III SA/Wr 723/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi C.B. i A.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 postanawia przyznać A.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując w uzasadnieniu, że wraz z żoną prowadzą samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszkają w domu jego zony, o wartości 100.000 zł, są właścicielami nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni 12 ha, natomiast na ich dochód składają się świadczenia rentowe i dodatek pielęgnacyjny skarżącego w łącznej kwocie 2.200 zł oraz najem z dzierżawy gruntów rolnych. Skarżący przesłał na wezwanie dokumenty, z których ponad dane wskazane we wniosku wynika, że w roku 2016 uzyskał dochód w kwocie 14.371,80 zł, natomiast ich koszty utrzymania wynoszą 3.345 zł miesięcznie. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku A.B. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącego i, z drugiej strony, wysokość wydatków tego gospodarstwa wynikających z sytuacji życiowej, w tym z wieku i stanu zdrowia jego członków. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.