III SA/Wr 591/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. i A. D. na czynność Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienie o zmianie danych adresowych budynku postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym kwotę 300 (trzysta) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Dnia [...] sierpnia 2018 roku M. S. i A. D. (dalej jako: skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na zawiadomienie o zmianie danych adresowych budynku o czym zostały poinformowane pismem Prezydenta W. z [...] stycznia 2018 r. Do zmiany adresu skarżących doszło w wyniku zarządzenia zastępczego Wojewody D. z [...] grudnia 2017 roku w sprawie nadania nazwy ulicy (Dz. Urz. Województwa Dolnośląskiego z 13 grudnia 2017 r., poz. 5312, dalej: zarządzenie zastępcze). W zarządzeniu tym Wojewoda, na podstawie art. 6 ust. 2 z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2016 poz. 744, dalej ustawa o zakazie propagowania komunizmu) dokonał zmiany nazwy ulicy z [...] na [...]. Skarżące zostały poinformowane o powyższym pismem Prezydenta W. z [...] stycznia 2018 roku nr [...]. Zgodnie z uzasadnieniem skargi skarżące wskazały, że "sprzeciwiamy się zmianie nazwy z [...] na [...]. Uprzejmie informujemy nie należałyśmy do żadnej partii komunistycznej....." W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że zmiana nazwy ulicy została dokonana zarządzeniem zastępczym Wojewody D. Natomiast Prezydent W. zrealizował jedynie obowiązki wynikające z niniejszego zarządzenia, m.in. poinformował mieszkańców o zmianie nazwy ulicy. Prawidłowo poinformowane o terminie rozprawy skarżące nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest w rzeczywistości zarządzenie zastępcze Wojewody D. z [...] grudnia 2017 r. dotyczące zmiany nazwy ulicy położonej we W. z "[...]" na "[...]". Zarządzenie to wydane zostało na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Przystępując do rozpoznania skargi należało zbadać czy skarżące mają legitymację czynną do zaskarżenia zarządzenia zastępczego o zmianie nazwy ulicy. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W tej sprawie przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 6c ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Zgodnie z tym przepisem skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, przysługuje jednostce samorządu terytorialnego albo związkowi, o którym mowa w art. 4, jedynie w przypadku, gdy brak możliwości wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, wynikał z przyczyn niezależnych od tej jednostki albo związku. Niewątpliwie, powołane przepisy nie przyznają osobom fizycznym legitymacji skargowej do zaskarżenia do sądu administracyjnego zarządzenia zastępczego wojewody wydanego w trybie przepisów ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Brak jest jakichkolwiek przepisów szczególnych przyznających skarżącemu legitymację do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie. Przepis prawa nie przewiduje zatem udziału stron w takim postępowaniu. Toczy się ono wyłącznie z udziałem podmiotów publicznoprawnych, tj. jednostki samorządu terytorialnego (związku takiej jednostki) i organu (Wojewody). Podmiot, który nie może być uczestnikiem takiego postępowania nie może wnieść skargi na zarządzenie zastępcze. Na mocy art. 6c ustawy o zakazie propagowania komunizmu legitymacja skargowa została ograniczona wyłącznie do wskazanych tym przepisem podmiotów. Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi jest związana z posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 p.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19 maja 1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. II FSK 1337/06 (LEX nr 384145) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji. Jednocześnie wskazać należy, że sama przynależność skarżących do wspólnoty samorządowej nie może być źródłem interesu prawnego w sprawie, której przedmiotem jest zmiana nazwy ulicy. Fakt, że skarżące zamieszkują przy ulicy, której dotyczy zaskarżone zarządzenie nie jest źródłem żadnych praw skarżących ani nie nakłada na nie żadnych obowiązków. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżące nie mają legitymacji skargowej do kwestionowania zarządzenia zastępczego Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.