III SA/Wr 737/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Magdalena Jankowska Szostak, Kamila Paszowska Wojnar, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr SKO [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami: oddala skargę w całości

Przedmiotem skargi W. D. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr SKO 4142/70/20 utrzymująca w mocy decyzję działającego z upoważnienia Starosty Oleśnickiego – Inspektora w Wydziale Komunikacji w Starostwie Powiatowym w Oleśnicy (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 29 czerwca 2020 r. nr KD-S.5430.195.1.2020.EB w sprawie skierowania strony na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji otrzymał wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Środzie Śląskiej z dnia 7 maja 2020 r. o skierowanie strony na badanie lekarskie mające na celu ustalenie istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (strona ma uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. [..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..],[..]) wobec uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jej zdrowia. We wniosku Prokurator poinformował, że Prokuratura nadzorowała postępowanie pod sygn.. akt PR 1 Ds. 599.2019 w sprawie przeciwko stronie i w toku postępowania ustalono, że strona znajduje się w złym stanie zdrowia, przebyła [..],[..] i [..] w wyniku [..] i od tego czasu poddana jest rehabilitacji, nadto u strony rozpoznano [..] oraz [..] spowodowanego przebytymi [..],[..],[..], co objawia się chorobową oceną sytuacji, [..],[..] i [..],[..]. Organ I instancji skierował stronę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, do którego załączyła szereg dokumentów m.in. orzeczenie psychologiczne z 21 kwietnia 2020 r. wydane przez Przychodnię Pracy NZOZ we Wrocławiu, orzeczenie lekarskie z 22 kwietnia 2020 r. wydane przez Główny Ośrodek Badań Lotniczo-Lekarskich Aeroklub Polski we Wrocławiu na okoliczność, że nie istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., dalej u.k.p.) wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno on, jak i organ I instancji nie jest organem uprawniony do weryfikowania twierdzeń wynikających z załączonych do wniosku Prokuratora dokumentów medycznych. Właściwą jednostką dokonującą weryfikacji stanu zdrowia pod kątem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi jest uprawniony lekarz wydający orzeczenie lekarskie co do istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wskazał organ, że prowadzenie pojazdów przez osobę, u której rozpoznano jednostkę chorobową, która stanowi przeciwwskazania do posiadania prawa jazdy, może powodować zagrożenie w ruchu lądowym dla użytkowników dróg. W ocenie SKO wobec podanych we wniosku uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony zasadnym jest skierowanie jej na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Storna nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Zarzuciła strona naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: k.p.a.) przez utrzymanie decyzji w mocy, zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnia zasadności lub zasadności skierowania jej na badania lekarskie. Zdaniem strony błędnie uznano, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej stanu zdrowia. Ponadto decyzja organu I instancji nie wskazywała konkretnych powodów skierowania na badania lekarskie, a sam fakt problemów zdrowotnych nie uzasadnia kierowania na badania lekarskie. Organy nie ustaliły z dużą dozą prawdopodobieństwa że w stosunku do strony istnieją przeciwskazania zdrowotne. Strona została również pozbawiona możliwości wykazania, że takich przeciwskazań brak. W sprawie organ wszczął postępowanie dokonując doręczenia na nieprawidłowy adres. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy, wbrew zarzutom skargi, dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz dokonały ich prawidłowego zastosowania w okolicznościach sprawy. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wedle którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność [..] kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oczywistym zatem być musi, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16, LEX nr 2118707). Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym, co należy podkreślić, wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością, co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, organy rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że w przypadku skarżącego istniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, uzasadniające skierowanie go na badanie lekarskie mające na celu stwierdzenie bądź wykluczenie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a nie ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Wbrew zarzutom skargi organ nie ma obowiązku prowadzenia postepowania dowodowego w zakresie istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do kierowania pojazdami. Dla skierowania na badania lekarskie wystarczające jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności (przeciwskazań zdrowotnych). Ostateczna ocena tej kwestii pozostaje w zakresie uprawnień lekarzy posiadających określone kompetencje. W sprawie taką wiarygodną informację stanowił wniosek Prokuratora. Wniosek Prokuratora i wskazane w nim okoliczności oraz załączona dokumentacja uzasadniały wydanie decyzji kierującej na badania. Z wniosku Prokuratora wynika, że strona przebyła [..],[..] i [..] w wyniku [..] i od tego czasu poddana jest rehabilitacji, nadto u strony rozpoznano [..] oraz z[..] spowodowanego przebytymi [..],[..],[..], co objawia się [..],[..],[..] i [..],[..]. Podane okoliczności poparte dokumentacją medyczną, zdaniem Sądu wskazują na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, mogących mieć wpływ na ewentualne istnienie przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Zauważa jednocześnie Sąd, że użytkownicy dróg publicznych powinni pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że organ administracji publicznej, który posiada do tego ustawowe uprawnienia, podejmuje działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń, jakie mogą stwarzać kierowcy posiadający prawo prowadzenia pojazdów, pomimo że stan ich zdrowia nie daje gwarancji bezpiecznego kierowania pojazdem. Nie ulega wątpliwości, że kondycja zdrowotna każdego człowieka, w tym i kierującego, może z czasem ulec pogorszeniu. Ewentualne niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo nie tylko samego zainteresowanego ale także innych uczestników ruchu drogowego. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga zatem, aby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także by kontrolował, czy kierujący w późniejszym czasie nie utracił zdolności zdrowotnych do kierowania pojazdami. Temu celowi miała i ma służyć instytucja wprowadzona poprzednio do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a obecnie w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ u.k.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1699/16, LEX nr 2317414). Ponadto organ podejmując decyzję o skierowaniu konkretnej osoby fizycznej na badanie lekarskie celem ustalenia czy istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdem musi każdorazowo wyważyć dwa sprzeczne interesy - interes prywatny osoby kierowanej na badanie i interes publiczny, którym jest bezpieczeństwo osób poruszających się po drogach oraz ocenić, który z nich w danej sprawie wymaga większej ochrony (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 509/15, LEX nr 2231507). W niniejszej sprawie organy mając na uwadze opisane okoliczności sprawy słusznie przyjęły prymat interesu publicznego (bezpieczeństwa innych użytkowników ruchu) nad interesem prywatnym skarżącego. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przedstawione przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego orzeczenie psychologiczne oraz lekarskie. Przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów, jakie wynikają z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014 r., poz. 949), w którym przewidziano, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania przedmiotowych badań są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Skarżący takiemu badaniu nie był poddany. Sąd nie stwierdził również uchybień przepisów postępowania, które miały bądź mogły mieć wpływ na wynik sprawy, strona wniosła skutecznie odwołanie od decyzji i miała możliwość przedstawienia własnego stanowiska. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.