III SAB/Gd 268/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta Łeba w przedmiocie rozpatrzenia reklamacji postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej E. P. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W dniu 28 grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga E. P., w której skarżąca zawarła żądanie stwierdzenia przez Sąd "przewlekłości w postępowaniu Burmistrza Miasta Łeby na tyle, że miałam prawo uznać przyjęcie wyjaśnienia oraz prośby". W ocenie skarżącej organ naruszył jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając na uwadze treść skargi, Sąd przyjął, że skarżąca zarzuciła Burmistrzowi Miasta Łeba przewlekłość postępowania w rozpatrzeniu jej reklamacji złożonej w związku z otrzymaniem przez skarżącą w dniu 2 września 2022 r. zawiadomienia o stwierdzeniu nieuiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i koniecznością uiszczenia w związku z tym opłaty dodatkowej. Skarżąca wskazała, że podczas jej pobytu w Łebie w dniu 2 września 2022 r., gdy na chwilę przepakowała samochód, znalazła na nim "mandat" to jest zawiadomienie o nieuiszczeniu opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, w którym wskazano na konieczność wniesienia w związku z tym opłaty dodatkowej w sposób wskazany w zawiadomieniu. Skarżąca wskazała, że napisała niezwłocznie reklamację w tej sprawie do C. S.A. w Ł., która dotarła we wrześniu do adresata. Następnie skarżąca otrzymała upomnienie nr 337 z dnia 8 lutego 2023 r. wzywające ją do zapłaty na rachunek Gminy Miejskiej Łeba w terminie 7 dni opłaty dodatkowej za nieuiszczenie we wrześniu 2022 r. opłaty w strefie płatnego parkowania wraz odsetkami. W upomnieniu zawarto pouczenie, że nieuregulowanie należności spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podkreśliła w skardze, że pierwszą czynność w sprawie wykonano tym samym po upływie 5 miesięcy. W tym zakresie skarżąca wystąpiła do Sądu o wyjaśnienie, czy w sytuacji, w której przez ponad 5 miesięcy nie otrzymywała odpowiedzi na reklamację i prośbę o anulowanie opłaty dodatkowej, to czy nie miała prawa sądzić, że zarówno jej wyjaśnienia, jak i prośba zostały uwzględnione przez Urząd Miejski w Łebie. Przedstawiając dalszy przebieg sprawy, skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na upomnienie, w dniu 2 marca 2023 r. wysłała do Gminy Miejskiej Łeba informację, że złożyła we wrześniu 2022 r. reklamację do C. S.A. i że jak dotąd nie powiadomiono jej o podjętej w tej sprawie decyzji. Skarżąca opisała okoliczności otrzymania "mandatu", które miała wcześniej wskazać w reklamacji, które w jej ocenie przemawiały za zasadnością anulowaniem opłaty (zakończenie pobytu szpitalnego, chwilowe przeparkowanie pojazdu). Pismem z dnia 17 marca 2023 r. Burmistrz Miasta Łeba poinformował skarżącą, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z mocy prawa oraz że okoliczności wskazywane przez skarżącą nie uprawniają do zwolnienia z tego obowiązku. Jednocześnie organ wskazał, że reklamacja, którą skarżąca złożyła w dniu 16 września 2022 r. została niezgodnie z regulaminem skierowana na adres biura C. S.A. (zgodnie z regulaminem reklamację składa się do Burmistrza Miasta Łeby). Organ wskazał dodatkowo, że ww. biuro funkcjonuje też wyłącznie w czasie obowiązywania strefy płatnego parkowania, to jest od 1 czerwca 2022 r. do 15 września 2022 r. W odpowiedzi udzielonej przez organ szczegółowo wskazano podstawy prawne nałożonego obowiązku oraz zaznaczono, że z uzyskanej przez organ dokumentacji, w tym zdjęć, bezsprzecznie wynika, że samochód skarżącej został w dniu 2 września 2022 r. zaparkowany w Łebie na ul. [...], stanowiącej strefę płatnego parkowania, a na desce rozdzielczej samochodu, ani w innym widocznym miejscu nie znajdował się bilet potwierdzający opłacenie parkowania. W dniu 10 maja 2023 r. skarżąca wystosowała pismo do Wojewody Pomorskiego, wskazując, że przyjęte przez organ w piśmie z dnia 17 marca 2023 r. stanowisko jest nieuprawnione. Skarżąca podkreśliła, że skoro przez 5 miesięcy nie uzyskała żadnej odpowiedzi w sprawie, to miała prawo uznać, że "mandat" anulowano. Pismo został przesłane przez Wojewodę Pomorskiego do Rady Miejskiej w Łebie, który zakwalifikował je jako złożoną w trybie art. 228 k.p.a. skargę E. P. na działalność Burmistrza Miasta Łeba. W sprawie doszło do wszczęcia postępowanie egzekucyjnego. Skarżącą zawiadomiono o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (zawiadomienie z dnia 5 października 2023 r.) Skarżąca zaznaczyła, że to ostatnie pismo w sprawie jakie otrzymała. Z treści skargi wynika, że skarżąca czuje się "lekceważona jeżeli chodzi o [...] prawo do otrzymania odpowiedzi od firmy lub urzędu". W odczuciu skarżącej w tym zakresie trwa niezrozumiała dla skarżącej "przepychanka". W skierowanej do Sądu odpowiedzi Burmistrz Miasta Łeba wniósł o oddalenie skargi dotyczącej przewlekłości w postępowaniu przy rozpoznaniu reklamacji w sprawie opłaty dodatkowej za brak opłaty w strefie płatnego parkowania. Organ wskazał, że po otrzymaniu w marcu 2023 r. informacji od skarżącej o piśmie wysłanym w dniu 16 września 2022 r. do C. S.A i braku odpowiedzi na złożoną reklamację, niezwłocznie, bo 17 marca 2023 r. udzielił odpowiedzi wskazując, że nie uwzględnia reklamacji i prosi o zapłatę opłaty dodatkowej waz z odsetkami oraz kosztami wskazanymi w upomnieniu nr 337 z dnia 2 lutego 2023 r. Wskazał również skarżącej, że nieuregulowanie należności spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia ww. należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji, które są zaspokajane w pierwszej kolejności. Organ wskazał dodatkowo, że w dniu 27 czerwca 2023 r. Rada Miejska w Łebie podjęła uchwałę nr LV/534/2023 w sprawie rozpatrzenia skargi E. P. na działania Burmistrza Miasta Łeba, uznając skargę za bezzasadną. Do strony przesłano uchwałę wraz z pismem informującym w sposobie załatwienia jej skargi. Przesyłka jako zaginiona była reklamowana na poczcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna, w tym czy należy ona do jego właściwości. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd do odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 p.p.s.a.) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a). Podstawę prawną do wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze stref płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Gminy Miejskiej Łeba stanowi art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm. dalej jako "u.d.p."). Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 lit a u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Stosownie do Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania (załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXXIX/366/2022 Rady Miejskiej w Łebie z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie ustalenia stref płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Gminy Miejskiej Łeba i ustalenia stawek opłat za postój w tych strefach, sposobu ich pobierania – Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2022 r., poz. 661 ze zm.), za nieuiszczenie opłaty za postój w strefie płatnego parkowania pobiera się dodatkową opłatę w określonej w regulaminie wysokości. Do stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój upoważniony jest także podmiot zarządzający, któremu zarządca dróg powierzył obsługę Strefy Płatnego Parkowania (§ 8 ust. 2). Stwierdzenie nieuiszczenia opłaty za postój udokumentowane zostaje poprzez sporządzenie zawiadomienia. Zawiadomienie zostaje umieszczone za wycieraczką pojazdu, którego kierowca nie uiścił opłaty za postój (§ 8 ust. 3). Kierowca zobowiązany jest do wniesienia opłaty dodatkowej w terminie 14 dni od dnia nieuiszczenia opłaty za postój w sposób wskazany w zawiadomieniu albo wnieść w tym terminie do Burmistrza Miasta Łeby reklamację (§ 8 ust. 4). W regulaminie wskazano, że w razie uznania reklamacji, nie podejmuje się dalszych czynności w celu dochodzenia opłaty dodatkowej (§ 8 ust. 6) oraz że oplata dodatkowa nieuiszczona w terminie określonym w ust. 4 podlega ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (§ 8 ust. 7), gdzie windykację i egzekucję opłat dodatkowych prowadzi Burmistrz Miasta Łeba (§ 8 ust. 9). Zauważyć trzeba, że żaden przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na stanowisko o nieuwzględnieniu reklamacji, czy o nierozpatrzeniu reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zapada w formie decyzji, postanowienia, czy innego aktu, który podlegałby kontroli na drodze postępowania sądowego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a p.p.s.a. Mając zatem na uwadze treść art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. do sądu administracyjnego nie przysługuje skarga na przewlekłość w rozpatrzeniu reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, to jest skarga na przewlekłość działań podmiotów, które zgodnie z przepisami prawa miejscowego są uprawnione do rozważenia zasadności anulowania opłaty dodatkowej w kontekście podnoszonych w reklamacji okoliczności. Wskazać również należy, iż zawiadomienie stwierdzające nieuiszczenie opłaty i wskazujące sposób uregulowania tej należności w terminie 14 dni od dnia nieuiszczenia opłaty za postój - stanowiące w istocie pierwsze wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej - nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. W myśl art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie, czy wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 527/19, opubl. W Centralnej Bazie Orzeczeń sądów Administracyjnych, na stronie internetowej www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Reasumując, skoro zawiadomienie zawierające wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a, a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na rozpatrzenie reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej, niniejsza skarga podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę, wniesioną w sprawie, której przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego (punkt 1 sentencji postanowienia). Sąd orzekł o zwrocie kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 sentencji postanowienia).