Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wr 63/26

Wyrok WSA we Wrocławiu z 17 czerwca 2026 r., III SA/Wr 63/26

Wynik

*Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 9001-00000005824/25 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kamiennej Górze z dnia 18 września 2025 r. nr BP007.8110.70.2025.KK.RDM; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi D. S. (dalej: strona skarżąca, skarżący, strona) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ, organ odwoławczy, ARiMR, Dyrektor) z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 9001-00000005824/25, którą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1363 ze zm., dalej: ustawa ARiMR), §13zzza ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie ARiMR) organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kamiennej Górze (dalej: organ I instancji, Kierownik) z dnia 18 września 2025 r. nr BP007.8110.70.2025.KK.RDM o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 10 kwietnia 2025 r. skarżący złożył wniosek do Kierownika o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej. We wniosku strona wykazała, że kwota obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej wyniosła 63.830,22 zł, a straty spowodowane powodzią wystąpiły w areale [...] ha z uprawą [...] na ziarno. Do wniosku strona dołączyła kopię protokołu nr [...] z dnia 23 grudnia 2024 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie, sporządzonego dla całego gospodarstwa. Protokół zawierał podpis Wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Pismem z 5 czerwca 2025 r. Dyrektor przekazał organowi I instancji pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamiennej Górze (dalej: NUS, Naczelnik, organ podatkowy) wraz z załącznikami, z których wysnuto wniosek, że użytkownikiem nieruchomości rolnych m. in. o nr [...] zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na 2024 r. przez skarżącego, jest A. C. Z dołączonej do informacji kopii umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. wynikało, że B. B. - właścicielka powyższych działek, będąca jednocześnie pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu administracyjnym - wydzierżawiła A. C. nieruchomości rolne w ilości [...] działek, w tym działki zgłoszone przez stronę we wniosku na 2024 r. Natomiast z kopii umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 lipca 2021 r. wynikało, że strona wydzierżawiła A. C. [...] działek, w tym działkę o nr [...], którą również skarżący zadeklarował we wniosku na 2024 r. Umowy zostały podpisane przez wskazane wyżej osoby. Następnie NUS, na wezwanie Kierownika, przedstawił protokoły z zeznań świadków będących właścicielami wydzierżawionych nieruchomości rolnych, w tym B. B. Z uwagi na treść otrzymanych dokumentów, organ i instancji pismem z 16 lipca 2025 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył przed organem I instancji pod rygorem odpowiedzialności karnej, że posiada grunty z umów dzierżaw zawartych w dniu 15 marca 2021 r. z B. B. i N. S. Z gruntu korzysta osobiście i nikomu innemu go nie wydzierżawiał. Skarżący dołączył umowę dzierżawy z dnia 15 marca 2021 r. zawartą z B. B., której przedmiotem była dzierżawa gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...] oraz umowę dzierżawy z dnia 15 marca 2021 r. zawartą z N. S., której przedmiotem była dzierżawa gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej o nr [...]. Do akt sprawy zostały załączone pisma z postępowania prowadzonego w sprawie B. B., których treść wskazywała na to, że grunty, które deklaruje ona we wniosku o płatności bezpośrednie w roku 2024 i do których ubiega się o pomoc ,,Powódź 2024 - szkody w gospodarstwie - pomoc publiczna'', nie zostały wydzierżawione. Podała ona również, że brała udział jako świadek w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w stosunku do A. C. i podczas tego postępowania okazano jej umowę z dnia 1 lutego 2024 r., nazwaną roboczo: "umową dzierżawy", która to umowa nie weszła w życie, a o taką okoliczność organy podatkowe nie zadały pytania, zaś samo przesłuchanie było dla niej niezrozumiałe. W dniu 8 sierpnia 2025 r. A. C. złożył do organu I instancji swoje stanowisko dotyczące umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. W piśmie tym wyjaśnił, że 30 lipca 2025 r. zawarł z B. B. ugodę, na której widnieje jego podpis, potwierdzając przy tym, że umowa dzierżawy nie weszła w życie i została z tym dniem rozwiązana. Oświadczenie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Kierownik poinformował stronę pismem z 20 sierpnia 2025 r., iż przed dniem wydania decyzji administracyjnej umożliwia się jej zapoznanie ze zgromadzonym w sprawie materiałem i dowodami. W dniu 2 września 2025 r. do organu wpłynęło stanowisko profesjonalnego pełnomocnika działającego w imieniu B. B., w którym wskazuje on, że pozyskane nielegalnie dowody nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Zwrócił uwagę na treść art. 293 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: O.p.), z którego wynika obowiązek zachowania tajemnicy skarbowej, wskazując, że udostępnianie materiałów z postępowania podatkowego jest szczegółowo regulowane przepisami tej ustawy i sankcjonowane jako przestępstwo, m in. z art. 306 O.p. Jak podniesiono, Kierownik nie jest organem uprawnionym do uzyskania materiałów objętych tajemnicą skarbową, jednakże z uwagi na eksces pracownika urzędu skarbowego, wszedł w ich posiadanie. W piśmie tym podkreślono również, że umowa z dnia 1 lutego 2024 r. należy do kategorii nieistniejących czynności prawnych, nie weszła w życie, nie była wykonywana i z dniem 1 lutego 2024 r. została rozwiązana. Natomiast protokół z dnia 4 marca 2025 r może być co najwyżej dowodem tego jakiej treści zeznania złożyła B. B. W dniu 12 września 2025 r. profesjonalny pełnomocnik, który zgłosił udział w sprawie w imieniu strony, wniósł o wydanie orzeczenia zgodnego z jego wnioskiem. Pełnomocnik podniósł, że brak jest w aktach sprawy materiału, z którego mogą wynikać wątpliwości co do posiadania gruntu przez mocodawcę, bowiem posiadanie tych gruntów oraz tytuł prawny do nich nie jest kwestionowany przez nikogo. Natomiast okoliczności, o których w istocie strona nie posiada wiedzy, nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia 18 września 2025 r. organ I instancji, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy ARiMR w zw. z art. 104 k.p.a. i § 13zzaa ust. 4 rozporządzenia ARiMR przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 5.730 zł, stanowiącą równowartość 1.346,21 euro oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej do pozostałej wnioskowanej części. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepisy prawa krajowego mające zastosowanie w sprawie oraz szeroko przytoczył okoliczności, składające się na ustalony stan faktyczny. Stwierdził, że dofinasowanie strat w uprawach powinno być wypłacone temu z producentów, który był faktycznym użytkownikiem gruntów i poniósł straty w danej uprawie. Podniósł, że B. B., która jest jednocześnie właścicielem gruntów podanych przez stronę do płatności, złożyła zeznania jako świadek w Urzędzie Skarbowym 4 marca 2025 r. i z protokołu jej przesłuchania jasno wynika, że to nie skarżący był użytkownikiem i dzierżawcą wymienionych we wniosku działek ewidencyjnych. Dalej organ I instancji, powołując się na dokumenty otrzymane od NUS, dotyczące sprawy A. C., tj. umów dzierżawy z dnia 1 lipca 2021 r. i z dnia 1 lutego 2024 r., wskazał, że umowy te dotyczą działek ewidencyjnych zgłoszonych do wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 przez skarżącego, tj.: [...] oraz, że w jego ocenie zostały skutecznie zawarte i nie ma podstaw do ich kwestionowania. Zdaniem organu I instancji wynika to z treści zeznań B. B. oraz faktu, że umowa z dnia 1 lutego 2024 r. została podpisana i realizowana. Kierownik podkreślił także, że pytania zadawane przez pracowników organu podatkowego były jasne i czytelne, a przesłuchiwana nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń. Natomiast z treści jej zeznań wynikać ma, że umowa dzierżawy była wykonywana, zatem została skutecznie zawarta, co wskazuje, że skarżący nie mógł być ich dzierżawcą. Pismem z dnia 8 października 2026 r. strona skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej zmianę i przyznanie pomocy finansowej ponad kwotę 5.730 zł, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania: - art.75 k.p.a., poprzez oparcie orzeczenia na dowodach pozyskanych nielegalnie, - art. 10 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach, z którymi strona nie miała możliwości zapoznania się przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia, - art. 76 k.p.a., poprzez bezzasadne uznanie kopii dokumentów za dokumenty urzędowe, - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie podczas formułowania ustaleń faktycznych i ocen dowodów, tj. dowodu z dokumentu w postaci umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2022 r. zawartej pomiędzy skarżącym a B. B. i oparcie ustaleń faktycznych na nieujawnionych stronie kserokopiach dokumentów z akt innego postępowania przy jednoczesnym przyznaniu kopiom tych dokumentów prymatu w zakresie ustalenia zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i art. 75 § 2 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie oświadczenia strony oraz oświadczenia B. B., co do posiadania nieruchomości objętych wnioskiem w roku 2024 przez skarżącego, - art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że nieujawniona stronie kserokopii protokołu zeznań B. B. z dnia 4 marca 2025 r., złożonych w Urzędzie Skarbowym, może stanowić dowód na to, kto posiadał grunt w okresie objętym wnioskiem, - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i pobieżną ocenę treści kopii protokołu z zeznań B. B. z dnia 4 marca 2025 r. W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca podniosła, że pominięcie umowy dzierżawy z 15 marca 2022 r. prowadzi do sprzecznego z normami postępowania czynienia ustaleń faktyczny w sposób dowolny, a dokumenty na jakich oparł się organ – do których wgląd miała strona – nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń faktycznych jako kserokopie z akt administracyjnych innej sprawy i to przekazane nie przez NUS, a przez pracownika organu – D. Ł. Dalej skarżący argumentował, że w decyzji nie wyjaśniono, na jakiej podstawie dokumentom przekazanym z Urzędu Skarbowego przyznano prymat wiarygodności i mocy dowodowej, pomijając fakt, że materiał, na jakim opiera się organ I instancji, powstał dla celów innego postępowania. Podkreślono, że w tym postępowaniu B. B. wyjaśniła, że nie zawarła w sposób ważny umowy z A. C. Decyzją z 5 grudnia 2025 r. Dyrektor ARiMR wydał rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Kierownika, będące przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu podjętej decyzji, organ szeroko powołał przepisy prawa materialnego oraz stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz poprawnie zastosował obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że beneficjentem pomocy finansowej, o której mowa w § 13zzza rozporządzenia ARiMR, jest producent rolny posiadający gospodarstwo rolne, w którym prowadzi działalność rolniczą, m. in. poprzez wytwarzanie produktów rolnych i u którego w gospodarstwie powstały szkody w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Tymczasem - jak wynika z akt sprawy, działki ewidencyjne o nr [...], na których skarżący zgłosił na 2024 r. uprawę [...] i na których zgodnie z protokołem nr [...] powstały szkody w wyniku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 roku, zostały w dniach 1 lutego 2024 r. i 1 lipca 2021 r. wydzierżawione na rzecz A. C. Odnosząc się do kwestii sposobu uzyskania informacji o nieużytkowaniu powyższych działek przez skarżącego, Dyrektor ARiMR podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż organ pozyskał te informacje drogą formalną od NUS, cała korespondencja była opatrzona klauzulą "tajemnica skarbowa", a pisma zostały podpisane elektronicznie przez organ podatkowy. Dyrektor wskazał, że ARiMR jako akredytowana agencja płatnicza realizująca zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, wprawdzie nie została wymieniano w art. 297 O.p., jednakże zgodnie z art. 299 § 3 pkt 14 powołanej ustawy, informacje, o których mowa w § 1, udostępniane są również akredytowanym agencjom płatniczym realizującym zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Dyrektor ARiMR przywołał treść art. 7b k.p.a.. W ocenie organu odwoławczego przekazane przez NUS dokumenty nie naruszają uprawnień osoby, której danych dotyczą. Nie zostały one pozyskane w sposób nielegalny i nie doszło do naruszenia art. 75 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy szeroko opisał i odniósł się do okoliczności ustalonych na podstawie przekazanych przez NUS dokumentów powielając argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji. Podkreślił, że przedmiotem umowy zawartej pomiędzy B. B. a A. C. w dniu 1 lutego 2024 r. były nieruchomości rolne wymienione w § 1 umowy, w tym m.in. działki ewidencyjne nr [...], które zostały zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności na 2024 r. przez D. S. Na umowie widnieją podpisy wydzierżawiającej B. B. oraz dzierżawcy A. C., a zatem umowa została zawarta. Na umowie brak jest jakiejkolwiek adnotacji czy nagłówka świadczącego o tym, że umowa jest wersją roboczą. Ponadto w zeznaniach z dnia 4 marca 2025 r. B. B. podała, że wydzierżawione w 2024 r. grunty użytkował rolnie we własnym zakresie A. C. Organ odwoławczy dodał, że zawarcie przez B. B. i A. C. umowy ugody w dniu 30 lipca 2025 r., w ramach której obie strony zgodnie oświadczyły, że umowa dzierżawy z 1 lutego 2024 r. nie weszła w życie i że grunt nie został wydany na warunkach określonych umową, jak i oświadczenie A. C. z dnia 8 sierpnia 2025 r. stoją w sprzeczności z zeznaniami B. B. z dnia 4 marca 2025 r. Zdaniem organu II instancji zawarcie ugody dopiero w dniu 30 lipca 2025 r. wskazuje na celowe działania obu stron, tak aby uniknąć negatywnych konsekwencji wypływających ze stanu faktycznego ustalonego na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. Ponadto według organu sama właścicielka działek ewidencyjnych powinna posiadać wiedzę komu i na podstawie jakiej umowy wydzierżawia swoje nieruchomości rolne. Organ odwoławczy zaznaczył, iż podczas przesłuchiwania jej w charakterze świadka w dniu 4 marca 2025 r., nie zeznała ona o istnieniu drugiej umowy dzierżawy zawartej na te same działki ewidencyjne, podpisanej ze skarżącym. Natomiast pierwsza informacja o istnieniu takiej umowy pojawiła się dopiero w dniu 25 lipca 2025 r., czyli po otrzymaniu przez organ I instancji informacji o ustaleniach kontroli podatkowej i dowodów zebranych przez NUS w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. Za przedstawione jedynie w celu uprawdopodobnienia faktu posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do gruntów rolnych i zaprzeczeniu wejścia w życie istnienia umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r., uznał organ odwoławczy przedstawione w kontrolowanym postępowaniu przez stronę i jej pełnomocnika oświadczenia, umowy, aneks czy ugodę. Odnośnie przedstawionego oświadczenia stron z dnia 8 sierpnia 2025 r. o rozwiązaniu umowy dzierżawy z 1 lutego 2024 r. z dniem 1 lutego 2024 r., Dyrektor uznał, że oświadczenie takie jest prawnie bezskuteczne i odmówił oświadczeniu wiarygodności i mocy dowodowej, ponieważ umowy dzierżawy nie można rozwiązać z mocą wsteczną. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że jego zdaniem materiał dowodowy zebrany w sprawie jest jednoznaczny i pozwala na ustalenie faktycznego użytkownika działek ewidencyjnych, na których powstały szkody spowodowane powodzią, we wrześniu 2024 r. i objętych wnioskiem o przyznanie płatności na 2024 r., złożonym przez stronę skarżącą. Podkreślił, że w złożonych zeznaniach B. B. potwierdziła, że w 2024 r. A. C. był użytkownikiem wydzierżawionych gruntów o nr [...]. Skoro użytkownikiem ww. działek był A. C., który to we własnym zakresie obsiewał i zbierał plony (odp. na pytanie nr 15), to uznać należało, że to on właśnie poniósł szkody związane z powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. W odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że poza oświadczeniem o osobistym korzystaniu z gruntów objętych umową dzierżawy z dnia 15 marca 2021 r. z N. S., skarżący nie udowodnił, że był jej użytkownikiem w 2024 r. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w sprawie i całkowite pominięcie podczas formułowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, dowodu z dokumentu w postaci umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2021 r., oświadczenia B. B. złożonego w postępowaniu o przyznanie płatności przed organem I instancji oraz oświadczenia A. C. i bezzasadne oparcie się na dowodach przeprowadzonych w innym postępowaniu w postaci kopii umowy dzierżawy z 1 lutego 2024 r. oraz protokołu z zeznań B. B. z 4 marca 2025 r., ocenionych dowolnie, 2. art. 75 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia na dowodach pozyskanych nielegalnie, 3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i pobieżną ocenę treści kopii protokołu z zeznań B. B. z dnia 4 marca 2025 r., prowadzącą do błędnego przyjęcia, że posiadaczem zgłoszonych we wniosku o płatność działek był A. C., w sytuacji gdy obie strony pozornej umowy temu przeczą, 4. art. 83 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy oczywiste było, że umowa B. B. z A. C. z 1 lutego 2024 r. jest nieważna wobec zawarcia jej przez strony dla pozoru. W uzasadnieniu skargi strona powieliła stanowisko wyrażone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie. W piśmie z dnia 11 czerwca 2026 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: 1) uwierzytelnionej kopii pozwu o stwierdzenie nieistnienia umowy z dnia 1 lipca 2021 r. pomiędzy N. S., a A. C., 2) uwierzytelnionej kopii pozwu o stwierdzenie nieważności umowy z dnia 1 lutego 2024 r. pomiędzy B. B., a A. C., 3) zgłoszenia interwencji, 4) wydruku z portalu informacyjnego sądów powszechnych na fakt toczenia się postępowań cywilnych o stwierdzenie nieistnienia umowy z 1 lipca 2021 r. zawartej między N. S. a A. C. oraz o stwierdzenie nieważności umowy z dnia 1 lutego 2024 r. zawartej między B. B. a A. C. Ponadto o przeprowadzenie dowodu z: oświadczenia B. B. z dnia 10 czerwca 2026 r. na fakt ustalenia, że do podjęcia czynności w postaci sporządzenia umowy ugody z dnia 30 lipca 2025 r., rozwiązania umowy z dnia 8 sierpnia 2025 r doszło w wyniku pouczeń udzielonych przez organy ARIMR, fotokopii zeznań B. B. z dnia 17 marca 2026 r. na fakt sprostowania przez B. B. zeznań złożonych w urzędzie skarbowym w Kamiennej Górze i treści tych sprostowanych zeznań - w tym faktu nieobowiązywania umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. pomiędzy B. B., a A. C., uwierzytelnionej kopii protokołów przesłuchań B. B. z dnia 28 stycznia 2026 r. przed organem I Instancji i protokołu przesłuchania w charakterze świadka A. C. na okoliczność nieobowiązywania umów z dnia 1 lutego 2024 r. i 1 lipca 2021 r. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte oraz stanowisko i wnioski wyrażone w piśmie z dnia 11 czerwca 2026 r. Podkreślił, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne ekologiczne, które podlega kontroli corocznej przez jednostki certyfikujące działające na zlecenie ARiMR i raportuje co roku prowadzenie działalności gospodarstwa, w tym jego powierzchnię, wielkość i rodzaj produkcji. Organ te fakty zna z urzędu i powinien był wziąć je pod uwagę w prowadzonym postępowaniu. Pełnomocnik zaznaczył, że przedłożone z NUS dokumenty nie stanowią dokumentów urzędowych. Jednocześnie podkreślił, że w toku są dwa postępowania cywilne z pozwów skarżącego przed sądem powszechnym, które to pozwy zostały załączone do pisma z dnia 11 czerwca 2026 r. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę oraz wcześniejszych rozstrzygnięciach. Na rozprawie Sąd uwzględnił wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 11 czerwca 2026 r. na okoliczność toczących się postępowań cywilnych o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego oraz o stwierdzenie nieważności umowy na podstawie pozwów złożonych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując postępowanie w sprawie, Sąd - zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami – doszedł do przekonania, że zachodzą podstawy do uchylenia wydanych decyzji. Zaskarżoną w sprawie decyzją z 5 grudnia 2025 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika z dnia 18 września 2025 r., na mocy której - w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi we wrześniu 2024 r. i wprowadzeniem stanu klęski żywiołowej – przyznano mu tę pomoc do kwoty 5.730 zł oraz odmówiono udzielenia pomocy ponad tę kwotę. Warunki przyznawania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., i w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej uregulowane zostały w § 13zzza rozporządzenia ARiMR. Zgodnie z brzemieniem § 13zzza ust. 1 rozporządzenia ARiMR, w 2025 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi będącemu producentem rolnym: 1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5; 2) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika do rozporządzenia 2022/2472. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. (ust. 3), w drodze decyzji kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek producenta rolnego złożony do dnia 16 kwietnia 2025 r. albo od dnia 20 października 2025 r. do dnia 7 listopada 2025 r. na formularzu opracowanym przez ARiMR i udostępnionym na jej stronie internetowej. (ust.4). Zaś wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, w przypadku szkód w uprawach rolnych ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i stawki pomocy (ust. 8). Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2025 r. poz. 865, dalej: ustawa o ewidencji gospodarstw rolnych), producent rolny oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (dalej: rozporządzenie 2021/2115), a zatem osobą fizyczną lub prawną bądź grupą osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz które prowadzą działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o ewidencji gospodarstw rolnych, gospodarstwo rolne oznacza gospodarstwo w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, a zatem oznacza wszystkie składniki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika. Mając na względzie powyżej wymienione przepisy materialne, Sąd wskazuje, iż organy orzekające w sprawie wniosku złożonego w trybie § 13zzza ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ARiMR obowiązane są ustalić powierzchnie gruntów, na których producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne oraz na którym powstały szkody w wymienionych w tym przepisie składnikach gospodarstwa rolnego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r., na terenach, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej, bowiem powierzchnia ta, zgodnie z treścią § 13zzza ust. 8 rozporządzenia ARiMR, stanowi podstawę do wyliczenia kwoty pomocy należnej rolnikowi dotkniętemu skutkami powodzi. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji oparły ustalenia faktyczne w tym zakresie właściwie wyłącznie o pozyskane od NUS dowody zgromadzone przez organ podatkowy w toku postępowania prowadzonego wobec osoby trzeciej. Wbrew stanowisku strony, zdaniem Sądu organ mógł skorzystać z powyższych dowodów w prowadzonym postępowaniu, co jednakże nie przesądza jeszcze o prawidłowości działania organu w zakresie ustalania stanu faktycznego. Organ zasadnie powołał się na treść przepisów art. 297 § 1 i art. 299 § 3 pkt 14 O.p. Słusznie wskazano, że ARiMR nie została wprawdzie wymieniona w treści art. 297 § 1 O.p. jako podmiot uprawniony do uzyskania dostępu do akt sprawy podatkowej, jednak zgodnie z treścią art. 299 § 3 pkt 14 O.p., akredytowana agencja płatnicza realizująca zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (jaką jest ARiMR) ma prawo do uzyskania informacji z art. 299 § 1, zawartych w aktach spraw podatkowych, bez żadnych dodatkowych warunków, jeśli realizuje zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (por. Stefan Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, WKP 2024). Również w myśl przywołanego przez organ art. 298 pkt 7 O.p., akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182 Ordynacji (tajemnica bankowa), organy podatkowe udostępniają innym organom w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych lub porozumieniach zawartych na podstawie tych umów. Z treści przepisu art. 7b k.p.a. wynika natomiast obowiązek współdziałania organów między sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem strony, że przekazanie Kierownikowi informacji odnośnie postępowania podatkowego, w którym zeznania złożyła właścicielka działek, podając informacje mające znaczenie dla niniejszej sprawy, było działaniem wyłącznie pracownika NUS, nie zaś samego organu podatkowego. Zdaniem Sądu w sposób oczywisty pracownik ten nie działał "w imieniu własnym" lecz w ramach organu, w którym był zatrudniony i jego działania w tym zakresie uznać należy za działania samego organu. Wobec tego Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących nielegalnego pozyskania dowodów dla potrzeb niniejszej sprawy i złamania tajemnicy skarbowej. Powyższe nie oznacza jednak, że stan faktyczny sprawy został w sprawie ustalony w sposób właściwy i dokładny. Za prawidłowe należy bowiem uznać twierdzenia strony skarżącej, że uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć nie odnoszą się, bądź odnoszą się w szczątkowym zakresie, do dowodów przedstawionych przez nią w ramach postępowania przed ARiMR o przyznanie pomocy, takich jak m.in. umowy dzierżawy gruntów objętych wnioskiem, którą strona skarżąca zawarła z B. B. w dniu 15 marca 2021 r. oraz z N. S. w dniu 15 marca 2021 r., oświadczenia z dnia 8 sierpnia 2025 r. o rozwiązaniu umowy dzierżawy, czy umowy ugody z dnia 30 lipca 2025 r., w ramach której B. B. i A. C. zgodnie oświadczyli, że umowa dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. nie weszła w życie i że grunt nie został wydany na warunkach określonych umową. W ocenie Sądu obowiązkiem organu było przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę i ich należyta ocena. Organ nie mógł skutecznie odmówić uwzględnienia wniosków dowodowych strony z powołaniem się na to, że okoliczność, której one dotyczyły, została już przez organ udowodniona w sposób odmienny, niż wskazywała na to strona, a do tego praktycznie rzecz biorąc sprowadza się argumentacja organów przedstawiona w wydanych decyzjach. Tym bardziej organy nie były uprawnione do dokonania negatywnej oceny wartości dowodowej wskazanych dokumentów a priori, bez przeprowadzenia dowodów z tych dokumentów. Odmawiając przeprowadzenia zaoferowanych przez stronę dowodów (co trzeba podkreślić, na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, gdyż dotyczyły one powierzchni stanowiącej podstawę do wyliczenia kwoty pomocy należnej rolnikowi dotkniętemu skutkami powodzi), organy niedokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Jeszcze trzeba podkreślić, że fakt zebrania dowodów na daną okoliczność nie stanowi podstawy do odmowy przeprowadzenia dowodu kwestionującego sposób ustalenia danych okoliczności, a ocena przydatności materiału dowodowego w sprawie może być dokonana dopiero po jego przeprowadzeniu, chyba że teza dowodowa nie ma żadnego związku z przedmiotem postępowania, co – jak wyżej wskazano – w sprawie nie miało miejsca. Trzeba też nadmienić, że, jak wskazał pełnomocnik skarżącego na rozprawie, skarżący prowadzi gospodarstwo rolne ekologiczne, podlegające corocznej kontroli ARiMR, wobec czego organy z urzędu posiadają dostęp do informacji o faktycznie prowadzonej przez skarżącego działalności, w tym powierzchni gospodarstwa rolnego, jego wielkości i produkcji. W takiej sytuacji niewątpliwie organy winny były z informacji tych skorzystać przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Podkreślić należy, że jeżeli w sprawie występują sprzeczne dowody, zadaniem organów administracyjnych jest wszechstronne ich przeanalizowanie oraz podanie w rozstrzygnięciu, jakie względy przemawiały za uznaniem jednych, a odrzuceniu drugich, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne, niektóre dowody zostały uwzględnione, a innym odmówiono wiarygodności. Odzwierciedleniem dokonanego przez organ takiego procesu analizy materiału dowodowego musi być uzasadnienie decyzji – co wynika wprost w art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny nie może uchylić się od oceny wiarygodności przedkładanych przez stronę dowodów, a tym samym dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ale jest obowiązany ocenić wszystkie okoliczności sprawy w sposób odpowiadający treści art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Uzasadnienie stanowiska organu, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Powyższe prowadzi do wniosku, że w postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego i ustosunkowanie się do zarzutów i twierdzeń strony. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie użytkował spornych gruntów. Z uwagi na charakter dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (którego istotą jest rozpoznanie sprawy w jej całokształcie zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji), od wspomnianych obowiązków nie jest zwolniony także organ drugiej instancji. Powyższe oznacza, że ocena dowodów przeprowadzona przez ten organ w ramach dwukrotnego rozpoznania sprawy nie może być dowolna, co oznacza, że musi uwzględniać wszystkie zebrane fakty we wzajemnym ich logicznym powiązaniu. Z przepisu art. 80 k.p.a. wynika, że oceniając wiarygodność i moc dowodów, organ powinien ocenić nie tylko każdy dowód z osobna ale wszystkie dowody łącznie. Kontrolowane postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zasad procesowych z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a, i 80 k.p.a. nie realizuje, czego dowodem jest pominięcie w sprawie zarówno twierdzeń strony popartych przedłożoną dokumentacją na okoliczność posiadania spornych działek, jak i kwestii ewentualnego dysponowania przez organ z urzędu protokołami kontroli gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego, mogących w tym postępowaniu pełnić funkcję pomocniczą w zakresie rozstrzygnięcia o wiarygodności przedstawionych w postępowaniu dokumentów. Jak bowiem wynika z treści art. 75 § 1 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym katalog środków dowodowych ma charakter otwarty. Wskazać należy, że przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe skutkowało niepełnym ustaleniem stanu faktycznego. Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika, aby wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały ustalone, rozważone i ocenione, co pozwoliłoby na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzono z naruszeniem reguł k.p.a., zaś uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, i 77 § 1 k.p.a, a także art. 80 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną i w sposób prawidłowy ustalić powierzchnię gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego na podstawie wszystkich posiadanych dowodów (zarówno tych przedłożonych przez stronę skarżącą, jak i pozyskanych z urzędu), a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie, którego uzasadnienie nie będzie pomijało wskazanych aspektów sprawy. W pierwszej jednak kolejności rozważenia przez organy wymaga kwestia oceny wpływu toczących się postępowań cywilnych o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego oraz o stwierdzenie nieważności umowy na postępowanie w tej sprawie pod kątem ewentualnego zawieszenia tego postępowania do czasu prawomocnych rozstrzygnięć sądu powszechnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 lutego 2026
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/ Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny