III SA/Wr 442/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. we W. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu oddala skargę.

Pismem Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] kwietnia 2014 r. poinformowano stronę skarżąca o negatywnej ocenie merytorycznej projektu nr. [...]. Projekt ten uzyskał 18 pkt, z tego w ramach kryteriów merytorycznych 9 pkt (wymagane minimum 4 pkt) oraz w ramach kryteriów sektorowych 9 pkt (wymagane minimum 6 pkt), jednakże nie spełnił kryterium kluczowego oceny merytorycznej "Logika interwencji projektu" "Czy zależność między zadaniami, produktami i rezultatami jest spójna i logiczna?" oraz kryterium kluczowego "Zasadność i adekwatność wydatków", "Czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowane w ramach projektu są konieczne do osiągnięcia jego celów, a ich wysokość jest adekwatna do zaplanowanych działań". Od niniejszego rozstrzygnięcia strona skarżąca wniosła protest, którego Zarząd Województwa D. nie uwzględnił, szczegółowo odnosząc się do wszystkich zarzutów skarżącego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] ( str. 2 -17 rozstrzygnięcia). Od niniejszego rozstrzygnięcia skarżący wywiódł skargę do WSA we W., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie wniosku do ponownej oceny merytorycznej. W uzasadnieniu skargi skarżący w szczególności podkreślił, że: • argument stwierdzający, iż nie spełnił kryterium kluczowego oceny merytorycznej "Logika interwencji projektu", jest nieuzasadniony, ponieważ zakup samochodów jest – w jego ocenie - jak najbardziej spójny z projektem zakupu innych środków trwałych oraz WNIP i uzasadniony ze względu na poprawną implementację i ewentualną dyfuzję innowacji w swojej firmie. • projekt spełnia kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków", ponieważ zakup samochodów jest w pełni uzasadniony potrzebami projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast po myśli § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2009 r. nr 84, poz.712 ze zm., zwanej dalej "ustawą" lub "uzppr"), której artykuł 30c ust. 1 stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy. Według art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy - instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Na podstawie art. 29 ust. 1 instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej, przy czym ogłoszenie zawiera informacje obejmujące również kryteria wyboru projektów (pkt 6 art. 29 ustawy). Ocena wniosku skarżącego o dofinansowanie została przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE. L. 210 z 31.07 2006, s. 25 z póz. zm.), w związku z art. 152 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, (Dz. Urz. UEL 347 z 20.12.2013, s.320, ze. zm.), art. 25 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 oraz art. 30 b ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze. zm.) i pkt 1.5.2 Szczegółowego Opisu Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013, po rozpatrzeniu protestu z dnia [...] maja 2014 r. od negatywnej oceny merytorycznej projektu nr [...] pn. "[...]", a także postanowień instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie (dalej: Instrukcja). Kryteria wyboru projektów, zgodnie z Instrukcją, podzielone są na kryteria oceny formalnej - ocena "dopuszczalności projektu" oraz kryteria merytoryczne - ocena "wykonalności" projektu. W ramach powołanych kryteriów wyróżnia się kryteria kluczowe - muszą być bezwzględnie spełnione (w przeciwnym razie wniosek jest odrzucany) oraz kryteria dodatkowe – punktowane. W świetle powołanych uregulowań istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do oceny spełnienia przez wniosek nr [...] pn. "[...]" wymaganych kryteriów oceny merytorycznej. I już w tym miejscu zaznaczyć należy, że biorąc pod uwagę powyższe regulacje oraz odnosząc się do kwestii kluczowych kryteriów oceny merytorycznej w oparciu o aplikację wnioskodawcy nie można podzielić jego zarzutów, że organy wadliwie przyjęły, iż przedmiotowy wniosek nie spełnia kluczowych kryteriów oceny merytorycznej tj. kryterium nr 2.2 "logika interwencji projektu", "Czy zależność między zadaniami i rezultatami jest spójna i logiczna" oraz kryterium nr 3.1 "Zasadność i adekwatność wydatków" – Czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowane w ramach projektu są konieczne do osiągnięcia jego celów, a ich wysokość jest adekwatna do zaplanowanych działań". Trafne jest bowiem – w ocenie Sądu - stanowisko organu, że kryteria te nie zostały przez skarżącego spełnione. W zakresie pierwszego kluczowego kryterium oceny merytorycznej nr 2.2 rozważania należy rozpocząć od wskazania, że projekt został zgłoszony do dofinansowania w Priorytecie 1 "Wzrost konkurencyjności dolnośląskich przedsiębiorstw" Działanie 1.1 "Inwestycje dla przedsiębiorstw" Schemat 1.1.A2 "Dotacje inwestycyjne dla MŚP wspierające innowacyjność produktową i procesową na poziomie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem projektów z zakresu turystyki)". Zgodnie z dokumentem programowym "Wytyczne dla Wnioskodawców Schemat 1.1.A2 2014 r." "W ramach schematu 1.1.A2 przewidziano dofinansowanie projektów inwestycyjnych realizowanych przez przedsiębiorstwa z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, dotyczących wdrożenia innowacji procesowej lub produktowej/usługowej. Wdrożona innowacyjność musi być innowacyjnością na poziomie przedsiębiorstwa." Stworzenie i wprowadzenie na rynek nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu (w stosunku do dotychczasowej oferty) rozumiane jest natomiast jako wprowadzenie innowacji produktowej. Ulepszenie może dotyczyć charakterystyki technicznej produktu (zmiana parametrów, komponentów, stosowanych materiałów itp.) jego cech funkcjonalnych lub przeznaczenia. Innowacja produktowa może być wynikiem zmiany procesu technologicznego, ale może też mieć miejsce przy zastosowaniu dotychczasowego procesu technologicznego. Natomiast wprowadzenie innowacji procesowej rozumiane jest jako "wprowadzenie/wdrożenie w przedsiębiorstwie nowych lub znacząco ulepszonych - w stosunku do obecnie istniejących u wnioskodawcy - metod produkcji (...). Przez zasadniczą zmianę procesu produkcyjnego rozumie się wprowadzenie rozwiązania technologicznego zasadniczo odmiennego od stosowanego dotychczas". Podobnie z definicji zawartej w dokumencie pn. "Szczegółowy Opis Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 (Uszczegółowienie RPO WD) stanowiącym załącznik do uchwały Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 17.12.2013 r. nr 5071/IV/13 wynika, że "Przez innowacyjność produktową rozumie się wprowadzenie w przedsiębiorstwie nowego lub znacząco ulepszonego produktu lub usługi, z wyjątkiem schematu 1.1A1., gdzie innowacyjność produktowa odnosi się tylko do produktu. Przez innowacyjność procesową rozumie się wprowadzenie/wdrożenie w przedsiębiorstwie nowych lub znacząco ulepszonych - w stosunku do obecnie istniejących w przedsiębiorstwie metod produkcji. Dla schematu 1.1A2 oprócz wytwarzania dóbr materialnych (przetwórstwa przemysłowego) metodą produkcji może być działalność polegająca na świadczeniu usług". Mając powyższe na uwadze wskazać należy nadto na odmienne znaczenie pojęcia "wprowadzenia na rynek" od pojęcia "wprowadzenia do obrotu". Wprowadzeniem produktu na rynek – jak słusznie zauważył organ – jest wprowadzenie produktu do oferty sprzedażowej. Wprowadzeniem produktu do obrotu jest natomiast dokonanie sprzedaży produktu klientowi. Innymi słowy poprzez wprowadzenie produktu do oferty sprzedażowej dochodzi do wprowadzenia tego produktu na rynek. W tym kontekście – nie sposób uznać działań handlowców (ukierunkowanych przecież wprost na bezpośredni kontakt z klientem, a w konsekwencji na dokonanie sprzedaży produktu) za działania "wprowadzające produkt na rynek". Są to bowiem działania mające na celu jego sprzedaż, a zatem "wprowadzenie produktu do obrotu". Tym samym zakup środków trwałych w postaci dwóch samochodów osobowych (ukierunkowanych na bezpośrednie okazanie i dostarczenie klientowi produktu) nie mieści się w celach i założeniach schematu dotyczącego "wprowadzenia innowacyjnego produktu na poziomie przedsiębiorstwa", lecz dotyczy "działań handlowych czy marketingowych" mających na celu promowanie i sprzedaż produktu. W kontekście drugiego z zakwestionowanych przez oceniających kluczowych kryteriów merytorycznych oceny projektu wskazać należy, że zgodnie z zapisami dokumentu pn. "Szczegółowy Opis Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013" stanowiącego załącznik do uchwały Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 5071/IN//13 (dalej jako "Uszczegółowienie RPO WD"), wydatek można uznać za kwalifikowany w ramach RPO WD, jeżeli został poniesiony w bezpośrednim związku z realizacją projektu, tzn. bez którego projekt nie mógłby zostać zrealizowany a także został dokonany w sposób efektywny i oszczędny, w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku, w sposób racjonalny, stanowiący optymalny pod względem ekonomicznym i technicznym sposób wdrożenia i realizacji projektu. Zważywszy na treść definicji "wydatku koniecznego" – nie sposób nie zgodzić się również ze stanowiskiem organu, w tym zakresie w którym organ ten przyjął, że zakup pojazdów osobowych dla handlowców nie stanowi niezbędnego czy też koniecznego wydatku do realizacji projektu. Zakup tych samochodów (bądź ich brak) w żaden zatem sposób nie wpływa bowiem na realizację projektu. Bez zakupu samochodów skarżący mógłby przecież – z powodzeniem – wdrożyć produkcję siłowników kompaktowych przy pomocy innowacyjnej maszyny. A zatem mógłby realizować zamierzony w projekcie cel. Zakup samochodów (bądź ich brak) w żaden sposób nie wpływa również na osiągnięcie przez projekt zamierzonego celu. Dla osiągnięcia celu projektu zakup samochodów jest wręcz obojętny. Nie jest natomiast obojętny (a zatem ma realny wpływ) na zwiększenie wskaźnika sprzedaży produktu. Aczkolwiek – wskaźnik wysokości sprzedaży wytworzonego produktu (siłowników kompaktowych przy pomocy innowacyjnej maszyny) – nie podlegał ocenie w tym kryterium. I jako taki nie może w ogóle być brany pod uwagę. Dodatkowo w odniesieniu do racjonalności i efektywności przedmiotowego wydatku podnieść również należy (co również prawidłowo nie uszło uwadze organu), że we wniosku o dofinansowanie skarżący wskazał, że łączny kwalifikowalny koszt zakupu samochodów wyniesie [...] zł, natomiast zakup innowacyjnej tokarki CNC wynosi [...] zł. Zatem zakup samochodów to koszt około [...] zakupu tokarki. Odnosząc te wartości, w szczególności stosunek kwoty zakupu samochodów (obojętnych z punktu widzenia realizacji celu projektu) do kwoty zakupu innowacyjnej tokarki CNC (niezbędnej dla realizacji projektu) do definicji wydatku kwalifikowanego, który ma zostać poniesiony w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku, nie można przyjąć, aby wydatek związany z zakupem samochodów mógł zostać uznany za "wydatek konieczny". Reasumując podnieść należy, że Sąd podziela trafność oceny projektu w toku postępowania przed organami. Postępowanie przeprowadzono w sposób nienaruszający przepisów prawa. W szczególności organy orzekające nie naruszyły wskazanych w skardze merytorycznych kryteriów oceny przyjętych w ramach RPO WD na lata 2007-2013, opierając podjęte rozstrzygnięcia na opinii ekspertów. Ocena wniosku odbyła się zgodnie z "Kryteriami wyboru operacji finansowanych w ramach RPO WD na lata 2007-2013" – Kryteriami oceny merytorycznej, zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO WD, przez ekspertów, w sposób rzetelny i bezstronny, jasny i przejrzysty, zgodnie z przyjętym kryteriami merytorycznymi. Całokształt przedstawionych okoliczności faktycznych (niespornych w sprawie, stąd też ujętych przez Sąd w stanie faktycznym uzasadnienia w sposób lakoniczny) i prawnych rozpoznawanej sprawy spowodował zatem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zasadności argumentacji skargi i oddalił skargę działając w oparciu o przepis art. 30c ust 3 pkt. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.