III SA/Wr 837/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie: Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr SKO 4122/17/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2022 r. (nr SKO 4122/17/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) po rozpatrzeniu zażalenia A. C. (dalej: skarżący, zobowiązany) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Świdnicy (dalej: wierzyciel, Prezydent) z dnia 27 czerwca 2022 r. (nr BSPP.3160.95.2022) oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązanego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022r. poz. 479, dalej: u.p.e.a.). Z uzasadnienia tego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2021 r. zostało wystawione wobec skarżącego upomnienie nr 2998/21 dotyczące opłaty dodatkowej za nieopłacony postój przy "Pl.[...]" w Ś. w dniu 12 lipca 2021 r. o godzinie 11:23. Upomnienie to doręczono skarżącemu w dniu 3 września 2021 r. Pismem z 11 marca 2022 r. skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Podkreślił, że jego pojazd był zaparkowany w miejscu niewyznaczonym, a zatem nie było możliwe nałożenie na niego opłaty dodatkowej i w konsekwencji prowadzenie egzekucji należności. Postanowieniem z 19 kwietnia 2022 r. (nr BSPP.3160.44.2022) Prezydent Miasta Świdnicy (będący wierzycielem) oddalił zarzut zobowiązanego. W wyniku rozpatrzenia zażalenia SKO postanowieniem z 2 czerwca 2022 r. (nr SKO 4122/11/2022) uchyliło wyżej opisane postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wierzycielowi. W uzasadnieniu wskazało, że nie wiadomo, czy miejsce postojowe, na którym parkował zobowiązany w dacie parkowania oznaczone było znakiem D-18. Z akt sprawy to nie wynika, gdyż samo zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu "Pl. [...]" nie jest tożsame z umieszczeniem tego znaku. Postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. (nr BSPP.3160.95.2022) Prezydent Miasta Świdnicy oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu wskazał, że tytuł wykonawczy nr 585/2022 został prawidłowo wystawiony na skarżącego na podstawie nieopłaconego upomnienia z 31 sierpnia 2021 r., które zostało sporządzone wobec nieuiszczenia opłaty za parkowanie w dniu 12 lipca 2021 r. o godz. 11:23 na "Pl. [...]" na terenie Strefy Płatnego Parkowania w Ś. na pojazd o nr rejestracyjnym [...] , którego właścicielem jest skarżący. Tytuł wykonawczy został przesłany do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podkreślił, że obszar Strefy Płatnego Parkowania oraz sposób pobierania opłat został określony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wierzyciel podkreślił, że Strefa Płatnego Parkowania (SPP) w Ś. jest obszarem, na którym na wszystkich ciągach ulicznych (parkingach) należy dokonywać opłat za pomocą kart parkingowych lub abonamentowych. Na wjazdach na obszar SPP są rozmieszczone znaki drogowe (D-44) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. nr 58, poz. 622 ze zm.). Minięcie znaku D-44 oznacza wjazd do SPP, informujący jednocześnie o konieczności wnoszenia opłat za parkowanie. Ta restrykcja dotyczy również "Placu [...]", który znajduje się w strefie SPP. Wynika to z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 1 grudnia 2003 r. nr XIII/16/03. W dniu wskazanym w upomnieniu "Pl. [...]" posiadał wyznaczone miejsca parkingowe za pomocą znaków pionowych D18 "parking" i poziomych P19 "linia wyznaczająca pas postojowy", widocznych – jak wskazał organ, na załączonej dokumentacji fotograficznej, zgodnie z projektem organizacji ruchu. W dniu 12 lipca 2021 r. kontroler wykonujący obowiązki służbowe wystawił wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej i umieścił je za wycieraczką przedniej szyby samochodu. Po uzyskaniu informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców danych adresowych właściciela pojazdu wystawiono upomnienie. SKO, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazało, że obszar Strefy Płatnego Parkowania w Ś. oraz sposób pobierania opłat został określony zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. na podstawie: art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z póź. zm.), art. 13b ust. 3 i ust. 4, art. 13f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1376), ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uchwały nr XIII/16//03 Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 1 grudnia 2003 r. z póź. zm. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w Ś. oraz wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta Świdnica. SKO wskazało, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że oznakowanie miejsc postojowych, na którym zaparkował skarżący w płatnej strefie parkowania, było prawidłowe i zgodne z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. 170.1393 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczenia na drogach. Ponadto SKO podkreśliło, że z akt wierzyciela wynika, że miejsce postojowe, na którym parkował zobowiązany w dacie parkowania samochodem osobowym na "PI. [...]" oznaczone było znakiem D-18 "parking" (płatny) i poziomym P19 "linia wyznaczająca pas postojowy", co widoczne jest na dokumentacji fotograficznej, zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu. Zatwierdzony projekt organizacji ruchu oraz sposób wprowadzenia zmian w organizacji ruchu został skontrolowany w dniu 14 września 2018 r. co wynika ze znajdującej się w aktach wierzyciela notatki służbowej. Parkowanie na miejscu oznaczonym we wskazany wyżej sposób oznacza, zdaniem SKO, postój w strefie płatnego parkowania z obowiązkiem uregulowania opłaty za postój czy też przekroczony czas postoju. W konsekwencji – w ocenie SKO - zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do WSA we Wrocławiu skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.) tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta, podczas gdy postanowienie to zostało wydano pomimo braku podjęcia w toku postępowania administracyjnego wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego co powinno skutkować uchyleniem decyzji; 2. naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.) tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 z późn. zm.) z zw. z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta, wydanego w wyniku błędnej wykładni art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych co powinno skutkować uchyleniem decyzji z uwagi na nieistnienie obowiązku. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta i umorzenie postępowania. Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a ponadto o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że Prezydent Miasta Świdnicy w toku postępowania administracyjnego nie wskazał dowodu na poparcie tezy, że skarżący parkował samochód w płatnej strefie w wyznaczonym miejscu. Takim dowodem mogłyby być np. zdjęcia samochodu zaparkowanego w strefie, wykonane przez inkasenta. Z wiedzy skarżącego wynika, że w tym obszarze nie ma prawidłowo wydzielonych miejsc parkingowych, gdyż po jednej stronie kontrolerzy SPP sprawdzają opłaty, a po drugiej (przed sklepem) już nie. Rolą Prezydenta było – jak podkreślił skarżący – wykazanie w postępowaniu prawidłowego oznakowania, w tym zarówno pionowego (w sposób czytelny), jak i poziomego miejsca postoju samochodu skarżącego w dniu 12 lipca 2021 r. Podniósł, że stan oznakowania z 2018 r. nie może być dowodem w sprawie z lipca 2021 r., bowiem nadal nie wykazuje, czy w dacie parkowania miejsce postojowe było prawidłowo oznakowane (prawidłowo wyznaczone). Z przedłożonych dowodów może wynikać jedynie, że w dniu 14 września 2018 r. przeprowadzono wizję w terenie potwierdzającą prawidłowe oznakowanie. Dodał, że ze stanu faktycznie nie wynika, że jego pojazd był zaparkowany w miejscu wyznaczonym, wobec czego w myśl obowiązujących przepisów nie jest możliwe nałożenie na niego opłaty dodatkowej, a w konsekwencji - egzekucja tej należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także postanowienie, które rozstrzyga sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Zaskarżone postanowienie SKO, jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta wydane zostały w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wobec skarżącego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie w stosunku do strony prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność pieniężną z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania w dniu 12 lipca 2021 r. Wskazać przy tym należy, że ustalono, że właścicielem spornego pojazdu, na którym co do zasady spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, w dacie 12 lipca 2021 r. był skarżący. Sam właściciel zresztą nie kwestionował faktu posiadania w tej dacie statusu użytkownika zaparkowanego pojazdu. Zgłosił natomiast zarzut nieistnienia obowiązku. Podkreślić należy, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gl 424/17 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie: CBOSA). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W sprawie skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm., dalej: u.d.p.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 7 u.d.p. opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Zgodnie z art. 13f u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1). Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Uchwałą Rady Miejskiej Świdnicy z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania w Ś. oraz wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie Miasta Świdnica (Dolno.2003.237.3877 z dnia 17 grudnia 2003 r.) ustanowiono w Ś. Strefę Płatnego Parkowania w granicach której znalazł się m. in. "Pl. [...]" (załącznik nr 1 do uchwały - § 1 pkt 1 lit. p). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu i w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt II FSK 140/18, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1042/18, dostępne w CBOSA). Należy również zauważyć, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17 (dostępnej w CBOSA) zaakcentowano, że zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, a nie: w dowolnym miejscu znajdującym się w tej strefie. Podkreślono też, że miejscem wyznaczonym jest, co do zasady, miejsce wyróżnione zarówno znakami informacyjnymi pionowymi, jak i znakami informacyjnymi poziomymi. Zarazem zwrócono uwagę, że znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg - pkt 5.1.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczenia na drogach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2311, dalej: rozporządzenie), natomiast znaki informacyjne poziome dróg służą zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia). W strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-45 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się m.in. znakami pionowymi D-18 "parking" (pkt 5.2.18 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.) oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.4.,5.2.5.,5.2.6.,5.2.9.2, załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionował samego faktu postoju w spornym miejscu. Podkreślał natomiast brak prawidłowego wyznaczenia miejsc parkingowych, ponieważ – jak argumentował w skardze - "po jednej stronie kontrolerzy SPP sprawdzają opłaty, a po drugiej (przed sklepem) już nie" i brak należytego udokumentowania faktu jego postoju w prawidłowo oznakowanym miejscu. Zdaniem Sądu, skarżący kwestionując ustalenia wierzyciela i SKO nie wskazał jednak jakichkolwiek okoliczności, które można zweryfikować i które budziłyby – w świetle zebranego materiału dowodowego – wątpliwości co do sposobu wyznaczenia miejsc parkingowych przy "Pl. [...]" w Ś. W szczególności skarżący nie podał na czym konkretnie miało polegać niewłaściwe wyznaczenie miejsc postojowych. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się natomiast dokumentacja fotograficzna, na której widać przednią szybę i tablice rejestracyjne samochodu skarżącego. Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się projekt stałej organizacji ruchu sporządzony w dniu 30 lipca 2018 r., zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu i notatka służbowa z 14 września 2018 r. dotycząca sposobu wprowadzenia zmiany organizacji ruchu według zatwierdzonego projektu. Z notatki tej wynika, że na podstawie dokonanej wizji w terenie stwierdzono, że oznakowanie poziome i pionowe w tym na "Pl. [...]", zostało wprowadzone zgodnie z zatwierdzonym projektem. Na zdjęciach wykonanych podczas wizji lokalnej w 2018 r. widać prawidłowe oznakowanie miejsc postojowych na "Pl. [...]". Skoro na "Pl. [...]" została wprowadzona określona organizacja ruchu i materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych potwierdza, że w 2018 r. rzeczywiście wyznaczono znakami D-18 i P-19 miejsca postojowe na "Pl.[...]" w Ś., to tym samym, nie ma podstaw do przyjęcia, że w 2021 r. znaków pionowych lub poziomych tam już nie było. Sam skarżący nie wskazał konkretnie na czym miało polegać nieprawidłowe wyznaczenie miejsc postojowych, czy brakowało znaków pionowych lub poziomych. Podnosił jedynie, że organ nie dołączył fotografii przedstawiających sposób oznakowania "Pl. [...]" w lipcu 2021 r. W świetle nieprecyzyjnej argumentacji skarżącego, zdaniem Sądu należało przyjąć, że wierzyciel dostatecznie udokumentował fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wykazał, że miejsce postojowe przy "Pl. [...]" w Ś. zostało prawidłowo wyznaczone przy pomocy znaków pionowych i poziomych. Tym samym nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów k.p.a. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.. Tym samym zasadne było oddalenie przez wierzyciela zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.