III SA/Wr 359/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

W sprawie skarżący B. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał na tzw. przymus radcowsko-adwokacki przy wnoszeniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. i swoją trudną sytuację finansową. Podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z nieletnim synem, jest właścicielem dwóch samochodów marki [...] o wartości [...] zł i [...] zł, posiada oszczędności w kwocie [...] zł, miesięcznie uzyskuje w ramach prowadzonej działalności dochód w kwocie około [...] zł i ponosi wydatki na media w kwocie około [...] zł, na utrzymanie mieszkania w kwocie około [...] zł i spłatę kredytu – w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył dokumenty, z których wynika, że w roku [...] uzyskał dochód w kwocie [...] zł, przy przychodach w kwocie [...] zł, w I, II i III kwartale [...] r. dostarczył towary i świadczył usługi o wartości odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł. Nadto w piśmie procesowym z dnia [...] r. wnioskodawca wskazał, że mieszkanie wynajmuje od rodziny i posiada zobowiązania na łączną kwotę około [...] zł. Na rachunkach bankowych skarżący posiada kwotę około [...] zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patento-wego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wy-snuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania sądowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całko-witym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy praw-nego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administra-cyjnymi. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego, tj. samodzielne utrzymywanie dwuosobowego gospodarstwa domowego, oraz jego sytuacja mate-rialna, wynikająca z wysokości uzyskiwanego dochodu oraz z braku majątku podlegającego spieniężeniu świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych i zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.