III SAB/Gd 107/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Burmistrza Gminy Żukowo w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz Gminy Żukowo dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Gminy Żukowo na rzecz skarżącej M. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z dnia 22 lutego 2023 r. złożonym w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej powoływanej także w skrócie jako "u.d.i.p."), M. M. (dalej jako "wnioskodawczyni" albo "skarżąca") zwróciła się do Burmistrza Gminy Żukowo (dalej jako "organ") o udostępnienie odpisu książki drogi gminnej nr [...] (we wniosku wskazano ponadto ul. [...] [...] nr ewidencyjny działki [...] w L. obręb geodezyjny L.). We wniosku zawarto prośbę o udostępnienie informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w formie papierowej. Przy piśmie z dnia 24 lutego 2023 r. nr KD-U.1431.4.2023.AT stanowiącym odpowiedź na złożony wniosek organ przesłał wnioskodawczyni kopię protokołu kontroli okresowej drogi o nr [...] z dnia 18 grudnia 2015 r. Wnioskodawczyni wskazane wyżej pismo wraz z załącznikiem otrzymała w dniu 27 lutego 2023 r. Wskazany protokół został również wnioskodawczyni przesłany na podany we wniosku adres e – mail. W dniu 24 marca 2023 r. do Urzędu Gminy w Żukowie wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga M. M. (datowana na dzień 23 marca 2023 r.) na bezczynność Burmistrza Gminy Żukowo w sprawie udostępniania informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W petitum skargi M. M. wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia jej wniosku z dnia 22 lutego 2023 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych, to jest odpisu książki drogi gminnej nr [...] oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżąca, nawiązując do treści własnego wniosku z dnia 22 lutego 2023 r. wskazała, że w 14 – dniowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżąca nie otrzymała żądanej informacji. Tym samym organ pozostaje w bezczynności, a wniesiona skarga jest zasadna i konieczna. Przy piśmie z dnia 30 marca 2023 r. nr KD-U.7230.5.81.2023.AT stanowiącym odpowiedź na złożony wniosek organ przesłał skarżącej książkę drogi nr [...] (pismo doręczone skarżącej w dniu 31 marca 2023 r.). W treści pisma wskazano, że protokół został skarżącej przesłany w wyniku omyłki. W odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 17 kwietnia 2023 r. organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że do naruszenia prawa nie doszło, gdyż organ w 14 – dniowym terminie wynikającym z regulacji zawartych w u.d.i.p. udzielił skarżącej informacji (pismo z dnia 24 lutego 2023 r.). Uzupełnienie do wnioskowanej treści zostało z kolei udzielone pismem z dnia 30 marca 2023 r. Nadto organ wysłał skarżącej informację na adres e – mail w dniu 31 marca 2023 r. Podnosząc powyższe okoliczności organ wskazał, że w sprawie nie ma miejsca stan bezczynności bowiem skarżąca otrzymała odpowiedź, co uzasadnia umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego. Co nadto istotne, wniosek skarżącej został rozpatrzony w ustawowym terminie, a błąd organu polegał na przesłaniu protokołu kontroli drogowej, a nie książki drogowej, o którą skarżąca wnioskowała. Organ podkreślił również, że treść zawarta w książce drogowej jest oparta na danych zawartych w protokole. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity:: Dz. U. z 2023 r, poz. 259 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazana ustawa reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W niniejszej sprawie niesporne było to, że informacja, której żądała skarżąca miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. Jednakże w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym prawem terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że w sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosek o udzielenie informacji publicznej złożyła w dniu 22 lutego 2023 r. Organ, mając na uwadze wskazane wyżej regulacje zawarte w u.d.i.p., winien był udostępnić żądane informacje do dnia 8 marca 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany, gdyż organ na złożony wniosek zareagował w sposób odpowiedni (przesyłając kopię książki drogi założonej w dniu 18 grudnia 2015 r.) dopiero po skierowaniu przez skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W terminie 14 - dniowym do udzielenia informacji, to jest w dniu 24 lutego 2023 r., organ wygenerował odpowiedź, która nie stanowiła udostępnienia żądanej informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skoro zatem w dacie wniesienia skargi, czyli w dniu 24 marca 2023 r. organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 22 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej Sąd stwierdził, że Burmistrz Gminy Żukowo dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (orzeczenie jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej w oczekiwany przez skarżącą sposób i w żądanym przez skarżącą pełnym zakresie, co czyniło zbędnym wydanie przez Sąd orzeczenia mającego swą podstawę art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie jak w punkcie drugim sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r.; sygn. akt II SAB/Gd 107/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły jakiekolwiek okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Jak wskazał sam organ w odpowiedzi na skargę, doręczenie skarżącej protokołu z kontroli drogi (co nastąpiło w dniu 24 lutego 2023 r.) zamiast książki drogi (co nastąpiło w dniu 30 marca 2023 r.) było wyłącznie wynikiem błędu. O zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Gminy Żukowo na rzecz skarżącej 100 zł stanowiące kwotę uiszczonego wpisu od skargi. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.