III SA/Wr 338/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi S. M., na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Pismem z dnia [...] 2017 r. skarżący wniósł skargę na opisaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zarządzeniem z 4 maja 2017 r., wysłanym na wskazany w skardze adres wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie z adnotacją umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłkę skierowaną do skarżącego (zawierającą opisane wcześniej wezwanie) pozostawiono w placówce pocztowej w dniu 19 maja 2017 r., umieszczając w skrzynce oddawczej awizo. Powtórnego awizowania przesyłki dokonano w dniu 29 maja 2017 r. Przesyłka, jako niepodjęta w terminie, została zwrócona nadawcy i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 2 czerwca 2017 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłyną bezskutecznie 9 czerwca 2017 r. (piątek). Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2017 r. odrzucono skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 11 lipca 2017 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 18 lipca 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Podał, że postanowienie z dnia 23 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi było pierwszym pismem, które uświadomiło mu konieczność uiszczenia wpisu sądowego. Wcześniej pozostawał w przekonaniu, że nawet jeżeli pojawi się konieczność uiszczenia jakiejś opłaty, to będzie mógł ją zapłacić już w czasie trwania sprawy i dowie się o niej osobiście. Dodał, że z treści postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedział się, że podjęto próbę doręczenia na jego adres wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Wyjaśnił, że podany przez niego adres jest adresem lokalu, który wynajmuje, przez co nie zawsze ma do niego dostęp. W okresie, w którym podejmowano próbę doręczenia mu wezwania przebywał poza W. i żaden z lokatorów nie powiadomił go o adresowanej do niego przesyłce listowej. Podkreślił, że uprzedzał mieszkające w lokalu osoby o możliwej korespondencji skierowanej do niego. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie ustawa wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym zainteresowany wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez winy strony. Skarżący wszczynając postępowanie sądowe poprzez wniesienie skargi, powinien liczyć się z możliwością kierowania do niego korespondencji z Sądu i z koniecznością wykonania określonych wezwań. W sytuacji natomiast, kiedy – jak podał skarżący – nie zawsze ma on dostęp do mieszkania, które wynajmuje, tym bardziej powinien był podjąć określone akty staranności w takim zorganizowaniu swoich spraw, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. W szczególności, skarżący mając świadomość prowadzonego postępowania sądowego, które sam wszczął, dbając o własne interesy winien zapewnić sobie takie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby to nie wywołało dla niego negatywnych konsekwencji procesowych. Skarżący mógł w szczególności wskazać inny adres do korespondencji, mógł także ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Powinien także zadbać o bieżące uzyskiwanie od osób, z którymi mieszka, informacji o kierowanej do niego korespondencji i o pozostawionych awizach, co umożliwiają obecnie powszechnie dostępne środki komunikacji na odległość. Brak takich działań oznacza, że strona nie dołożyła wymaganej staranności w dbałości o własne interesy, a z kolei dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę do odmowy przywrócenia jej uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.