III SA/Wr 410/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 1 marca 2022 r. nr SKO/41/DP-24/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu indywidualnego do istniejącego budynku mieszkalnego z działki drogowej postanawia: odrzucić skargę.

K. Z. (dalej jako: "strona skarżąca", "strona") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 1 marca 2022 r. nr SKO/41/DP-24/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu indywidualnego do istniejącego budynku mieszkalnego z działki drogowej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona skarżąca pismem z 15 marca 2022 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, następnie pismem z 7 kwietnia 2022 r. wniosła skargę do Sądu, która -w ocenie organu- jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako:"p.p.s.a."),skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie zaś do § 2 cyt. przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Stosownie do § 3 jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Zaznaczyć na wstępie należy, że celem art. 52 § 3 p.p.s.a. nie było przyznanie stronie możliwości dwutorowej weryfikacji aktów administracyjnych wydawanych przez organy administracji publicznej, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony wyboru trybu domagania się ochrony, a więc decyzji co do tego czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GSK 63/20). Podnieść należy, że organ w zaskarżonej decyzji 1 marca 2022 r. prawidłowo pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także o możliwości rezygnacji z tego środka zaskarżenia, tj. o trybie i terminie zrzeczenia się możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w związku z tym o trybie oraz terminie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pouczył stronę także o konsekwencjach zrzeczenia się możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca, pismem z dnia 15 marca 2022 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, na skutek którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 19 kwietnia 2022 r. uchyliło zaskarżone postanowienie z 1 marca 2022 r. Pismem z 7 kwietnia 2022 r. strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie z 1 marca 2022 r. W związku z powyższym Sąd wyjaśnia, że wobec złożenia przez stronę skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze postanowienie z dnia 1 marca 2022 r. nr SKO/41/DP-24/2021, strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego jedna ze stron postępowania skorzysta z przysługującego jej uprawnienia polegającego na wyborze środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a. bądź art. 52 § 3 p.p.s.a. i złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to w takiej sytuacji procesowej, w odniesieniu do wszystkich stron postępowania zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 52 § 1 p.p.s.a. i zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega decyzja wydana przez organ administracyjny na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższą regułę potwierdza treść art. 54a § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ jednoczesne złożenie w określonym czasie przez strony postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu administracyjnego na tą samą decyzję administracyjną, wymaga rozpoznania przez organ administracyjny skargi jak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W art. 54a p.p.s.a. potwierdzono zatem pierwszeństwo drogi administracyjnej, gdyż w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji procesowej znajduje zastosowanie ogólna reguła, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie - art. 52 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 17 stycznia 2019 r., II OZ 3597/18). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie mogła skutecznie domagać się rozpoznania skargi, z uwagi na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.