III SAB/Gd 106/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. O. bezczynność Rektora A. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

H. O. wniosła skargę na bezczynność Rektora A. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. zobowiązano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako p.p.s.a., w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie i zastrzeżono rygor odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia opłaty (zarządzenie k. 37). Przesyłka, zawierająca powyższe zarządzenie, została doręczona skarżącej w dniu 5 maja 2023 r. (urzędowe poświadczenie doręczenia k. 44). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 106/23 odrzucił skargę H. O. w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że siedmiodniowy termin na dokonanie czynności w postaci uiszczenia wpisu, liczony od dnia następnego po dacie doręczenia zobowiązania, to jest od dnia 6 maja 2023 r., zakończył swój bieg w dniu 12 maja 2023 r. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie, albowiem skarżąca nie uiściła należnego wpisu, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. W dniu 9 czerwca 2023 r. H. O. wpłaciła na konto bankowe tut. Sądu wpis w kwocie 100 zł oraz równocześnie wystąpiła z "wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczania opłaty". W uzasadnieniu strona wskazała - "składając skargę na bezczynność nie byłam zorientowana, że wpis sądowy od skargi wynosi 100 zł. Nieuiszczenie opłaty z mojej strony było wynikiem niezrozumienia z mojej strony w sprawie wniesienia opłat." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami przywołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a., to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z treści wniosku wynika, że uchybienie terminu było w pełni zawinione przez stronę. Skarżąca przyznaje bowiem, że nie uiściła wpisu, ponieważ wnosząc skargę nie widziała, ze trzeba uiścić wpis w wysokości 100 zł i nie jest zorientowana w kwestiach związanych z wnoszeniem opłat sądowych. Zaznaczyć zaś trzeba, że już po wniesieniu skargi skarżąca odebrała wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi, w którym w jasny sposób została pouczona o tym w jakiej wysokości ma wpłacić wpis i w jakim terminie, a także o skutkach niedopełniania tego obowiązku. W takiej sytuacji trudno przyjąć, aby skarżąca napotkała jakiekolwiek przeszkody, które obiektywnie i w sposób niemożliwy do przezwyciężenia uniemożliwiały jej wykonanie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Okoliczności takie nie zostały przez wnioskodawczynię wykazane. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 86 i 87 p.p.s.a. to na osobie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek wykazania, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu, ponieważ z obiektywnych i niezależnych niej przyczyn nie mogła dokonać czynności w określonym czasie. Zaznaczyć należy, że za tego rodzaju przyczynę niezależną od strony, nie może być uznana nieznajomość przepisów prawa, pomimo pouczenia strony o ich treści i skutkach niewykonania wynikających z nich zobowiązań. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.