został przez niego wniesiony do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K., które pismem z dnia 28 marca 2018 r. przesłało wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Pismo to wpłynęło do SKO W G. w dniu 4 kwietnia 2018 r. Sprawa została zarejestrowania w SKO pod numerem [...] i jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wpisu pracownika organu, Kolegium czeka na zwrot akt sprawy, które znajdują się w sądzie administracyjnym. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie, ponieważ skarżący skierował wniosek do niewłaściwego organu, został on w trybie art. 65 k.p.a. przekazany do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie tj. SKO w G.. Sąd stoi na stanowisku, że w przypadku przekazania sprawy do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie, termin do załatwienia sprawy należy liczyć od dnia przekazania sprawy temu organowi. Wcześniej nie miał on bowiem żadnych możliwości prowadzenia postępowania w sprawie. Jak wskazano wcześniej wniosek wpłynął do Kolegium w dniu 4 kwietnia 2018r. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że sprawa będąca przedmiotem wniosku jest sprawą szczególnie skomplikowaną. Zauważyć należy, że w swoim wniosku skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 17 czerwca 2015 r., która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 615/17 oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium, zaś skarżący skargą kasacyjną zaskarżył ww. wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, która wcześniej poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego została poddana kontroli tego sądu, wymaga to w pierwszej kolejności oczekiwania na prawomocne zakończenie sądowej kontroli legalności tej decyzji. Nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym zostało uruchomione po wniesieniu skargi, wynika to a contrario z treści art. 56 p.p.s.a. ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1036/17, LEX nr 2461022). To organ administracji właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powinien w takim przypadku, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu ( zob. jw. oraz powołane tam poglądy doktryny). Podnieść należy, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi oraz w dacie orzekania. Skarga na bezczynność jest bowiem bezzasadna, co skutkuje jej oddaleniem, jeżeli w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Ponieważ skarżący wniósł swoją skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., dnia 28 maja 2018 r. została ona przesłana przez Sąd według właściwości do SKO w G., zatem ten dzień należy uznać za dzień wniesienia skargi. Mając na uwadze, że termin załatwienia sprawy, liczony od dnia 4 kwietnia 2018 r., upływał dla organu w dniu 4 czerwca 2018 r., tym samym w dniu wniesienia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. nie pozostawało w bezczynności. Odnosząc się do zarzutu skargi oraz okoliczności przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kolegium, Sąd wyjaśnia, że przewlekłość ma miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie - zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Także, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybienia w działaniu Kolegium. Jakkolwiek do dnia wniesienia skargi Kolegium nie wydało postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, jednak jak stwierdzono wcześniej, termin jej załatwienia do dnia wniesienia skargi jeszcze nie upłynął, a nadto nie zakończyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt [...] Nie można tym samym zarzucić organowi, że przewlekle prowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadna.