Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wr 519/25

III SA/Wr 519/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-05-14

Wynik

*Oddalono skargę w całości

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
14 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2025 r. nr 0201-IEE2.7192.83.2025.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W. S. (dalej: skarżący, strona skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia 4 listopada 2025 r. nr 0201-IEE2.7192.83.2025.2 utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ZUS, organ I instancji) z 23 lipca 2025 r. nr 470100/71/2025/RED/8991724452/OE/MU/13-2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych. Dyrektor ZUS prowadził wobec skarżącego postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie następujących tytułów wykonawczych: od [...] do [...] z 10 lutego 2014 r., od [...] do [...] z 9 czerwca 2014 r., od [...] do [...] z 12 października 2015 r., od [...] do [...] z 8 lutego 2016 r., od [...] do [...] z 29 marca 2016 r., od [...] do [...] z 3 sierpnia 2016 r., od [...] do [...] z 6 października 2016 r., od [...] do [...] z 10 stycznia 2017 r., od [...] do [...] i [...] z 6 kwietnia 2017 r., [...] z 13 czerwca 2017 r. [...] z 27 lipca 2017 r., 13. [...] z 11 września 2017 r. [...] z 23 października 2017 r., [...] z 6 listopada 2017 r., [...] z 24 stycznia 2018 r., [...] z14 marca 2018 r., [...] z 10 maja 2018 r., [...] z 24 lipca 2018 r., [...] z 1 października 2018 r., [...] z 22 października 2018 r., [...] z 13 lutego 2019 r., [...] z 5 czerwca 2019 r., [...] z 12 sierpnia 2019 r. Tytuły te dotyczą należności z tytułu zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne (dalej: FUS), Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych (dalej: FUZ) oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP) za poszczególne miesiące w okresie od października 2012 r. do grudnia 2018 r. Jak wynika z akt sprawy, 14 marca 2025 r. skarżący wniósł zarzuty na powyższe tytuły wykonawcze. Zarzucił Dyrektorowi ZUS naruszenie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2025 r. poz. 132 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., czyli brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz wygaśnięcie dochodzonego obowiązku w całości lub w części ze względu na przedawnienie należności na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2025 r. poz. 350 ze zm.) – dalej: u.s.u.s. Z kolei pismem z 18 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zarzucił r naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Dodatkowo wskazał na naruszenie przez organ art. 27 u.p.e.a. poprzez brak weryfikacji prawidłowości i kompletności wystawionych tytułów wykonawczych, głównie daty doręczenia upomnienia. Zgłosił również naruszenie art. 7 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w sytuacji, w której do chwili zajęcia wierzyciel ściągnął od zobowiązanego kwotę ponad 20 000 zł. Dyrektor ZUS ze względu na tożsamość wniesionych zarzutów oraz stanu faktycznego i prawnego, jak podał, obydwa wnioski rozpatrzył w jednym postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem postanowienia 470100/71/2025/RED/8991724452/OE/MU/13-2 z 23 lipca 2025 r. Odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego stwierdził bowiem, że nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 59 § 1 u.p.e.a. Wskazał również, że nie doszło do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, czyli nie naruszono art. 7 u.p.e.a. Pismem z 14 sierpnia 2025 r. skarżący zażalił powyższe postanowienie. Zarzucił naruszenie art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a., poprzez brak umorzenia postępowań egzekucyjnych z powodu błędnego przyjęcia, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wszystkich zaległych składek oraz braku szczegółowego wyjaśnienia kwestii tego zawieszenia i podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Podniósł również, że organ egzekucyjny nie przedstawił wyjaśnień dotyczących dowodów na doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru. Wniósł o umorzenie postępowań egzekucyjnych w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 4 listopada 2025 r. DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora ZUS. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., bowiem postępowanie egzekucyjne na podstawie opisanych na wstępie tytułów wykonawczych zostało wszczęte przed tą datą. Wskazał, że katalog przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarty jest w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem jedną z okoliczności, które przesądzają o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przedawnienie należności. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. DIAS wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że tytuły wykonawcze zostały wystawione przed ustawowym terminem przedawnienia objętych nimi należności. Wskazał również, że należności te nie uległy przedawnieniu, bowiem okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego skutecznie przerwała pięcioletni termin przedawnienia . Data doręczenia skarżącemu poszczególnych tytułów stanowi jednocześnie datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podał, że zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy, tytuły wykonawcze były doręczane w następujących datach: 1) tytuły wykonawcze z 9 stycznia 2014 r. doręczono 16 stycznia 2014 r., 2) tytuły wykonawcze z 10 lutego 2014 r. doręczono 21 lutego 2014 r., 3) tytuły wykonawcze z 9 czerwca 2014 r. doręczono 17 czerwca 2014 r., 4) tytuły wykonawcze z 12 października 2015 r. doręczono 21 października 2015 r., 5) tytuły wykonawcze z 8 lutego 2016 r. doręczono 23 lutego 2016 r., 6) tytuły wykonawcze z 29 marca 2016 r. doręczono 13 kwietnia 2016 r., 7) tytuły wykonawcze z 3 sierpnia 2016 r. doręczono 25 sierpnia 2016 r., 8) tytuły wykonawcze z 6 października 2016 r. doręczono 19 października 2016 r., 9) tytuły wykonawcze z 10 stycznia 2017 r. doręczono 31 stycznia 2017 r., 10) tytuły wykonawcze z 6 kwietnia 2017 r. doręczono 21 kwietnia 2017 r., 11) tytuły wykonawcze z 13 czerwca 2017 r. doręczono 3 lipca 2017 r., 12) tytuł wykonawczy z 27 lipca 2017 r. doręczono 2 sierpnia 2017 r., 13) tytuł wykonawczy z 11 września 2017 r. doręczono 2 października 2017 r., 14) tytuł wykonawczy z 23 października 2017 r. doręczono 8 listopada 2017 r., 15) tytuł wykonawczy z 6 listopada 2017 r. doręczono 16 listopada 2017 r., 16) tytuł wykonawczy z 24 stycznia 2018 r. doręczono 12 lutego 2018 r., 17) tytuł wykonawczy z 14 marca 2018 r. doręczono 23 marca 2018 r., 18) tytuł wykonawczy z 10 maja 2018 r. doręczono 29 maja 2018 r., 19) tytuł wykonawczy z 24 lipca 2018 r. doręczono 7 sierpnia 2018 r., 20) tytuł wykonawczy z 1 października 2018 r. doręczono 18 października 2018 r., 21) tytuł wykonawczy z 22 października 2018 r. doręczono 8 listopada 2018 r., 22) tytuł wykonawczy z 13 lutego 2019 r. doręczono 25 lutego 2019 r., 23) tytuł wykonawczy z 5 czerwca 2019 r. doręczono 28 czerwca 2019 r., 24) tytuł wykonawczy z 12 sierpnia 2019 r. doręczono 27 sierpnia 2019 r. Jak podał organ odwoławczy, na mocy art. 24 ust. 5b u.s.u.s., poszczególne daty doręczeń tytułów wykonawczych zatrzymały bieg kolejnych terminów przedawnienia, a stan zawieszenia trwa nadal, do dnia zakończenia każdego z postępowań egzekucyjnych. W odniesieniu do zarzutu braku upomnień DIAS poinformował, że przed wystawieniem tytułów wykonawczych z dnia 9 stycznia 2014 r. i 10 lutego 2014 r. (pkt 1-2) doręczono upomnienia kolejno w dniach: 18 grudnia 2013 r. i 16 stycznia 2014 r. Natomiast przed wystawieniem kolejnych tytułów (pkt 3-24) Dyrektor ZUS wydał decyzje określające wysokość zadłużenia i doręczył je stronie skarżącej, co zgodnie z [pic] 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. 2023 r. poz. 1626 ze zm.), pozwoliło na wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Dalej organ odwoławczy podał, że nie doszło do naruszenia art. 7 u.p.e.a. w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego. Uznał, że zastosowane przez Dyrektora ZUS środki prowadziły bezpośrednio do wykonania obowiązku, skarżący natomiast nie wskazał innych środków egzekucyjnych tak samo skutecznych, a mniej uciążliwych dla niego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że postanowienie organu egzekucyjnego zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego postanowienia z dnia 4 listopada 2025 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy zaistniała podstawa do umorzenia postępowań egzekucyjnych przeciwko skarżącemu (co najmniej w części), a to z uwagi na co najmniej częściowe przedawnienie należności z tytułu składek (wbrew twierdzeniom organu II instancji wyrażonym w treści zaskarżonego postanowienia z dnia 4 listopada 2025 r.), a zatem organ odwoławczy winien uwzględnić zażalenie skarżącego z dnia 14 sierpnia 2025 r. i umorzyć postępowania egzekucyjne przeciwko skarżącemu; 2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ odwoławczy rzetelnego odniesienia się do zarzutów i okoliczności podnoszonych przez skarżącego w treści zażalenia z dnia 14 sierpnia 2025 r. w kwestii zawieszenia biegu przedawnienia i podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, albowiem organ II instancji przyjął arbitralnie, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek doszło z uwagi na skuteczne doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych lub upomnień (zawiadomień o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wskazując w treści zaskarżonego postanowienia daty, w których miało mieć miejsce doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych lub upomnień/zawiadomień o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jednakże z dokumentów potwierdzeń odbioru przesyłek, które miały zawierać tytuły wykonawcze doręczane skarżącemu znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, które konkretnie tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu w danej dacie i w jakiej przesyłce, zaś z doręczanej skarżącemu korespondencji nie wynikało bezsprzecznie, że zawiera ona kilka odrębnych tytułów wykonawczych, a ponadto – jak wynika bowiem z części potwierdzeń odbioru upomnień, zawiadomień i doręczanych tytułów wykonawczych – potwierdzenia te dotyczą jedynie części tytułów wykonawczych, a na części z potwierdzeń odbioru ww. dokumentów brak jest podpisów skarżącego (potwierdzenia odbioru są jedynie wydrukami komputerowymi); 3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w zw. z art. 7,77, 80, 81a § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji i błędny brak umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko zobowiązanemu z powodu przyjęcia, że w zakresie wszystkich należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne (w związku z którymi zostały wydane tytuły wykonawcze przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od stycznia 2013 r. do sierpnia 2019 r.) doszło do zawieszenia biegu przedawnienia i postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu może być prowadzone w sytuacji - gdy organ odwoławczy zaniechał podjęcia wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności wyjaśnienia kwestii zawieszenia biegu przedawnienia i podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, albowiem w treści zaskarżonego postanowienia co prawda wskazano daty, w których miało mieć miejsce doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych lub innych pism wszczynających egzekucję, jednakże z dokumentów potwierdzeń odbioru przesyłek, które miały zawierać tytuły wykonawcze doręczane skarżącemu znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, które konkretnie tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu w danej dacie i w jakiej przesyłce (oraz nie jest bezsprzecznie wskazane co dokładnie określone przesyłki kierowane do skarżącego zawierały), zaś z doręczanej skarżącemu korespondencji nie wynikało niezbicie, że zawiera ona kilka (lub niekiedy nawet kilkanaście) odrębnych tytułów wykonawczych, a na wspomnianych wyżej dokumentach potwierdzenia odbioru w rubryce ''numer pisma'' widnieje jedynie numer danego pisma wierzyciela lub też numer danego pisma danego wierzyciela z dopiskiem "+ TW", jednakże powyższe nie jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło prawidłowe doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych (nie jest bowiem możliwe ustalenie i skonkretyzowanie, które konkretnie tytuły wykonawcze miał zostać skarżącemu doręczone i w jakiej dacie), a w konsekwencji nie jest uprawnione uznanie przez organ odwoławczy, że wystąpiła przesłanka zawieszająca bieg terminów przedawnienia (wszczęcie egzekucji administracyjnej), a zatem postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu winno zostać umorzone z uwagi na wystąpienie przesłanki przedawnienia. Ze względu na powyższe zarzuty, wniósł o: 1) uchylenie w całości postanowień organów I i II instancji, a następnie umorzenie w całości postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko skarżącemu na podstawie wszystkich wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział we Wrocławiu tytułów wykonawczych obejmujących okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2019 r. oraz uchylenie w całości dokonanych dotychczas czynności egzekucyjnych przeciwko skarżącemu na podstawie wszystkich wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułów wykonawczych obejmujących okres od października 2012 r. do sierpnia 2019 r..; 2) w wypadku nieuwzględnienia wniosku wyrażonego w ppkt 1 powyżej - uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i zobowiązanie organu II instancji do umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko zobowiązanemu; 3) ewentualnie, w wypadku nieuwzględnienia wniosków wskazanych ppkt 1 i 2 uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 4 listopada 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 4) a w każdym przypadku – zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Prawomocnym postanowieniem z 12 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podstawą uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, postanowienia lub aktu może być, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, naruszenie przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu I instancji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem akty te wydane zostały zgodnie z prawem. Wskazane na wstępie tytuły wykonawcze, na podstawie których Dyrektor ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne, którego umorzenia domaga się skarżący, dotyczyły należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne miesiące w okresie od października 2012 r. do grudnia 2018 r. Według art. 24 ust. 2 u.s.u.s., składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie podlegają potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Z kolei art. 32 ust. 1 u.s.u.s. stanowi, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ w stosunku do skarżącego. Skarżący argumentował, że doszło do wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku z powodu przedawnienia roszczeń, bowiem z powodu uchybień w doręczeniach tytułów wykonawczych, upomnień oraz zawiadomień, nie można uznać, że zostały one wykonane prawidłowo, tym samym nie przerwały skutecznie terminu przedawnienia dochodzonych przez organ należności. Zdaniem organu natomiast, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że dochodzone w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, bowiem termin ten został przerwany w wyniku podjęcia przez organ czynności zmierzających do odzyskania zaległych należności, a skarżący został o tym skutecznie poinformowany. Do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed 30 lipca 2020 r. należy stosować przepisy u.p.e.a. sprzed nowelizacji, zgodnie zaś z art. 27 pkt 9 u.p.e.a. w brzmieniu do 29 lipca 2020 r., prawo do wniesienia zarzutów przysługuje w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Słusznie więc organy zakwalifikowały i rozpoznały pisma strony skarżącej z 14 marca i 18 kwietnia 2025 r. jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ocena zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia wymaga dokonania analizy przepisów regulujących przedawnienie należności składkowych. W odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne kwestię przedawnienia reguluje ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z jego treścią, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zarówno Dyrektor ZUS jak i organ odwoławczy, zamieścili w treści swoich orzeczeń – również w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu z 4 listopada 2025 r. – informacje pozwalające wyliczyć bieg terminu przedawnienia dla każdej należności. Najwcześniejsza zaległość – składki za październik 2012 r. przedawniłyby się w 2017 r. a najpóźniejsze w 2023 r. Zauważyć jednak trzeba, że w sprawie zaistniały zdarzenia modyfikujące bieg terminu przedawnienia, tj. powodujące jego zawieszenie. Stosownie bowiem do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z regulacją przejściową zawartą w art. 13 tej ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów. Według art. 1a pkt 2 u.p.e.a. (przepis nie został zmieniony ustawą z 11 września 2019 r.), przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym, to (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych) rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości, że czynnością taką jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego np. wierzytelności z rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Podjęcie tych czynności wiąże się bowiem ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. wyrok NSA z 9 lutego 2022 r. I GSK 1210/21, wyroki: WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r. I SA/Gd 737/17 i WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r. I SA/Sz, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: "CBOSA"). Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zaszły okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia poszczególnych składek w terminach doręczenia tytułów wykonawczych wskazanych powyżej (s. 4-5 niniejszego uzasadnienia). Strona skarżąca twierdzi, że nie doszło do prawidłowego doręczenia, bowiem z potwierdzeń odbioru przesyłek nie wynika, które konkretnie tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu w danej dacie i w jakiej przesyłce oraz brak informacji, ile w danej przesyłce jest dokumentów. Tymczasem zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zawierają wszystkie informacje pozwalające uznać przesyłki za doręczone prawidłowo. Oprócz podstawowych danych (adresy nadawcy, odbiorcy, podpis osoby odbierającej przesyłkę, informacja, kim jest dla adresata, data odbioru przesyłki) zawierają informacje o tytułach wykonawczych (od nr – do nr), lub bez numerów – z informacją "+TW". Dane te, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Sąd uznał za wystarczające do stwierdzenia prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że przesyłka może zawierać w sobie większą ilość pism, z tym zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki". Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek, w rubryce rodzaj przesyłki zawarto m. in. opisy zawierające numery poszczególnych zawiadomień o zajęciu wierzytelności oraz numery tytułów wykonawczych (od nr – do nr) lub, szczególnie w przypadku przesyłek z jednym tytułem wykonawczym – numer zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z informacją "+TW". Zatem była tam informacja, co wchodzi w zawartość przesyłki. W sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, strona winna zawiadomić organ o tym fakcie niezwłocznie po otrzymaniu przesyłki, czego nie uczyniła, a trzeba mieć na uwadze, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż doręczenia dwudziestu czterech przesyłek miały miejsce w datach od 16 stycznia 2014 r. do 27 sierpnia 2019 r. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu (zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a których przyjęcie pokwitował własnoręcznym podpisem, powinien ten fakt udowodnić - zgodnie z wymaganiami art. 252 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2026 r. poz. 468 ze zm.) (strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić) - co oznacza że samo twierdzenie skarżącego, że nie da się ustalić, jakie tytuły wykonawcze zawierały przesyłki, będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek jako dokumentów. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania zawartości przesyłki po kilkunastu, czy nawet kilku latach po jej odbiorze stałoby w sprzeczności z istotą potwierdzania odbioru przesyłek. Tym bardziej, że strona skarżąca w ogóle nie wskazała, co do których konkretnie przesyłek zachodzą według niej wątpliwości, co do zawartości. Powyższe okoliczności wskazują, że przesyłki zostały doręczone stronie zgodnie ze wskazaną na formularzu potwierdzenia odbioru zawartością. Tym samym poszczególne terminy przedawnienia zostały skutecznie zawieszone i pozostają zawieszone – zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. – do dnia zakończenia postępowań egzekucyjnych. W związku z tym, obydwa organy prawidłowo oceniły, że nie zachodziły w niniejszej sprawie przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonego obowiązku. W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie, jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kodeksem postępowania administracyjnego oraz ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Postanowienia te zawierają ponadto wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym prawidłowo zawarte uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd nie znalazł też podstaw do uznania, że organ odwoławczy naruszył art. 81a k.p.a., bowiem w sprawie nie zaistniały okoliczności co do stanu faktycznego, których nie można usunąć. Z akt administracyjnych sprawy jasno wynika, które tytuły wykonawcze zostały doręczone i w jakiej dacie to doręczenie nastąpiło. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a ocena sprawy została dokonana na podstawie zgodnie z art. 7, art., art. 77 i art. 80 k.p.a. W konsekwencji w niniejszej sprawie zarzuty skargi okazały się niezasadne, a więc brak było podstaw do umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącego, przy czym argumentacja organu znajduje oparcie w aktach sprawy. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 grudnia 2025
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący/ Magdalena Jankowska-Szostak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny