III SA/Wr 348/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr SKO 4302.35.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2023 r. (nr SKO 4302.35.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez T. S.A. (dalej: spółka, strona skarżąca) odwołania od decyzji Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) z dnia 5 czerwca 2023 r. (nr EOZZ 1415/S-lll-10A/2023), zezwalającej Spółce na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej: ul. [...], ul. [...], ul. [...] we W., w okresie od dnia 5 czerwca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. i na czas nieokreślony, w celu umieszczenia liniowego urządzenia obcego w postaci: linii kablowych elektroenergetycznych, linii napowietrznych oraz słupa [...], w ramach zadania pn.: "[...]" i ustalającej z tego tytułu opłatę roczną. Z akt administracyjnych spawy wynika, że spółka złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Do wniosku dołączyła m.in. pełnomocnictwo nr [...] z 20 marca 2023 r. Z treści tego dokumentu wynika, że spółka udzieliła pełnomocnictwa J. D., pracownikowi Z. we W., "do jednoosobowego działania w sprawach związanych z działalnością T. S.A. Oddział we W. w zakresie: wystąpienia do Z. o wydanie decyzji zarządcy drogi publicznej na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego i naliczenia opłaty, w trybie przepisów art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 5 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693), to jest urządzeń elektroenergetycznych powstałych w wyniku przebudowy elementów kablowej i napowietrznej niskiego napięcia, przy skrzyżowaniu ul. [...], [...] i [...], dz. [...] obr. O., we W., w ramach realizowanych przez Inwestora - inwestycji pn. "[...]", zgodnie z porozumieniem nr [...];[...] z dnia 06.10.2021 r. oraz aneksem nr [...] z dnia 08.02.2023 r., w sprawie usunięcia kolizji z siecią elektroenergetyczną stanowiącą składnik majątku T. S.A. Oddział we W.". Decyzją z 5 czerwca 2023 r. Prezydent Wrocławia zezwolił na zajęcia pasa drogowego drogi publicznej: ul. [...] (działka nr [...],[...], obręb O.), ul. [...] (działka nr [...],[...], obręb O.), ul. [...] (działka nr [...],[...], obręb O.) we W. w okresie od 5 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. i na czas nieokreślony w celu umieszczenia w pasie drogowym liniowego urządzenia obcego i ustalił z tego tytułu opłatę roczną. Na decyzji tej znajduje się odręczna adnotacja "[...]"(brakuje ostatniej cyfry w oznaczeniu roku). Spółka wniosła od powyższej decyzji odwołanie, które zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 5 lipca 2023 r. Zaskarżonym postanowieniem, SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z przekazanego materiału dowodowego wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona spółce w dniu 5 czerwca 2023 r., co wynika z adnotacji pełnomocnika spółki na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach organu pierwszej instancji. Warunkiem skuteczności wniesionego środka zaskarżenia byłoby zatem jego wniesienie najpóźniej w dniu 19 czerwca 2023 r. Odwołanie, zostało natomiast nadane w placówce pocztowej dopiero 5 lipca 2023 r., a zatem, jak wskazało SKO, z uchybieniem ustawowego terminu. Kolegium podkreśliło, że w każdej sytuacji, w której dowiedzione zostanie przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy, stosownie do wymogów art. 134 Kpa ma obowiązek stwierdzenia tego uchybienia. W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: niedokonanie wszechstronnej i całościowej oceny okoliczności faktycznych stanowiących o wniesieniu przez spółkę odwołania w terminie przewidzianym przepisami prawa poprzez przyjęcie, iż pełnomocnik J. D., uprawniony był do odbioru decyzji Z., co doprowadziło do przyjęcia, iż datą skutecznego odebrania przez spółkę decyzji Z. jest data jej odebrania przez pełnomocnika dnia 5 czerwca 2023 r., podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż spółka skutecznie odebrała decyzję dnia 21 czerwca 2023 r.; 2. art. 134 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie, które doprowadziło do ustalenia, iż spółka uchybiła terminowi na wniesienie odwołania; Mając powyższe na względzie, Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO - na podstawie art. 145 § 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.; 2) rozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożonego odwołania od decyzji Z.; 3) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych; 4) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że gdyby SKO działało zgodnie z w/w zasadami wyrażonymi w k.p.a., nie uznałoby, iż decyzja Z. mogła zostać skutecznie doręczona na rzecz pełnomocnika będącego nota bene pracownikiem organu wydającego zaskarżoną decyzję Z. Spółka zwróciła również uwagę na pismo z dnia 16 czerwca 2023 r., którym Z. poinformował spółkę, iż przesyła m.in. decyzję wydaną w pierwszej instancji w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że spółka sama zadecydowała komu udziela pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, w oznaczonym zakresie. Udzielając pełnomocnictwa Spółka miała świadomość, że J. D. jest pracownikiem Z., co wynika wprost z treści tego dokumentu. W ocenie Kolegium, z treści pełnomocnictwa nie wynikało, że J. D. nie był umocowany do odbioru decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy decyzja organu I instancji z 5 czerwca 2023 r. została prawidłowo doręczona J. D.. Kluczowe było zatem wyjaśnienie jaki był zakres udzielonego mu przez stronę skarżącą pełnomocnictwa z 20 marca 2023 r. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W myśl art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Powołane wyżej przepisy nie wprowadzają znanego procedurze sądowej rozróżnienia pełnomocnictwa ogólnego od szczególnego, ale jednocześnie nie ograniczają w swej treści zakresu pełnomocnictwa. Przyjąć, zatem należy, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. W postępowaniu administracyjnym zatem rzeczywisty zakres umocowania oceniany być musi każdorazowo na podstawie treści pełnomocnictwa, przy uwzględnieniu istoty i charakteru procedury, a także praw strony. Wskazać należy, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, lecz aby doręczenie to uznać za prawidłowe konieczne jest uprzednie wyjaśnienie zakresu udzielonego pełnomocnictwa. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, SKO mylnie przyjęło, że zakres udzielonego przez stronę skarżącą pełnomocnictwa obejmował także doręczenie wydanej w I instancji decyzji. Z treści pełnomocnictwa wprost wynika, że obejmuje ono umocowanie do jednoosobowego działania w sprawach związanych z działalnością T. S.A. Oddział we W. w zakresie wystąpienia do Z. o wydanie decyzji zarządcy drogi publicznej na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego i naliczenia opłaty (...). Udzielone pełnomocnictwo uprawniało zatem jedynie do złożenia wniosku o wydanie decyzji. W konsekwencji, nie można przyjąć, że decyzja z dnia 5 czerwca 2023 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi, skoro nie miał on umocowania do jej odbioru i tym samym nie można przyjąć, że w dniu 5 czerwca 2023 r. rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy nie wynika, aby SKO przed wydaniem zaskarżonego postanowienia zbadało, czy decyzja organu I instancji została doręczona stronie skarżącej. Spółka w skardze do Sądu powołała się natomiast na pismo z dnia 16 czerwca 2023 r., w którym Z. wskazał, że przesyła m.in. decyzję wydaną w I instancji w niniejszej sprawie. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie z istotnym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 134 i art. 32 k.p.a. Rzeczą organu w ponownym postępowaniu będzie ustalenie, czy decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona stronie skarżącej i w jakiej dacie, a następnie ocena terminowości wniesionego odwołania. W przypadku ustalenia, że odwołanie zostało wniesione w terminie, obowiązkiem SKO będzie jego rozpoznanie. Wobec powyższego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). O kosztach (pkt II sentencji wyroku), obejmujących koszty zastępstwa procesowego oraz wpis sądowy od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.