Sygnatura
III SA/Wr 60/26
Wyrok WSA we Wrocławiu z 17 czerwca 2026 r., III SA/Wr 60/26
Wynik
*Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 9001-00000005825/25 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kamiennej Górze z dnia 22 września 2025 r. nr BP007.8110.73.2025.TB.RDM; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. B. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, ARiMR, Dyrektor) z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 9001-00000005825/25 wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1363 ze zm., dalej: ustawa ARiMR), § 13zzza ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie ARiMR) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kamiennej Górze (dalej: organ I instancji, Kierownik, KBP ARiMR) z dnia 22 września 2025 r. nr BP007.8110.73.2025.TB.RDM o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej, w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 10 kwietnia 2025 r. złożył wniosek do organu I instancji o udzielenie przedmiotowej pomocy finansowej producentowi rolnemu. We wniosku strona wykazała, że kwota obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej wyniosła 70.438,10 zł, a straty spowodowane powodzią wystąpiły na areale [...] ha z uprawą [...] na ziarno. Do wniosku strona dołączyła kopię protokołu nr [...] z dnia 23 grudnia 2024 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie, sporządzonego dla całego gospodarstwa. Protokół zawierał podpis Wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. Dyrektor ARiMR przekazał otrzymaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamiennej Górze (dalej: NUS, Naczelnik, organ podatkowy) informację (pismo wraz z załącznikami), z której wynikało, że użytkownikiem nieruchomości rolnych m.in. o nr [...], zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na 2024 r. przez stronę jest A. C. Z dołączonej do informacji kopii umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. wynikało, że B. B. (będąca pełnomocnikiem strony w postepowaniu) wydzierżawiła A. C. nieruchomości rolne w ilości [...] działek, w tym działki zgłoszone przez stronę we wniosku na 2024 r. Zgodnie z § 4 i § 5 umowy, wydzierżawiający oddał dzierżawcy wskazane w umowie nieruchomości rolne do używania, a dzierżawca oświadczył, że wskazane nieruchomości przyjmuje do używania i do pobierania pożytków. Umowa została opatrzona podpisami ww. osób. W toku postepowania organ podatkowy przesłał do organu I instancji protokoły z zeznań świadków będących właścicielami wydzierżawionych nieruchomości rolnych, w tym B. B. z dnia 4 marca 2025 r. KBP ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących dzierżawy nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu 25 lipca 2025 r. złożył pismo, w którym poinformował, że na podstawie umowy dzierżawy od dnia 15 marca 2024 r. sporny grunt użytkuje, pobiera do niego płatności i nikomu tego gruntu nie wydzierżawiał. Do pisma przedłożył umowę dzierżawy gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...], zawartą w dniu 15 marca 2024 r. pomiędzy nim a B. B. Ponadto przedłożyła strona kopię umowy dzierżawy, zawartej w dniu 15 marca 2021 r. pomiędzy nim a N. S., której przedmiotem była dzierżawa działki o nr [...]. Dalej w dniu 25 lipca 2025 r. B. B. złożyła do KBP ARiMR pismo, w którym poinformowała, że grunty które deklaruje we wniosku o płatności bezpośrednie w 2024 r. i do których ubiega się o pomoc "Powódź 2024 - szkody w gospodarstwie - pomoc publiczna", nie zostały wydzierżawione. Wskazała również, że jako świadek brała udział w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w stosunku do A. C., gdzie okazano jej umowę z dnia 1 lutego 2024 r., nazwaną roboczo: "umową dzierżawy", która nie weszła w życie. Wskazała, że zadawane w Urzędzie Skarbowym pytania były dla niej niezrozumiałe i nie wiedziała do czego zmierzają. Następnie w dniu 31 lipca 2025 r. B. B. w swojej sprawie, złożyła oświadczenie, w którym świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego wskazała, że umowa z dnia 01.02.2024 r. zawarta z A. C. nigdy nie weszła w życie i nie obowiązuje. Do oświadczenia dołączyła pisemne, zgodne oświadczenie stron umowy, spisane w dniu 30.07.2025 r. Kolejno w dniu 04.08.2025 r. pani B. B. złożyła uzupełnienie złożonych wyjaśnień, w których ponownie potwierdziła, że umowa z dnia 01.02.2024 r. nie weszła w życie i nie była wykonywana, w związku z czym, z dniem 1 lutego 2024 r. wygasła. W dniu 8 sierpnia 2025 r. A. C. przed Kierownikiem BP ARiMR wyjaśnił, że w dniu 30 lipca 2025 r. zawarł z B. B. ugodę, na której widnieje jego podpis i w oświadczeniu potwierdził, że umowa z dnia 1 lutego 2024 r. nie weszła w życie i została z tym dniem rozwiązaną. Oświadczenie zostało złożone pod rygorem z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego. Następnie w dniu 12 sierpnia 2025 r. B. B. wystąpiła do Kierownika BP ARiMR o dołączenie do akt jej oświadczenia z dnia 8 sierpnia 2025 r., w którym obie strony umowy, oświadczyły, że na mocy zawartego porozumienia z dniem 1 lutego 2024 r. rozwiązują umowę dzierżawy. Dalej w dniu 14 sierpnia 2025 r. skarżący złożył do BP ARiMR pismo, w którym oświadczył, że osobiście użytkuje grunty z umów dzierżawy zawartych w dniu 15 marca 2024 r. z B. B. i N. S. i pobiera do nich płatności. Oświadczenie zostało złożone pod rygorem z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego. W dniu 2 września 2025 r. do organu wpłynęło stanowisko profesjonalnego pełnomocnika działającego w imieniu B. B. zarzucające, że pozyskane nielegalnie dowody nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych, a takimi są informacje od organu podatkowego. Powołał się pełnomocnik na art. 293 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: O.p.) i stwierdził, że Kierownik nie jest organem uprawnionym do uzyskania materiałów objętych tajemnicą skarbową, a pozyskał je w wyniku ekscesu pracownika urzędu skarbowego. Dalej podkreślił pełnomocnik, że umowa z dnia 1 lutego 2024 r. należy do kategorii nieistniejących czynności prawnych, nie weszła w życie, nie była wykonywana i z dniem 1 lutego 2024 r. została rozwiązana. Natomiast protokół z dnia 4 marca 2025 r może być co najwyżej dowodem tego jakiej treści zeznania złożyła B. B. W dniu 9 września 2025 r. ww. profesjonalny pełnomocnik zgłosił udział w sprawie skarżącego. Zarzucił, że brak jest w aktach sprawy materiału, z którego mogą wynikać wątpliwości co do posiadania gruntu przez mocodawcę, ponieważ zarówno posiadanie gruntów oraz tytuł prawny nie są kwestionowane przez strony umowy. Natomiast okoliczności, o których strona nie posiadała wiedzy, stanowią posiada o naruszeniu tajemnicy skarbowej, a ponadto z uwagi na to, że bowiem powstały na potrzeby innego postępowania i nie zostały w żaden sposób zakomunikowane stronie nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia 22 września 2025 r. organ I instancji odmówił przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ omówił przepisy prawa krajowego mające zastosowanie w sprawie oraz okoliczności sprawy. Stwierdził, że dofinasowanie strat w uprawach powinno być wypłacone temu z producentów, który był faktycznym użytkownikiem gruntów i poniósł straty w danej uprawie. Argumentował, że B. B., która jest jednocześnie właścicielem gruntów podanych przez stronę do płatności, złożyła zeznania jako świadek w Urzędzie Skarbowym i z protokołu jej przesłuchania jasno wynika, że to nie skarżący był użytkownikiem i dzierżawcą wymienionych we wniosku działek ewidencyjnych. Dalej organ I instancji, powołując się na dokumenty otrzymane od NUS i złożone tam stwierdził, że skarżący nie był użytkownikiem, działek o nr [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Podkreślił organ, że pytania zadawane przez pracowników organu podatkowego były jasne i czytelne, a przesłuchiwana nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń. W wyniku rozpoznania odwołania strony zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał organ odwoławczy, że beneficjentem pomocy finansowej, o której mowa w § 13 zzza rozporządzenia ARiMR, jest producent rolny posiadający gospodarstwo rolne, w którym prowadzi działalność rolniczą, m. in. poprzez wytwarzanie produktów rolnych i u którego w gospodarstwie powstały szkody w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Natomiast w sprawie działki ewidencyjne o nr [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na których skarżacy zgłosił na 2024 r. uprawę [...] zwyczajnej i na których zgodnie z protokołem nr [...] powstały szkody w wyniku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 roku, zostały zgodnie z umową z dnia 01.02.2024 r. wydzierżawione przez B. B. na rzecz pana A. C. Podkreślił ARiMR, że dowody w sprawie zostały pozyskane drogą formalną od NUS, cała korespondencja była opatrzona informacją "tajemnica skarbowa" oraz zostały opatrzone podpisem elektronicznym organu podatkowego. Wyjaśnił organ, że ARiMR jako akredytowana agencja płatnicza realizująca zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, wprawdzie nie została wymieniano w art. 297 O.p., jednakże zgodnie z art. 299 § 3 pkt 14 O.p. informacje, o których mowa w § 1, udostępniane są również akredytowanym agencjom płatniczym realizującym zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Natomiast NUS przekazał powyższe dokumenty w trybie art. 7b k.p.a. Argumentował organ II instancji, że z umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 lutego 2024 r. pomiędzy B. B. (wydzierżawiająca) a A. C. (dzierżawca) wynika, że wydzierżawiająca oddała w dzierżawę nieruchomości rolne wskazane w § 1 umowy, m.in. działki o nr [...]. Na umowie brak jest jakiejkolwiek adnotacji czy nagłówka świadczącego o tym, że umowa jest wersją roboczą. Ponadto w zeznaniach w US B. B. wskazała, że A. C. użytkował rolnie ww. grunty we własnym zakresie. Tak więc, mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż pani B. B. potwierdziła, że działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...],[...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] użytkował w 2024 roku pan A. C. Odnosząc się do pozostałych zgromadzonych dowodów – oświadczeń, wyjaśnień, umów ARiMR po ich analizie stwierdził, że w odniesieniu do umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2021 r. zawartej pomiędzy stroną a N. S., przedmiotem tej umowy była dzierżawa działki ewidencyjnej nr [...], która nie byłą przedmiotem umowy z dnia 1 lutego 2024 r., ponadto do działki tej skarżący nie aplikował o pomoc finansową, ponieważ na działce tej nie powstały szkody w związku z wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. Stwierdził organ, że umowa z dnia 1 lutego 2024 r. nie została zerwana i z uwagi na jej podpisanie przez obie strony, obowiązywała, a z zeznań B. B. wynika, że to właśnie w 2024 r. pan A. C. był ich użytkownikiem. Podkreślił ARiMR, że podczas przesłuchania B. B. nie wspomniała organom kontrolującym o istnieniu drugiej umowy dzierżawy, która została sporządzona w zaledwie 1,5 miesiąca od daty zawarcia spornej umowy, nie przedstawiła również dokumentu na potwierdzenie, że umowa została zerwana, czy nie weszła w życie. Wskazał organ na sprzeczność zeznań B. B. z późniejszymi oświadczeniami, a zdaniem organu II instancji zawarcie ugody dopiero w dniu 30 lipca 2025 r. wskazuje na celowe działania obu stron, aby uniknąć negatywnych konsekwencji wypływających ze stanu faktycznego ustalonego na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lutego 2024 r. Zauważył organ, że ww. jako właściciel działek ewidencyjnych powinna posiadać wiedzę komu i na podstawie jakiej umowy wydzierżawia swoje nieruchomości rolne. A pierwsza informacja o istnieniu innej umowy pojawiła się dopiero w dniu 25 lipca 2025 r., czyli po otrzymaniu przez Kierownika BP ARiMR w informacji od NUS. W odniesieniu do przedłożonych aneksów do umów wskazał organ, że na 2024 r. skarżący legitymuje się umową dzierżawy z dnia 15 marca 2024 r., a przedłożone aneksy zawarte w dniach 1 lutego 2022 r., 2023, 2024 r. dotyczą umowy dzierżawy z dnia 1 stycznia 2021 r., która nie stanowiła dowodu w prowadzonym przez US postępowaniu podatkowym. Według organu oświadczenie stron (porozumienie) z dnia 8 sierpnia 2025 r. o rozwiązaniu umowy dzierżawy z jest prawnie bezskuteczne i należy odmówić takiemu oświadczeniu wiarygodności i mocy dowodowej, ponieważ umowy dzierżawy nie można rozwiązać z mocą wsteczną. Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest jednoznaczny i pozwala na ustalenie faktycznego użytkownika działek ewidencyjnych, na których powstały szkody spowodowane powodzią, we wrześniu 2024 r. i objętych wnioskiem o przyznanie płatności na 2024 r., złożonym przez stronę. Podkreślił organ, że skoro A. C., zgodnie z zeznaniem właścicielki działek, użytkował przedmiotowe działki rolne we własnym zakresie poprzez obsianie i zebranie z nich plonów, to uznać należy, że to on decydował o wykonywanych na działkach zabiegach agrotechnicznych (kiedy siał, kiedy zbierał, co uprawiał), a zatem to właśnie on prowadził na nich działalność rolniczą. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodów w sprawie i całkowite pominięcie podczas formułowania ustaleń faktycznych i ocen dowodów, dowodu z dokumentu w postaci umowy dzierżawy z dnia 15 marca 2024 r. zawartej pomiędzy skarżącym i B. B., oraz umowy z dnia 15 marca 2021 r. pomiędzy skarżącym i N. S., oświadczeń B. B. złożonych w postępowania o przyznanie płatności przed organem I Instancji, oświadczeń A. C. złożonych przed organem i bezzasadne oparcie się na dowodach przeprowadzonych w innym postępowaniu, w postaci kopi umowy dzierżawy z dnia 1 lutego2024 r. i protokołu zeznań B. B. z dnia 4 marca 2025 r. ocenionych dowolnie, 2. art. 75 k.p.a. przez oparcie orzeczenia na dowodach pozyskanych nielegalnie, 3. art. 80 k.p.a. przez dowolną i pobieżną ocenę treści kopii protokołu zeznań B. B. prowadzącą do błędnego przyjęcia, że posiadaczem działek zgłoszonych we wniosku o płatność był A. C. - w sytuacji gdy obie strony pozornej umowy dnia 1 lutego 2024 r. temu przeczą; 4. art. 83 § 1 k.c przez nie zastosowanie w sytuacji gdy oczywiste było, że umowa B. B. z A. C. z dnia 1 lutego 2024 r. jest nieważna wobec zawarcia jej przez strony dla pozoru. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2026 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów. Wskazał, że przed sądem powszechnym toczą się postępowania dotyczące kwestionowanych umów dzierżawy pomiędzy B. B. a A. C. oraz pomiędzy skarżącym a A. C. Na rozprawie Sąd uwzględnił wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 11 czerwca 2026 r. na okoliczność toczących się postępowań cywilnych o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego oraz o stwierdzenie nieważności umowy na podstawie pozwów złożonych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy(art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził że decyzje organów obu instancji naruszają prawo. Warunki przyznawania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2024 r. powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., i w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej uregulowane zostały w § 13zzza rozporządzenia ARiMR. Zgodnie z brzemieniem § 13zzza ust. 1 rozporządzenia ARiMR, w 2025 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, poszkodowanemu w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi będącemu producentem rolnym: 1) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, w zapasach ziemiopłodów, w paszy dla zwierząt gospodarskich, w budynkach lub budowlach służących do produkcji rolnej w maszynach, urządzeniach oraz wyposażeniu służących do produkcji rolnej lub w zwierzętach gospodarskich innych niż pszczoły spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5; 2) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika do rozporządzenia 2022/2472. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia 2022/2472 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. (ust. 3), w drodze decyzji kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek producenta rolnego złożony do dnia 16 kwietnia 2025 r. albo od dnia 20 października 2025 r. do dnia 7 listopada 2025 r. na formularzu opracowanym przez ARiMR i udostępnionym na jej stronie internetowej. (ust.4). Zaś wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, w przypadku szkód w uprawach rolnych ustala się jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., w związku z którą wprowadzono stan klęski żywiołowej, i stawki pomocy (ust. 8). Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2025 r. poz. 865, dalej: ustawa o ewidencji gospodarstw rolnych), producent rolny oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (dalej: rozporządzenie 2021/2115), a zatem osobą fizyczną lub prawną bądź grupą osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz które prowadzą działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o ewidencji gospodarstw rolnych, gospodarstwo rolne oznacza gospodarstwo w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, a zatem oznacza wszystkie składniki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika. Z powołanych przepisów wynika, że beneficjentem pomocy finansowej jest producent rolny, który posiada gospodarstwo rolne, w którym prowadzi działalność rolniczą i u którego powstały szkody w wyniku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r. Organy orzekające w sprawie wniosku złożonego w trybie § 13zzza ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ARiMR obowiązane są zatem ustalić zarówno podmiot uprawniony do pomocy – producenta rolnego, jak i powierzchnie gruntów, na których producent rolny prowadzi gospodarstwo rolne oraz na którym powstały szkody w wymienionych w tym przepisie składnikach gospodarstwa rolnego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r., na terenach, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej. Powierzchnia ta, zgodnie z treścią § 13zzza ust. 8 rozporządzenia ARiMR, stanowi podstawę do wyliczenia kwoty pomocy należnej rolnikowi dotkniętemu skutkami powodzi. W sprawie organy zakwestionowały uprawnienie skarżącego do uzyskania pomocy, stwierdzając, że nie był on faktycznym użytkownikiem nieruchomości rolnych zgłoszonych do pomocy finansowej. Powyższe ustalenia organ poczynił z uwzględnieniem dowodów pozyskanych od organu podatkowego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew stanowisku strony – zarzucającej nielegalność działania ARiMR, organ był uprawniony do skorzystania z dowodów pozyskanych od organu podatkowego, które zostały zgromadzonego dla potrzeb innego postępowania, prowadzonego względem innego podmiotu. Organ zasadnie powołuje się na treść przepisów art. 297 § 1 i art. 299 § 3 pkt 14 O.p. Jak słusznie wskazano, ARiMR nie została wymieniona w treści art. 297 § 1 O.p. jako podmiot uprawniony do uzyskania dostępu do akt sprawy podatkowej, jednak zgodnie z treścią art. 299 § 3 pkt 15 O.p., akredytowana agencja płatnicza realizująca zadania w ramach Wspólnej Polityki Rolnej – a taką jest ARiMR - ma prawo do uzyskania informacji z art. 299 § 1, zawartych w aktach spraw podatkowych. Zgodnie z art. 298 pkt 7 O.p. akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182 Ordynacji (tajemnica bankowa), organy podatkowe udostępniają innym organom w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych lub porozumieniach zawartych na podstawie tych umów. Z treści przepisu art. 7b k.p.a. wynika natomiast obowiązek współdziałania organów między sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie Sądu nie jest uzasadnione stanowisko strony, że przekazanie Kierownikowi informacji odnośnie postępowania podatkowego, w którym zeznania złożyła właścicielka działek, podając informacje mające znaczenie dla niniejszej sprawy, było działaniem wyłącznie pracownika NUS, a nie samego organu podatkowego. Oczywistym jest, że pracownik ten nie działał "w imieniu własnym" lecz w ramach organu, w którym był zatrudniony i jego działania w tym zakresie uznać należy za działania samego organu. Wobec tego Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących nielegalnego pozyskania dowodów dla potrzeb niniejszej sprawy i złamania tajemnicy skarbowej. Nie kwestionuje również Sąd, że podjęcie przez organ czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego użytkownika gruntów rolnych, co do których wystąpiono o pomoc, wobec informacji pozyskanych od NUS było w pełni uzasadnione. Jednakże jako niewystarczający ocenia Sąd zakres przeprowadzonego postepowania i podjęte przez organ wnioski. W ocenie Sądu organy nie przeprowadziły postępowania w ramach, którego niezbędne jest ustalenie, kto na spornych działkach faktycznie prowadził działalność rolniczą, a zatem rzeczywiście posiadał użytki rolne, na których ta działalność była prowadzona. Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do zestawienia dowodów zgormadzonych przed organem podatkowym z treścią dokumentów i oświadczeń przedłożonych w toku postepowania przez stronę, właścicielkę gruntów i A. C. W ocenie Sądu, wobec niewątpliwej sprzeczności i odmienności twierdzeń tych samych osób w różnych postępowaniach, co do obowiązywania zawartych umów i użytkowania spornych nieruchomości, obowiązkiem organu było ich jednoznaczne wyjaśnienie. Wskazywany przez organ brak powołania się przez B. B. (właścicielkę gruntów), w toku prowadzonego postępowania przed organem podatkowym na brak wejścia w życie umowy z dnia 1 lutego 2024 r., czy jej rozwiązanie, w sytuacji kiedy każda z osób "zaangażowanych" w dzierżawę przedmiotowych działek w innym momencie i przed innym organem wskazuje na odmienny przebieg zdarzeń – jest niewystarczający dla stwierdzenia że stan faktyczny został ustalony. Właśnie z uwagi na sprzeczność twierdzeń zainteresowanych podmiotów w zależności od prowadzonego postępowania, rolą organu jest ustalenie obiektywnego przebiegu zdarzeń. Organ winien, w tym przy uwzględnieniu powoływanych przez stronę dowodów, poczynić ustalenia względem realnego użytkowania działek przez dany podmiot. Zwraca Sąd uwagę, że w sprawie istotne znaczenie ma nie tylko ustalenie kto posiadał tytuł prawny do nieruchomości, ale też ustalenie kto faktycznie użytkował (użytkownika) działki w danym okresie i kto poniósł szkody. W ocenie Sądu organy w sprawie nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania, czym naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, i 77 § 1 k.p.a, a także art. 80 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną i w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny (producenta i powierzchnię gospodarstwa rolnego) dla potrzeb zastosowania przedmiotowych przepisów o pomocy finansowej. W ramach prowadzonego postępowania organy winny ocenić wpływ toczących się postępowań cywilnych o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego oraz o stwierdzenie nieważności umowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6550
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Anetta Chołuj /przewodniczący/ Anna Kuczyńska-Szczytkowska Barbara Ciołek /sprawozdawca/
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny