III SAB/Gd 224/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wójta Gminy Starogard Gdański w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Organowi administracji publicznej zarzucił naruszenie art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p." i art. 37 § 5 k.p.a. wnosząc o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania skarżącego w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu prawomocnego wyroku; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania. W związku z brakiem informacji o rozpoznaniu wniesionego w dniu 11 grudnia 2025 r. odwołania skarżący wniósł ponaglenie w dniu 19 marca 2026 r., jednak do dnia wniesienia skargi nie doszło do rozpoznania odwołania, rozpatrzenia ponaglenia ani podjęcia żadnych kroków w sprawie. Bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie żadnym etapie postępowania nie poinformował skarżącego o przyczynach bezczynności lub szacowanym terminie rozpoznania odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi wskazując, że decyzja z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr SKO Gd/6047/25 rozpoznało odwołanie skarżącego. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2026 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, LEX nr 1421789). W niniejszej sprawie rozpoznanie odwołania i wydanie przez organ II instancji decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej (brak tych czynności stanowił przedmiot skargi w niniejszej sprawie) nastąpiło przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Oznacza to, że na datę orzekania w sprawie, stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie występował. Stąd brak było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania. Skarga nie podlegała jednak oddaleniu, jak tego żądał organ w odpowiedzi na skargę. Trzeba bowiem podkreślić, że stan bezczynności w niniejszej sprawie miał miejsce. Ponieważ jest ona sprawą z zakresu dostępu do informacji publicznej, zastosowanie do niej mają nie ogólne przepisu kodeksu postępowania administracyjnego o terminach załatwiania spraw, lecz art. 16 ust. 2 pkt 1 udip, zgodnie z którym do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni. Jak wynika z akt niniejszej sprawy strona skarżąca w dniu 11 grudnia 2025 r. za pośrednictwem ePUAP wniósł do SKO (za pośrednictwem organu I instancji) odwołanie od decyzji Wójta Gminy Starogard Gdański z 3 grudnia 2025 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Akta sprawy z odwołaniem dotarły do siedziby organu II instancji w dniu 19 grudnia 2025 r. W tym dniu organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o nadesłanie dowodu doręczenia stronie ww. decyzji, co organ pierwszej instancji uczynił nadsyłając w dniu 2 stycznia 2026 r. do Kolegium potwierdzenie odbioru decyzji przez skarżącego. Po tej dacie organ odwoławczy nie podejmował innych czynności w sprawie. Dnia 19 marca 2026 r. skarżący za złożył ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jednak nie otrzymał w tej sprawie żadnej odpowiedzi. Decyzja SKO wydana w związku z rozpatrzeniem odwołania nosi datę 13 kwietnia 2026 r., skarga na bezczynność została natomiast wniesiono drogą elektroniczną w dniu 8 kwietnia 2026 r. a więc w dacie poprzedzającym wydanie decyzji. Nie ulega wątpliwości, że dwutygodniowy termin na rozpoznanie odwołania został w niniejszej sprawie przekroczony w sposób rażący. Zamiast rozpoznać odwołanie w ciągu dwóch tygodni od jego wpłynięcia, Kolegium rozpoznało je dopiero po upływie trzech miesięcy, a więc termin został przekroczony sześciokrotnie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pkt 1. wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku dopuściło się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wzięto przy tym pod uwagę ponad trzymiesięczną całkowitą bierność organu odwoławczego, obejmującą również brak reakcji na wniesione przez stronę ponaglenie. O kosztach postępowania Sąd orzekł pkt 2. wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.